(Dân trí) - Vào tối ngày 15/11, Tổng thống Obama, vị tổng thống trẻ của một trong những đất nước trẻ nhất thế giới, đã bắt đầu chuyến công du đầu tiên tới Trung Quốc, một trong những nước có lịch sử xã hội lâu đời nhất thế giới.
Obama đặt chân tới Thượng Hải vào đêm qua trong trời mưa nặng hạt.
Trong chuyến công du lần này, Obama sẽ có rất nhiều điều phải thảo luận với người đồng cấp Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, từ vấn đề hạt nhân ở Iran và Triều Tiên, việc chi tiêu cho quốc phòng ngày càng tăng của Trung Quốc, đến việc bất cân bằng thương mại và biến đổi khí hậu.
Obama đã đến Thượng Hải vào cuối đêm qua, trong trời mưa nặng hạt. Hôm nay, Tổng thống Mỹ dự định gặp gỡ các chính trị gia địa phương, gặp gỡ các sinh viên đại học Trung Quốc. Tòa Bạch Ốc cho hay tổng thống sẽ nói chuyện với sinh viên về quan hệ Mỹ-Trung, trả lời câu hỏi từ những người tới dự và những người gửi câu hỏi trên nhiều trang web khác nhau.
Tổng thống Obama sau đó sẽ tới Bắc Kinh để gặp các nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Tổng thống Hoa Kỳ nói rằng Washington tìm cách làm sâu rộng hơn mối quan hệ hợp tác với Bắc Kinh chứ không tìm cách kìm hãm cường quốc châu Á này.
30 năm sau khi bắt đầu thiết lập quan hệ ngoại giao, theo các nhà phân tích mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển nhưng vẫn tồn tại bất đồng trên mọi “mặt trận”.
Hai quốc gia hiện đang tham gia tích cực hơn bao giờ hết vào cuộc chiến chống lại sự ấm lên của trái đất, nhưng giữa họ vẫn tồn tại nhiều khác biệt sâu sắc về các mục tiêu cắt giảm khí thải nhà kính, nguyên nhân gây ra hiện tượng ấm lên của trái đất. Trung Quốc ủng hộ các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc để khiến Triều Tiên ngừng chương trình vũ khí hạt nhân, nhưng vẫn không nhất trí có thái độ cứng rắn hơn đối với vấn đề hạt nhân của Iran.
Trung Quốc là thị trường rộng lớn và “béo bở” đối với hàng hóa và dịch vụ của Mỹ. Và việc Trung Quốc có thâm hụt thương mại lớn với Mỹ, giống như một loạt các vấn đề kinh tế khác, là bất đồng “mấu chốt” giữa hai chính phủ.
Trong khi đó, bộ quốc phòng 2 nước đã tăng cường hợp tác, nhưng vẫn có “đụng độ” xảy ra và Mỹ vẫn lo ngại Trung Quốc đang ngày càng tăng cường chi tiêu cho quốc phòng, vốn đang có đội quân lớn nhất thế giới.
Trong bối cảnh đó, Obama chọn cách tiếp cận thực dụng đối với Trung Quốc, tập trung vào mặt tích cực, khiến đôi khi ông bị chỉ trích là quá “mềm mỏng” với Bắc Kinh.
Obama cũng nhận ra rằng, một Trung Quốc đang đi lên, với tư cách là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới đang trên đà trở thành nền kinh tế thứ 2 và là “chủ nợ” nước ngoài lớn nhất của Mỹ, đã bắt đầu có bước biến chuyển tới vị thế cân bằng với Mỹ. Ví dụ, những chất vấn của Trung Quốc về chính sách chi tiêu của Washington có ảnh hưởng như thế nào đối với thâm hụt ngân sách vốn đã rất lớn của Mỹ hay chất vấn về sự an toàn của các dòng đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ.
Thứ hai, Obama không muốn làm “mếch lòng” Bắc Kinh, nhưng phải khuyến khích được nước này tham gia vào những vấn đề chính trị và kinh tế thế giới hơn nữa, giải quyết một trong những vấn đề cấp bách toàn cầu, trong đó có cuộc khủng hoảng kinh tế, vấn đề trái đất ấm lên và vũ khí hạt nhân.
Obama đã có thái độ khá mềm mỏng với Trung Quốc, đặc biệt là vài ngày trước chuyến công du của ông. “Mỹ không tìm kiếm để kìm hãm Trung Quốc”, Obama cho hay trong bài phát biểu từ Tokyo hôm thứ bảy vừa qua. “Ngược lại, sự đi lên của một Trung Quốc lớn mạnh và thịnh vượng có thể là một nguồn sức mạnh cho cộng đồng các nước”.
Nhiều nhà phân tích cho rằng Obama sẽ phải “bước đi thận trọng” trong chuyến công du Trung Quốc đầu tiên này, và nó được xem như là một cuộc thăm quan trong chuyến công du châu Á với lịch trình dày đặc của ông. Từ Thượng Hải, ông Obama dự định sẽ tới thủ đô Bắc Kinh để gặp người đồng cấp Trung Quốc Hồ Cẩm Đào. Ở đây ông sẽ thăm Tử Cấm Thành, nơi ở của các hoàng đế Trung Hoa trước kia và thăm Vạn Lý Trường Thành bên ngoài thành phố. Thăm di tích nổi tiếng của một đất nước được coi là một dấu hiệu thể hiện sự tôn trọng trong giới ngoại giao. Tuy nhiên, các phụ tá của Obama cũng hiểu rằng có chút thời gian thăm thú vừa giảm căng thẳng vừa tiếp thêm sinh lực cho ông chủ của họ giữ một chuyến công du nước ngoài với lịch trình dày đặc.
Phan Anh
Theo AP