(Dân trí) - Sự phát triển nhanh của các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng đòi hỏi một số lượng lớn nhân lực. Tuy nhiên, quy mô đào tạo hiện nay của Việt Nam về ngành này đang đứng trước tình trạng vừa thừa vừa thiếu.
Đó là thực trạng được nêu ra tại “Hội thảo quốc gia đào tạo nhân lực Tài chính - Ngân hàng theo nhu cầu xã hội” do Bộ GD-ĐT, Bộ Tài chính, Ngân hàng nhà nước Việt Nam đồng tổ chức ngày 27/12.
Cung - cầu: Mất cân đối trầm trọng
Theo đánh giá của ông Trần Văn Ninh, Bộ trưởng Bộ Tài chính thì trong những năm qua, quy mô đào tạo trình độ ĐH, CĐ ngành Tài chính - Ngân hàng (TC-NH) tăng nhanh. Trong tổng số khoảng 1,5 triệu sinh viên năm học 2006-2007 thì có hơn 400 nghìn sinh viên theo học ngành TC-NH.
Tuy nhiên, năng lực và trình độ của sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của các hoạt động trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là yêu cầu về hội nhập kinh tế quốc tế như thiếu kiến thức thực tế, khả năng ngoại ngữ hạn chế, kỹ năng thực hành chưa cao…
Kể cả về số lượng, tuy tăng nhanh như vậy nhưng hiện nhân lực cho ngành này vẫn đang thiếu trầm trọng. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Giàu cho biết, hệ thống tổ chức TC-NH Việt Nam hiện có 152 đơn vị. Với mỗi tổ chức, có hàng trăm chi nhánh phủ khắp cả nước thì số nhân sự mỗi nơi đang cần là hàng ngàn người. Theo tính toán sơ bộ, đến năm 2012 nguồn nhân lực TC-NH sẽ cần ít nhất là 1,8 triệu người.
Đã thiếu lại còn yếu
|
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, dự kiến đến năm 2010, nhu cầu nguồn nhân lực của các lĩnh vực bảo hiểm, chứng khoán, kiểm toán và thẩm định giá cần khoảng 13.500 người.
Trong đó: Chứng khoán cần 5.000 người; Bảo hiểm 3.000; Kiểm toán 5.000; Thẩm định giá 500 người. |
Như thực trạng chung của sinh viên tốt nghiệp các trường ĐH hiện nay, sinh viên ngành TC-NH cũng có năng lực và trình độ rất hạn chế. Trong khi đó, đòi hỏi của các hoạt động trong lĩnh vực tài chính ngày càng cao của, đặc biệt là yêu cầu về hội nhập kinh tế quốc tế.
Theo đánh giá của ông Giàu, số sinh viên tốt nghiệp đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 1/3; 2/3 còn lại đều trong diện phải đào tạo lại. Nguyên nhân của hệ luỵ này là do các trường chưa chú trọng việc nâng cao chất lượng giáo án, giáo trình. Hầu hết các trường chủ yếu dùng giáo án trong nước tự soạn mà chưa chú ý đến mô hình đào tạo của nước ngoài.
Còn theo ông Nguyễn Thiện Nhiên, Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp thì một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do hàng năm các cuộc trao đổi hội thảo giữa các trường và các doanh nghiệp không thường xuyên, vì thế trường không xác định được mục tiêu đào tạo và sinh viên ra trường không làm được việc.
Các giải pháp “cứu” nguồn nhân lực ngân hàng
Theo PSG TS Ngô Thế Chi - Giám đốc Học viện Tài chính, việc đào tạo đội ngũ nhân lực ngành TC-NH đáp ứng nhu cầu xã hội là không khó, nhưng do hiện nay các trường không được tự chủ về tài chính, trong khi đó khâu thủ tục hành chính quá “rườm rà”, nên đã hạn chế khả năng đào tạo của các trường. Như vậy, có thể xem vấn đề tự chủ về tài chính là giải pháp đầu tiên cần lưu ý.
Giải pháp thứ hai, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh đưa ra là: Để đáp ứng nhu cầu nhân lực của ngành TC-NH, ngoài việc thực hiện nghiên cứu, xây dựng các giải pháp thu hút, huy động các nguồn lực đầu tư của xã hội như chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, tín dụng để phát triển sự nghiệp giáo dục đào tạo thì nên thực hiện cơ chế đấu thầu, đặt hàng trong giáo dục.
Về phần mình, Bộ GD-ĐT cũng đưa ra được 6 giải pháp như mở rộng quy mô, đổi mới chương trình…
Theo Phó Thủ tướng - Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, để giải quyết tình trạng trên phải có một sự liên kết giữa 3 bộ, ngành (Bộ Tài chính, Bộ GD-ĐT, Ngân hàng Nhà nước) nhằm đạt được hai mục tiêu đó là nâng cao chất lượng và đào tạo theo yêu cầu của ngành. Bên cạnh đó, cần phải có sự tham gia của Chính phủ của các trường ĐH tiêu biểu đào tạo ngành TC-NH và các doanh nghiệp, công ty TC-NH lớn.
Phó Thủ tướng cho rằng cần phải tăng cường “trao đổi” các giáo viên có chất lượng cao giữa các trường lẫn nhau đồng thời nâng cao chất lượng giảng viên của mình bằng cách cho đi học ở nước ngoài hoặc học qua mạng…
Phó Thủ tướng cũng chỉ ra “cú hích” đầu tiên thực hiện ngay trong thời gian tới là Chính phủ sẽ kết hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước làm việc với một số ngân hàng nước ngoài ở Việt Nam để nhờ giúp có một chương trình đánh giá chất lượng đào tạo. Bộ GD-ĐT, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước phối hợp với một số ngân hàng lớn xây dựng website về đào tạo theo nhu cầu của ngành.
Bên cạnh đó, cần thành lập một Hội đồng bao gồm Hiệu trưởng các trường đào tạo ngành để xem xét và rà soát lại giáo trình; các trường nên liên kết viết giáo trình dùng chung hoặc lựa chọn dùng giáo trình nước ngoài. Hội đồng phải thống nhất lại chương trình khung và xây dựng chương trình khung mới cho phù hợp với thực tế.
“Ngoài ra, các trường cần thống nhất hệ thống bài tập và câu hỏi kiểm tra, có thể lập ngân hàng bài tập và câu hỏi kiểm tra trên mạng cho sinh viên; xây dựng phần mềm mô phỏng tác nghiệp của ngành TC-NH; đẩy mạnh đưa chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh vào trong nhà trường; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu về ngành TC-NH phục vụ quản lý Nhà nước và nhiệm vụ đào tạo” - ông Nhân gợi ý.
Nguyễn Hùng