Thứ Tư, 07/06/2006 - 17:55
Liệu Iran có gật đầu đàm phán với phương Tây?
(Dân trí) - Mỹ tuyên bố sẵn sàng đàm phán hạt nhân trực tiếp với Iran trong khi 6 cường quốc vừa đưa ra đề nghị đàm phán hấp dẫn hơn. Iran tuyên bố xem xét những đề nghị này nhưng liệu Tehran có đồng ý ngồi vào bàn đàm phán?
Ông Javier Solana, người đứng đầu cơ quan ngoại giao EU, hôm 6/6 đã tới Tehran để chuyển cho Iran những đề nghị mới của 5 nước HĐBA (Anh, Pháp, Mỹ, Nga và Trung Quốc) và Đức và muốn Iran trả lời sớm.
Chi tiết của kế hoạch vẫn đang được giữ kín, nhưng nó không bao gồm điều khoản “tấn công Iran” trong bất cứ trường hợp nào, ngoài ra sẽ cho phép Iran mua thiết bị máy bay của Mỹ và các nước xem xét ủng hộ Iran gia nhập WTO.
Không loại trừ khả năng Iran sẽ từ chối đề xuất mới này khi mà trước đó Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad tuyên bố sẽ không có bất cứ sự thỏa hiệp nào liên quan tới quyền sở hữu công nghệ hạt nhân của nước này.
Tuy nhiên, có thể Iran sẽ chấp thuận đàm phán với Mỹ và EU sau khi ông Ali Larijani, trưởng đoàn đàm phán hạt nhân của Iran, tuyên bố sẽ xem xét những đề nghị này. Được biết ông Ali Larijani, chủ tịch Hội đồng an ninh quốc gia Iran, là một người rất có uy tín trong chính phủ nước này.
Iran có thể cũng sẽ ngưng việc làm giàu uranium như yêu cầu của phương Tây khi Mỹ chỉ yêu cầu Iran ngưng làm giàu uranium mà không yêu cầu Iran phải loại bỏ hay phá dỡ tất cả những thiết bị hạt nhân liên quan.
Trong khi đó, Iran tin rằng cán cân đàm phán đã nghiêng về phía họ sau những lần đàm phán với EU thất bại mà phương Tây vẫn không làm gì được họ.
Rõ ràng giá dầu tăng cao trên thế giới trong khi Iran là nước xuất khẩu dầu lớn thứ 4 trên thế giới và thứ 2 trong khối các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC sẽ khiến Mỹ và phương Tây phải cân nhắc trước bất cứ hành động gì.
Iran cũng đã tránh được mối hiểm nguy bị tấn công quân sự khi trong gói đề xuất mới này không có điều khoản tấn công Iran và Iran sẽ không từ bỏ cơ hội gia tăng sức ép trên bàn đàm phán nếu họ đồng ý tham gia.
Trong trường hợp nếu Iran và Mỹ cùng EU ngồi vào bàn đàm phán, liệu hai bên có thể đạt được một kết quả làm hài lòng cả hai bên? Câu trả lời là sẽ mất rất nhiều năm đàm phán do hai bên có quá nhiều bất đồng cần phải giải quyết.
Vì vậy cho dù Iran đồng ý hay từ chối đàm phán thì theo các nhà phân tích chính trị, cuộc khủng hoảng hạt nhân hiện nay sẽ còn kéo dài.
Nguyên Hưng
Theo Times