(Dân trí) - Bộ GD-ĐT đã phải “chùn chân” với chủ trương của mình khi không thể vượt qua được sức ép của một số thành phần xã hội. Sự thiếu quyết đoán cùng với tâm lý “nghe ngóng” đang làm lộ trình thi và tuyển sinh vấp phải những rào cản đáng kể.
Trên nền tảng suy nghĩ như vậy, một lưu học sinh Việt Nam ở Úc đã không ngần ngại nêu ra chính kiến của mình với Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cùng những người đảm nhận trọng trách lập đề án đổi mới thi và tuyển sinh.
Dưới đây là nội dung bức thư:
“Kính thưa các vị lãnh đạo Bộ GD-ĐT Việt Nam! Thưa Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân!
Tôi hiện nay đang là sinh viên đại học ngành Quản trị Kinh doanh tại Úc, tôi có một em trai hiện đang theo học chương trình cuối cùng của lớp 12 cũ, và đến năm 2008 em tôi sẽ thi đại học tại Việt Nam (không lựa chọn con đường du học như tôi). Qua những sự kiện, những thay đổi liên tục về chủ trương của Bộ trong thời gian qua, tôi có những ý kiến đóng góp như sau:
Việc áp dụng hình thức thi trắc nghiệm đối với một số môn trong kỳ tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2007 đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Có thể nói, đó là một bước nhảy vọt của nền giáo dục nước ta, vốn đã phạm quá nhiều tiêu cực, trì trệ, lạc hậu.
Và ngay từ niên khóa 2005-2006, lộ trình đổi mới hình thức thi từ tự luận sang trắc nghiệm đối với các môn (có cả môn Toán) cũng được công bố rộng rãi trên các báo đài, các trường đã tổ chức cho học sinh làm quen với phương thức mới này (so với thế giới thì nó đã quá cũ). Các thầy cô lẫn học sinh đều đã chuyển hướng trong cả cách dạy, cách học lẫn cách làm bài kiểm tra.
Hình thức thi mới này đã khuyến khích khả năng sáng tạo của người học, tránh tình trạng học tủ, học một số dạng chủ chốt. Sự thật là, sau khi đã công bố như vậy, thì lúc này Bộ đã chuyển hướng vô cùng đột ngột với môn Toán, gây không ít thất vọng, thậm chí hoang mang cho cả thầy lẫn trò.
Tôi không tán đồng ý kiến của một số vị giáo sư, tiến sĩ, một số nhà nghiên cứu giáo dục khi cho rằng: “Thi trắc nghiệm hạn chế khả năng tư duy của học sinh”. Mỗi sự việc khi tiến hành đều mang trong nó cả ưu lẫn khuyết điểm. Một kỳ thi mang tính chọn lọc số đông cao như đại học thì đề thi rõ ràng, phần trăm phân hóa cụ thể, tính nhanh gọn, chính xác trong đáp án, công tác chấm thi, khả năng bao quát chương trình học... mà thi trắc nghiệm mang lại là tối ưu. Đó là chưa kể đến những vấn đề khác như: hạn chế tình trạng quay cóp, mang tài liệu, phao thi vào phòng thi, giám thị coi thi hoặc chấm thi “có vấn đề”...
Tôi trước kia là học sinh trường chuyên của tỉnh cũng đã được nghe tâm sự của các thầy dạy mình, vì các thầy là những giáo viên có tên tuổi nên chẳng cần ngồi mòn mỏi trong phòng chấm thi để kiếm vài đồng bồi dưỡng (tất nhiên là tính công theo “sản phẩm”) làm gì, công việc đó là của các thầy cô mới ra trường, chẳng cần biết cách giải quyết bài toán hay, dở, dài, ngắn thế nào, cứ đúng theo thang điểm là được.
“Mưa gió, nắng nóng, việc bực mình ở nhà, cơ quan”... cũng được “bổ sung” vào bài làm của thí sinh; thậm chí vì chưa đủ kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, hoặc “không rảnh” để phân tích cách giải khác, họ đã “vô tình” đánh rơi điểm của thí sinh.
Rõ ràng, cuộc cách mạng của Bộ GD-ĐT đang đi đúng hướng thì bây giờ phải dừng lại để chờ họp, chờ đánh giá tổng quan, chờ rút kinh nghiệm (không biết là rút kinh nghiện từ cái gì?) và chờ nhiều thứ nữa...
Tiêu cực trong nền giáo dục hàng chục năm qua, chẳng thấy ý kiến phòng, chống của các vị ấy đâu, đến lúc Bộ trưởng thay đổi gần như mọi lề lối làm việc hàng ngày của họ, thì ngay lập tức họ phản đối, họ chê, họ nhận xét, rằng không nên, không được...
Chúng ta tiến tới thi trắc nghiệm hoàn toàn với tất cả các môn học, theo lộ trình thì Lý -Hóa - Sinh - Anh năm 2007, Toán - Sử - Địa - Văn năm 2008, nhưng sau đó, thì rút xuống còn môn Toán năm 2008, những môn còn lại chờ nghiên cứu, lấy ý kiến.
Chúng ta cần thay đổi cách nhìn, cách đánh giá theo hướng tiến bộ. Nếu cứ chờ, không dám đổi mới hay đổi mới nhưng sợ sai lệch đường lối thì đất nước chúng ta khi nào mới đi lên, chẳng khác nào giai đoạn lấn cấn giữa thời kỳ bao cấp và đổi mới.
Hơn nữa, việc thi trắc nghiệm đã được thực hiện từ rất lâu, ở đại đa số các nước phát triển khác, họ có bị vấp? Học sinh của họ có bị thui chột kiến thức? Rõ ràng là không. Vậy thì con đường họ đi phải chăng rất sáng, rất tốt. Vậy mà ta còn “ngại”, chưa dám bước tới ?
Năm 2007, tỉ lệ đậu tốt nghiệp của TPHCM là cao nhất cả nước. Vì các trường đã định hướng cho các em ôn luyện theo tinh thần mới, được kiểm tra bằng hình thức trắc nghiệm khách quan, các em hào hứng tiếp thu cái mới cuối cùng của đời học sinh, không bỡ ngỡ, lại rất tự tin. Còn những địa phương khác, họ chưa nhạy bén, họ còn chậm chạp, kết quả là họ thua kém. Giáo dục nước ta cũng vậy, văn bản đưa xuống đừng vội thực hiện, vì chắc chắn còn có sửa chữa, bổ sung.
Chúng ta khắt khe đầu vào, nhưng lại bất cập trong khâu đào tạo. Các trường đại học tầm cỡ của nước ta cũng chỉ xếp hạng thứ cuối trong khu vực, vì đào tạo không chuyên sâu, người học không nhạy bén, thụ động tiếp thu kiến thức, ít sáng tạo. Đó là hệ quả tất yếu, khi mà chuyện thi cử còn lòng vòng như hiện nay.
Một vấn đề đáng quan tâm hơn nữa là tuyển sinh theo khối thi: A, B, C, D, H... Trong đó, tôi chỉ thấy khối B (thi Toán, Hóa Sinh) mới thật sự hữu ích cho sinh viên theo học ngành Y. Như tôi, nếu phải thi tại Việt Nam, học ngành Quản trị Kinh doanh, tôi phải thi khối A (Toán, Lý, Hóa). Không hiểu, làm kinh doanh thì cần kiến thức môn Lý, Hóa để làm gì? Trong khi môn Địa, học nhiều về dân cư, các trung tâm công nghiêp, kinh tế quốc tế, thị trường lao động... thì bị xem là môn phụ.
Vừa qua, Bộ có đưa ra lộ trình mới trong việc thi, tuyển, tôi thấy đó là những bước tiến bộ đáng kể, nhưng không hiểu vì lý do gì mà gián đoạn khi thực hiện tiếp theo với môn Toán.
Bộ khó có thể họp và thông báo lại, nhưng hy vọng những ý kiến đóng góp nhiệt thành của tôi sẽ giúp phần nào trong công cuộc đổi mới toàn diện nền giáo dục nước nhà”.
N.H
(Nguồn: Website Bộ GD-ĐT)