Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

“Chắc chắn rằng tiêu cực thi cử năm nay sẽ giảm mạnh. Tỉ lệ học sinh trượt tốt nghiệp THPT sẽ rất cao. Sẽ có trường trượt tới trên 80%. Kết quả thi sẽ gần tới sát thực tế hơn.

Tuy nhiên, sẽ vẫn còn nhiều trường, thậm chí rất nhiều trường, tình trạng thi cử, chấm điểm, vào điểm còn thiếu nghiêm túc nếu như các cấp lãnh đạo giáo dục nơi đó chưa thực sự vào cuộc, thầy cô nơi đó vẫn còn dễ dãi, còn chấp nhận như mọi năm. Học sinh nơi đó vẫn tiếp tục quay cóp và người dân nơi đó vẫn còn bắc thang vượt tường ném bài, chặn đánh cả giám thị. 

Chúng ta hãy xem việc thực hiện cuộc vận động chống bệnh thành tích trong giáo dục thời gian qua, vẫn còn nhiều  trường không triển khai, không thực hiện, hoặc thực hiện nửa vời. Không đâu xa, gần chỗ tôi, vẫn còn một vài thầy cô tiếp tục phóng tay cho điểm học sinh cao hơn thực tế nhiều vì... thương các cháu, sợ các cháu lưu ban nhiều, vì thói quen cũ hay vì không lo cấp trên sẽ thanh sát lại” - thầy giáo Đỗ Việt Khoa nói.  

Như vậy theo anh, để có một kỳ thi tốt nghiệp THPT thật sự nghiêm túc ngay trong năm nay đang là điều rất khó? 

Theo tôi, cần phải vận động chính các thầy cô, những người sẽ trực tiếp làm giám thị coi thi. Hãy thực sự nghiêm túc với công việc của mình, hãy làm việc vì lương tâm trong sáng, cao quý của nghiệp làm thầy. 

Nhiều thầy cô vẫn có tâm lý thương học trò, cho chúng một mảnh bằng để chúng vào đời. Còn đối với nhiều ban giám hiệu, làm nghiêm thì trượt nhiều, như thế sẽ ảnh hưởng đến uy tín của trường... Trong hoàn cảnh hội nhập toàn diện với thế giới hiện nay, nếu tiếp tục tư duy như thế, tôi cho là rất lạc hậu, cạn nghĩ. Được lợi trước mắt mà mất mát to lớn về lâu dài.

Chính kiểu tư duy đó đã tồn tại trong nhiều năm qua và đã để lại hậu quả tai hại: nạn học giả, bằng thật tràn lan. Không học mà có bằng, học sinh chẳng còn động lực học. Người thầy nói dối, báo cáo giả thành quen, chẳng còn áy náy nữa. Thầy cô đã tham gia sản xuất hàng giả là thế đó! Từ đó ngành giáo dục đã đánh mất niềm tin của xã hội. Cần phải lấy lại niềm tin đó bằng chất lượng thật của mình.  

Nhưng có lẽ lỗi của tình trạng này không chỉ là riêng các thầy cô vì chắc hẳn là chúng ta vẫn còn nhiều những người thầy có tâm huyết như anh nhưng họ chưa đủ dũng cảm để lên tiếng? 

Đúng thế. Vì vậy cần phải vận động cả xã hội vào cuộc chăm lo cho một kỳ thi thực sự an toàn nghiêm túc. Các cấp lãnh đạo phải sâu sát. Phụ huynh và học sinh phải chấp nhận kết quả thực của mình. Dù trượt tốt nghiệp nhiều, cũng phải vui vẻ mà chấp nhận cái sản phẩm thực đó của mình. Phụ huynh cần gương mẫu, tránh để tái diễn cảnh ném bài, giải bài tập thể, hành hung các thầy cô coi thi. 

Lực lượng công an phải thật sự nghiêm, chịu trách nhiệm về tính an toàn nghiêm túc của kỳ thi và phải sẵn sàng điều tra xử lý các sai phạm. 

Về phía lãnh đạo ngành cần có nhiều biện pháp kỹ thuật hơn nữa cho kỳ thi như nhân bản nhiều mã đề trắc nghiệm hơn. 

Anh vẫn có tâm sự rằng công việc mà anh cảm thấy yêu quý nhất vào mỗi kỳ thi là được làm thanh tra. Vậy, sự “yêu quý” này của anh có xuất phát điểm từ đâu?  

Phải biết huy động lực lượng thầy cô nghiêm túc đi làm thanh tra. Một hội đồng thi tốt nghiệp THPT, chỉ cần có một thanh tra viên nghiêm khắc, không khoan nhượng thì đủ để chấm dứt tiêu cực. Trong các kỳ thi trước đây, đã có nhiều thanh tra thiếu nghiêm khắc với tình trạng gian lận, cố tình báo cáo kết quả thanh tra không đúng thực tế. Năm nay, lại để các vị đó tiếp tục làm thanh tra thi, liệu có khá lên  được không? 

Bộ GD-ĐT nên cử về mỗi hội đồng thi một thanh tra của Bộ hoặc một giảng viên ĐH, CĐ đáng tin cậy làm thanh tra.

Sự việc tố cáo của anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2006 đã có thời gian suýt bị “chìm xuồng” và bản thân anh cũng gặp khá nhiều khó khăn trong quá trình tố cáo. Theo anh, để tránh tình trạng như thế có thể tái diễn đối với những giám thị dám dũng cảm tố cáo như anh thì Bộ nên làm gì?

Bộ cần kiên quyết xử lý các sai phạm thi một cách nghiêm khắc nhất. Bộ công bố số điện thoại nóng trước và trong khi thi và cử một lực lượng sẵn sàng xử lý các tiêu cực thi. Cần tạo ra 1 diễn đàn tố cáo các tiêu cực thi cử và mạnh dạn thanh sát xác minh, xử lý các tiêu cực đó. Trang web của Bộ (http://moet.gov.vn) phải nhanh chóng tiếp nhận những tố cáo đó.   

Phải sẵn sàng cho toàn bộ hội đồng thi sai phạm thi lại bằng đề dự trữ. Đồng thời mạnh dạn kỷ luật các chủ tịch hội đồng thi để sai phạm tái diễn. Bởi họ đã biết, họ tham gia ký cam kết cuộc vận động 2 không này từ cả một năm. 

Xin cảm ơn anh! 

Nhóm PV Giáo dục
(Thực hiện)