(Dân trí) - Hôm 5/4 vừa qua, Ngân hàng Thế giới đã cảnh báo rằng, Trung Quốc và các nền kinh tế khác ở Đông Á (trong đó có Việt Nam) có thể sẽ phải chứng kiến tốc độ tăng trưởng sụt giảm nếu không đẩy mạnh hoạt động đầu tư và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường.
So với thời điểm năm 1997, khi cuộc khủng hoảng tài chính xuất phát từ Thái Lan đã đẩy các nền kinh tế ở khu vực châu Á rơi vào thời kỳ suy thoái, giờ đây các nước đang phát triển ở Đông Á đang giàu lên và chiếm phần lớn hơn trong nền kinh tế thế giới.
Trước cuộc khủng hoảng, một nửa dân số trong khu vực có mức sống dưới 2 USD/ngày, nhưng tỷ lệ này hiện đã giảm xuống còn 29%. Các ngân hàng và tập đoàn kinh tế gia đình ở Hàn Quốc bước vào thời kỳ hưng thịnh. Indonesia và Thái Lan đã xây dựng được nền tài chính vững mạnh. Trong suốt 10 năm qua, các nước Đông Á đã có những bước tăng trưởng đầy ấn tượng.
Tuy nhiên, nhiều nước đang bắt đầu bị ảnh hưởng bởi chính các dự án đầu tư kém hiệu quả và sự phân cấp giàu nghèo trong xã hội ngày một tăng.
Theo bản báo cáo về khu vực Đông Á và Thái Bình Dương của Ngân hàng thế giới (East Asia and Pacific Update), kể cả khi nền kinh tế khu vực đang chứng kiến sự phục hồi thì những thách thức mới đã bắt đầu xuất hiện, và có thể làm chậm hoặc giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế nếu không có biện pháp đối phó thích hợp.
Mặc dù có thể đạt mức tăng trưởng kinh tế khoảng 10% trong năm nay, nhưng Trung Quốc đang phải đối mặt với chiều hướng gia tăng của sự phân hóa giàu nghèo và ô nhiễm môi trường; đồng thời phải giải quyết các vấn đề tài chính khi thặng dư thương mại quá lớn. Báo cáo của Ngân hàng thế giới (WB) lưu ý rằng Trung Quốc “đóng góp” 20 trong danh sách 30 thành phố ô nhiễm nhất thế giới.
Phát biểu trong buổi họp báo với các phóng viên ở Bắc Kinh, Jakarta, Bangkok và một số thành phố khác qua video, ông Milan Brahmbhatt, chuyên gia kinh tế châu Á của WB cho rằng nếu không bị kiểm soát, các vấn đề này có thể gây ảnh hưởng tới sự tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc”.
Tại các nền kinh tế khác ở châu Á, “thực tế là tăng trưởng còn thấp hơn so với thời kỳ trước khủng hoảng. Hoạt động đầu tư kém hiệu quả mà vẫn chưa rõ nguyên nhân,” ông Brahmbhatt nói.
Năm ngoái, Thái Lan đạt mức tăng trưởng 5%, thấp hơn mức trung bình 8% trong giai đoạn từ năm 1985 đến 1995 - trước khủng hoảng tài chính 1997.
Ngoài ra, các nền kinh tế trong khu vực đang phải đối mặt với những thay đổi mạnh mẽ trước sự phát triển lớn mạnh của Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất. Báo cáo của WB cho rằng Trung Quốc sẽ tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cho các quốc gia Đông Á khác.
Năm ngoái, các nền kinh tế Đông Á đạt mức tăng trưởng kỷ lục - 8,1% - kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính 1997-1998. Năm nay, WB dự đoán con số này sẽ chỉ còn khoảng 7,3%, do ảnh hưởng từ sự suy yếu của nền kinh tế Mỹ và tăng trưởng xuất khẩu có chiều hướng chậm lại.
Bản báo cáo đề cập đến các nền kinh tế Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam, Hồng Kông, Hàn Quốc, Singapore và Đài Loan.
WB đã kêu gọi đẩy mạnh đầu tư, mở rộng thị trường vốn và tự do hóa ngành dịch vụ nhằm giúp các nước nghèo ở châu Á cải thiện thu nhập. Theo ước tính của WB, khu vực này cần số vốn đầu tư khoảng 200 tỷ USD/năm để nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng trong giai đoạn 5 năm tới.
Ngoài ra, WB còn cảnh báo nguy cơ tiềm tàng của tình trạng phân hóa giàu nghèo ngày một tăng ở châu Á, vì sự bất bình đẳng có thể làm gia tăng xung đột xã hội và chính trị, từ đó tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế. Ông Brahmbhatt cho rằng chính phủ các nước có thể thu hẹp khoảng cách giàu nghèo bằng cách tạo điều kiện cho người nghèo được tiếp cận với các bậc giáo dục cao hơn và có chính sách hỗ trợ tín dụng để họ khởi nghiệp.
Đặng Lê
Theo AP