Chủ Nhật, 04/06/2006 - 08:17
Đàm phán hạt nhân Mỹ-Iran
Đằng sau lời đề nghị của Mỹ
(Dân trí) - Mỹ hôm 31/5 cho biết sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Iran để giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân nếu Tehran chịu ngưng làm giàu uranium. Đây là một dấu hiệu lạ khi Mỹ đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Tehran gần 30 năm qua.
Lời đề nghị này đưa ra chỉ đúng 1 ngày trước khi 6 cường quốc, trong đó có Mỹ, đạt được một thỏa thuận mới cho Iran, cho thấy Mỹ muốn một thể hiện vai trò đầu tàu của mình trong việc giải quyết các vấn đề quan trọng trên thế giới.
Tuy nhiên, điều kiện đàm phán mà Mỹ đưa ra (buộc Iran phải ngưng làm giàu uranium) đã đẩy quyết định đàm phán sang phía Tehran. Chắc chắn Mỹ biết Tehran sẽ từ chối điều kiện ngưng làm giàu uranium vì trước đó Iran cũng đã thẳng thừng từ chối đề nghị này của EU và thậm chỉ cả của HĐBA.
Vậy tại sao Mỹ vẫn đưa ra lời đề nghị đàm phán với Iran?
Các nhà phân tích chính trị cho rằng Mỹ buộc phải đưa ra lời đề nghị đàm phán này có thể là do 3 nước EU là Anh, Pháp và Đức đã gia tăng sức ép lên Mỹ.
Được biết, trước khi khi đưa ra lời đề nghị đàm phán, Thủ tướng Anh Tony Blair đã có chuyến thăm Mỹ và hội đàm với Tổng thống Bush, tìm cách giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân hiện nay và có vẻ hai ông đã đạt được một thỏa thuận chung nào đó.
Các nhà phân tích cũng cho rằng đây là một động thái chính trị của Mỹ để cho thế giới thấy Mỹ đồng thuận với Anh, Pháp và Đức trong cách thức giải quyết cuộc khủng khoảng hạt nhân hiện nay.
Trong khi đó, Mỹ biết khó đưa ra các biện pháp trừng phạt Iran vì nhiều lý do, trong đó có việc Trung Quốc và Nga, 2 nước có quyền phủ quyết tại HĐBA Liên Hợp Quốc, ra sức phản đối áp dụng các biện pháp quân sự đối với Tehran.
Với lời đề nghị đàm phán này, Mỹ hy vọng sẽ lôi kéo được Nga và Trung Quốc, 2 nước vốn ủng hộ giải pháp ngoại giao, “nghiêng” về phía Mỹ và EU. Mỹ đã đạt mục đích đề ra khi Nga và Trung Quốc tuyên bố ủng hộ đề xuất đàm phán hạt nhân của Mỹ với Iran.
Nước Mỹ cũng đang vướng chân vào cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, Afghanistan và nhiều điểm nóng trên thế giới, trong khi Nga và Trung lại có tiếng nói nhất định đối với Iran, thì rõ ràng sự ủng hộ của 2 nước này là rất quan trọng.
Trước đó, Mỹ đã thẳng thừng từ chối lá thư của Tổng thống Iran muốn cùng Mỹ thảo luận các vấn đề quốc tế hiện nay. Vậy Mỹ có thực sự mong muốn đàm phán trực tiếp với Iran?
Các nhà phân tích cho rằng cách giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân của Iran có thể lại rơi vào “lối mòn” mà Mỹ đã áp dụng với CHDCND Triều Tiên.
Cả Bình Nhưỡng và Tehran đều không dễ khuất phục và cuộc khủng hoảng hạt nhân hiện nay sẽ còn kéo dài.
Nguyên Hưng
Theo Times, Asia Times