Người Thổ Nhĩ Kỳ phản đối khi nghị quyết "diệt chủng" được thông qua tại Mỹ.
Một ủy ban của Hạ viện ngày thứ năm vừa qua đã thông qua nghị quyết coi các vụ giết hại người Armenia là diệt chủng, dọn đường cho nghị quyết có thể được bỏ phiếu ở Hạ viện.
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton cho biết chính quyền sẽ “cố gắng” ngăn chặn dự luật này.
Thổ Nhĩ Kỳ đã có phản ứng kịch liệt ngay sau cuộc bỏ phiếu, đã triệu hồi đại sứ của mình ở Washington về nước để tham vấn và dọa sẽ cắt đứt quan hệ với Mỹ.
Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan cho hay nước ông đã bị cáo buộc một tội ác mà họ không phạm phải, và cho rằng nghị quyết sẽ gây tổn hại tới mối quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ.
Tổng thống Abdullah Gul cũng cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ, nước đồng minh NATO chính của Mỹ, “không chịu trách nhiệm cho những kết quả tiêu cực mà nghị quyết này có thể dẫn đến”.
Mỹ đã thay đổi quan điểm
Ngoại trưởng Clinton, người đã kêu gọi Ủy ban đối ngoại của Hạ viện Mỹ không tiến hành bỏ phiếu, hôm qua cho hay: “Chúng tôi phản đối việc này. Giờ chúng tôi tin rằng quốc hội Mỹ sẽ không đưa ra quyết định gì về vấn đề này.
Nghị quyết, được thông qua với 23 phiếu ủng hộ và 22 phiếu chống, kêu gọi Tổng thống Obama phải đảm bảo chính sách ngoại giao của Mỹ phản ánh được “cuộc diệt chủng” đối với người Armenia.
Một nghị quyết tương tự đã được ủy ban này thông qua 2 năm trước, nhưng không được đưa ra tại Hạ viện do áp lực từ chính quyền ông Bush.
Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác lớn của Mỹ trong cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq, là nước nằm trên một tuyến đường ống dẫn dầu và khí tự nhiên quan trọng dẫn tới thị trường châu Âu.
Ankara công nhận rằng hành động tàn bạo đã xảy ra, nhưng cho rằng đó là vì chiến tranh và không hề có nỗ lực mang tính hệ thống nhằm xóa sổ người Armenia.
Trong chiến dịch vận động tranh cử năm 2008, ông Obama đã cam kết coi vụ giết hại người Armenia là diệt chủng.
Tuy nhiên, hôm qua bà Clinton thừa nhận chính quyền Obama đã thay đổi quan điểm về vấn đề này và cho rằng tình hình đã “thay đổi theo hướng tốt lên rất nhiều”.
Hồi tháng 10 năm ngoái, Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia đã ký một hiệp ước lịch sử nhằm bình thường hóa quan hệ hai nước sau một thế kỷ thù địch.
Armenia muốn Thổ Nhĩ Kỳ công nhận các cuộc giết hại là hành động diệt chủng nhưng chính quyền kế nhiệm ở Thổ Nhĩ Kỳ từ chối điều này.
Hàng ngàn người Armenia đã thiệt mạng vào năm 1915, khi họ bị Đế chế Ottoman đưa đi lưu đày từ đông Anatolia. Họ đã bị binh lính Ottoman giết hoặc bị chết vì đói khát và bệnh tật. Người Arenia đã vận động quốc tế công nhận vụ giết hại là diệt chủng và đến nay đã có hơn 20 nước công nhận điều này.
Phan Anh
Theo BBC