Thứ Ba, 27/06/2006 - 10:26
Đông Timor: Đã tìm thấy lối thoát?
Sau nhiều tuần đối mặt với áp lực yêu cầu từ chức, hôm qua Thủ tướng Đông Timor Alkatiri cuối cùng đã chịu lùi bước. Thế nhưng, người ta vẫn chưa rõ liệu hành động nhượng bộ này của ông Alkatiri có mang lại sự ổn định cho quốc gia non trẻ tại châu Á, vốn đã chìm vào nổi loạn trong mấy tháng qua.
Không đầy vài giờ sau khi cựu Bộ trưởng Quốc phòng từ chức, Thủ tướng M.Alkatiri hôm qua tuyên bố rời bỏ chức vụ. Sở dĩ ông Alkatiri phải buông chiếc ghế đầy quyền lực vì Tổng thống X.Gusmao dọa sẽ ra đi nếu ông này vẫn không chịu từ chức.
Cách đây một tuần, làn sóng phản đối thủ tướng ngày càng dâng cao sau khiáUc đưa ra một tài liệu cho thấy ông Alkatiri đã có âm mưu thiết lập lực lượng dân quân. Trước đó, Ngoại trưởng Úc A.Downer, nước đang dẫn đầu lực lượng gìn giữ hòa bình tại đây, tuyên bố Đông Timor phải tự mình giải quyết tranh chấp nội bộ, nhưng có vẻ như Dili không có giải pháp nào cả. Theo ông Downer, chính quyền Đông Timor không thể trông đợi Úc tiếp tục gánh lấy việc bảo đảm an ninh cho nước này trong khi vẫn tiếp tục để cho tình hình ngày càng thêm bế tắc. Do đó, mặc dù được đảng cầm quyền Fretilin chống lưng, ông Alkatiri vẫn không còn cách nào khác là phải ra đi.
Khỏi phải nói đến sự vui mừng của những người chống đối ngài thủ tướng. Ngay sau khi tin tức về việc từ chức của ông này lan rộng, hàng ngàn người đã tổ chức ăn mừng. Vẫn chưa có công bố chính thức ai sẽ là người thay thế ông Alkatiri. Thế nhưng dư luận cho rằng cựu Bộ trưởng Quốc phòng Horta chính là nhân vật sáng giá cho chiếc ghế thủ tướng cho đến kỳ bầu cử tới vào tháng 5/2007. Bản thân ông Horta cũng "tự nguyện" muốn trở thành người lèo lái đất nước thoát khỏi giai đoạn khó khăn.
Một trong những ứng cử viên nặng ký nữa là bà A.Pessoa, vợ cũ của ông Horta và là thành viên cốt cán của Fretilin. Cả Tổng thống Gusmao và ông Horta, có khuynh hướng thân phương Tây, đều không phải là thành viên của Fretilin. Trong khi đó, đảng này được phương Tây xem là theo đường hướng xã hội chủ nghĩa. Viễn cảnh tranh chấp quyền lực mới giữa phe thân phương Tây và phe theo chủ nghĩa xã hội có thể dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ hiện tại.
Cho dù ai điều hành đất nước đi nữa, cho dù chính phủ ngả về đâu đi nữa, nhiều người dân Đông Timor và các nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng đều muốn chính phủ phải nỗ lực nhiều hơn để tái thiết cơ sở hạ tầng và phát triển các dự án nhằm tạo nhiều việc làm cho dân (hiện tỷ lệ thất nghiệp của nước này khoảng 70%).
Theo Thụy Miên
Thanh niên/AP, Reuters, BBC