Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Vụ việc trên được đài phát thanh quốc gia Thuỵ Điển Sveriges Radio AB tiết lộ từ đầu tháng 12/2008.

Theo tiết lộ của Sveriges Radio, cáo buộc nghiêm trọng nhất nhằm vào tập đoàn dược phẩm AstraZeneca do bị nghi ngờ đã chi tiền để nhà khoa học người Đức Harald zur Hausen, người phát hiện ra siêu vi HPV (Human Papilloma virus) - tác nhân gây ung thư cổ tử cung được nhận giải Nobel Y học 2008 cùng với hai nhà khoa học người Pháp Français Luc Montagnier và Françoise Barré Sinoussi (với phát hiện tìm ra vi-rút AIDS).

Thẩm phán Niels Erik Schultz và thẩm phán Christer van der Kwast (Cơ quan chống tham nhũng Thuỵ Điển) quyết định hoãn đưa ra quyết định tiến hành điều tra trên nhằm các tránh ảnh hưởng tiêu cực tới lễ trao giải Nobel 2008 chính thức diễn ra ngày 10/12 tại Stockholm.

Nghi ngờ trước tiên nhằm vào giáo sư Bo Angelin, thuộc Viện Karolinska, thành viên có quyền bỏ phiếu thuộc Uỷ ban Nobel Y học đồng thời là thành viên trong hội đồng quản trị của tập đoàn AstraZeneca từ ngày 25/7/2007. Báo điện tử của tạp chí Scientific American cho hay, năm 2007 tập đoàn liên danh Anh- Thuỵ Điển này đã rót 30.000 USD trả cho giáo sư Bo Angelin. Các nghi ngờ xoay quanh lợi ích cá nhân của ông Angelin, bất chấp việc ông Michael Sohlman, giám đốc điều hành Quỹ Nobel tuyên bố “tin tưởng 100% vào sự thanh liêm của quyết định của Uỷ ban Nobel Y học”.

Nghi vấn thứ hai liên quan đến việc AstraZeneca tài trợ cho hai công ty con của Quỹ Nobel là Nobel Media và Nobel Web với số tiền “lên đến nhiều triệu euro”, theo như tiết lộ của Sveriges Radio. Số tiền này dùng phố biến thông tin liên quan đến các giải Nobel qua họp báo, in ấn tài liệu hay công bố trên internet. Ông Michael Sohlman gạt bỏ mọi liên hệ giữa hai công ty trên với Quỹ Nobel, đồng thời phủ nhận khả năng tham nhũng tác động lên vấn đề trao giải Nobel.

Không dừng lại ở đó, tập đoàn mẹ AstraZeneca, thông qua trung gian của công ty con Medimmune, đã thu về tiền phần trăm hoa lợi từ các tập đoàn Merck Sharp và Dome (vắc-xin Gardasil) và GlaxoSmithkline (vắc-xin Cervarix), hai nhà sản xuất cung cấp vắc-xin ngừa ung thư cổ tử cung. Các thẩm phán không loại trừ khả năng tập đoàn này đã làm mọi cách để giải Nobel Y học 2008 vinh danh phát hiện liên quan đến siêu vi HPV.

Thấm phán Schultz cho hãng thông tấn AFP hay, ông sẽ cố gắng điều tra để xác định liệu phòng thí nghiệm của tập đoàn trên bằng cách này hay cách khác gây ảnh hưởng đến lựa chọn người đoạt giải Nobel Y học 2008 hay không. Hai ngày trước lễ trao giải Nobel 2008, đài phát thanh quốc gia Thuỵ Điển tiết lộ, ba thành viên có quyền bỏ phiếu thuộc các uỷ ban Nobel đã du lịch tới Trung Quốc hai lần, mọi chi phí đều do Trung Quốc tài trợ nhằm mục đích giải thích cho các nhà khoa học nước này cách thức để được trao giải Nobel.

Theo phóng viên Soren Granat của Sveriges Radio, chuyến đi đầu tiên diễn ra tháng 3/2006 và chuyến thứ hai diễn ra tháng 1/2008. Tham gia vào hai chuyến đi trên là các  giáo sư Bertil Fredholm, chủ tịch Uỷ ban Nobel Y học, Börge Johansson của Uỷ ban Vật lý và Sven Lidin thuộc Học viện khoa học hoàng gia (Royal Scientific Academy), thành viên Uỷ ban Hoá học. Khi được hỏi, giáo sư Fredholm cho biết rất tán thành việc các luận cứ không có cơ sở trên đã được quyết định điều tra làm sáng tỏ.

Ngọc Nhàn

Theo AFP, Le Figaro