(Dân trí) - Sách giáo dục in lậu không chỉ là mối họa cho người đọc bởi sự thiếu chính xác, kém chất lượng mà còn gây thiệt hại không nhỏ đến quyền lợi, uy tín của tác giả và các doanh nghiệp chân chính. Đáng lo ngại hơn là không chỉ có tư nhân in lậu mà các cơ sở nhà nước cũng tiếp tay cho hoạt động phạm pháp này.
Sau nhiều nỗ lực của các cơ quan chức năng, việc in lậu sách giáo khoa đã bị loại bỏ phần lớn. Tuy nhiên thời gian qua, sách tham khảo, hướng dẫn dùng cho học sinh phổ thông vẫn bị in lậu tràn lan.
Trong thời gian qua, Cục An ninh văn hoá tư tưởng A25 - Bộ Công an đã phát hiện hàng loạt vụ vi phạm. Điển hình nhất là vụ NXB Đà Nẵng đã liên kết với một số đối tác (chủ yếu ở TPHCM) cấp 548 giấy phép, xuất bản trên 707 đầu sách tham khảo cho học sinh với các sai phạm: Trên 600 đầu sách không đúng với đề tài do Cục Xuất bản duyệt, không nộp lưu chiểu...
NXB Đà Nẵng đã sử dụng phương thức: Đối tác liên doanh tự khai thác bản thảo sách gửi cho NXB Đà Nẵng biên tập và cấp giấy phép xuất bản. NXB Đà Nẵng thu phí xuất bản từ 7-8% giá tiền ghi trên bìa nhân với số lượng bản sách ghi trong giấy phép. Sau khi nhận được giấy phép xuất bản và bản thảo đã được biên tập, đối tác tự liên hệ với các cơ sở để in.
Tại TPHCM, cơ quan chức năng đã khám phá và thu giữ trên 20 tấn sách lậu của Bùi Khánh Loan tại phố Đoàn Văn Bơ, quận 4.
Gần đây nhất, tháng 4/2005, công an tỉnh Nghệ An đã phát hiện một số quầy sách tại thành phố Vinh bán cuốn "Những điều cần biết về tuyển sinh THCN 2005" của NXB Giáo dục không có tem chống in lậu, qua kiểm tra tại Hà Nội cũng thấy bán loại sách trên không dán tem. A25 - Bộ Công an đã phối hợp với Ban chống in lậu của NXB Giáo dục, PC13 Công an TP.Hà Nội và Thanh tra Sở VHTT kiểm tra xưởng in NXB Thống kê và phát hiện: Xưởng in không dán 2.000 tem chống in lậu của NXB Giáo dục.
Phân biệt sách giả, sách thật
Người tiêu dùng có thể căn cứ vào các chỉ tiêu để phân biệt sách thật với sách in lậu qua vật tư đóng xén, quy cách đóng sách (sách thật được đóng lồng đối với sách từ 88 trang trở xuống và hình thức khâu chỉ hoặc phay gáy - đối với sách trên 88 trang). Riêng SGK từ lớp 1-9 bắt buộc phải khâu chỉ vào bìa keo nhiệt.
Mỗi cuốn sách của NXB Giáo dục đều có logo in ở bìa 1, trang 1 và gáy tất cả các cuốn sách; mã số xuất bản (gồm phần mã số thư viện và phần số xuất bản); mã số sách NXB Giáo dục được in ở tất cả tên sách theo một mã số riêng gồm 7 ký tự; mã vạch theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Mã số mã vạch; thông tin bản quyền được in ở cuối trang 2 của tất cả các cuốn SGK mới; tem chống hàng giả dùng 1 lần được thay đổi hằng năm.
Mẫu tem chống hàng giả 2005 có hình êlíp, kích thước 13x18mm, được chia thành nhiều lớp khác nhau tạo độ phản quang và biến đổi đặc biệt; ký hiệu chống in giả có hình tròn, đường kính 2cm, chính giữa dấu + được bao quanh bởi 5 vòng tròn đồng tâm gồm 2 vòng chữ NXB Giáo dục được "mã hoá" riêng gồm 1 chữ cái và 2 chữ số.
Chống in lậu: giải pháp nào?
Thực tế việc in lậu sách vẫn tiếp diễn là do sự buông lỏng quản lý và chế tài xử phạt còn quá nhẹ. Tại Hội nghị chống in lậu và phát hành trái tuyến sáng 24/6, NXB Giáo dục đã đưa ra 3 giải pháp cho vấn đề này.
Đó là cần thành lập ban chống in lậu, kiểm soát chặt chẽ việc in sách giáo khoa trên toàn quốc... Mở rộng chiến lược tuyên truyền tạo sự đồng thuận trong dư luận xã hội lên án hành vi in lậu sách giáo khoa.
Giải pháp thứ hai là ứng dụng kỹ thuật, sử dụng bìa đặc chủng và tem chống giả, in ký hiệu chống giả, sử dụng mã số nhà xuất bản, cục xuất bản, sử dụng mã vạch để quản lý.
Giải pháp thứ ba là thực hiện in màu, tổ chức kiểm tra chất lượng chặt chẽ từng công đoạn trong nhà in, khi nhập kho, bảo hành toàn quốc sách giáo dục và hạ giá thành sách giáo khoa.
H.L