(Dân trí) - Sáng nay, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã đọc báo cáo trước QH về đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề, trong đó Bộ trưởng có đề xuất một số biện pháp khắc phục tình trạng yếu kém trong ngành.
Theo báo cáo của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, hiện cả nước có khoảng 997.700 nhà giáo, tăng 11% (khoảng 108.900 người) so với năm học 2001-2002.
Giảng dạy nhiều, nghiên cứu ít
“Nhìn chung trình độ (đặc biệt là trình độ nghiên cứu khoa học và công nghệ) của giảng viên đại học của nước ta thấp trong tương quan với các nước trên thế giới, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục đại học“, Bộ trưởng nhận định.
Báo cáo giám sát của Uỷ ban văn hoá, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng của QH cũng nhận định, do tình trạng số giờ giảng dạy của một giảng viên đại học ở nước ta khá cao, có trường hợp lên tới 800-1000 giờ/năm (ở nước ngoài khoảng 300-400 giờ/năm). Vì vậy, nhiều giảng viên không còn thời gian nghiên cứu khoa học để nâng cao trình độ.
Hai nhiệm vụ cơ bản của trường đại học là giảng dạy và nghiên cứu khoa học và thời gian của hai nhiệm vụ này là 50-50. Nhưng ở VN, tại các trường đại học có truyền thống nghiên cứu khoa học tỉ lệ này ở một số giảng viên chủ chốt chỉ là 70/30 (giảng dạy 70, nghiên cứu 30).
Nhận xét về những hạn chế của đội ngũ giáo viên, Bộ trưởng cho rằng, yếu kém lớn nhất của giáo viên phổ thông hiện nay vẫn là phương pháp dạy học, chưa đảm bảo yêu cầu học đi đôi với hành. Phương pháp dạy còn nặng về truyền đạt kiến thức, chưa phát huy tính chủ động và khuyến khích sự vận dụng sáng tạo của học sinh, sinh viên.
Theo Bộ trưởng, ngay cả khả năng giảng dạy thực hành của giáo viên trung cấp chuyên nghiệp, dạy nghề cũng còn yếu. Đội ngũ giảng viên ở các trường đại học, cao đẳng còn rất thiếu, năng lực, trình độ, khả năng cập nhật kiến thức mới, sử dụng ngoại ngữ; quy mô và chất lượng nghiên cứu khoa học phục vụ nhu cầu của thực tiễn lao động sản xuất và đào tạo... còn rất hạn chế.
“Đây là mặt yếu khá cơ bản, rất đáng quan tâm đối với đội ngũ giảng viên đại học cũng nhưng các trường đại học ở nước ta, ảnh hưởng trực tiếp đến nâng cao chất lượng giáo dục’’.
Hiện tại có tới 55% giảng viên đại học, cao đẳng chỉ có trình độ cử nhân, kỹ sư, chỉ có13% là tiến sĩ, số phó giáo sư là hơn 4%, số giáo sư 1%. Các tỷ lệ này ở những vùng khó khăn còn thấp hơn rất nhiều.
Bộ trưởng cũng nêu lên thực trạng hiện nay là một bộ phận nhà giáo nhận thức còn hạn chế, thiếu gương mẫu, vi phạm đạo đức lối sống và chuẩn mực của người thầy, gây bức xúc và lo lắng của nhân dân, không đấu tranh, thậm chí còn bị lôi cuốn, thoả hiệp, tham gia vào những tiêu cực trong thi cử, chấm luận văn, luận án tốt nghiệp.
Thành lập cơ quan chuyên trách chăm lo phát triển đội ngũ giáo viên
Bộ trưởng cho rằng việc chậm đổi mới, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý chưa kịp thời, chưa nghiêm, chế độ, chính sách bất cập, nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng NG&CBGD ở các trường thiếu thực tế, thiếu kỹ năng cần thiết chính là những lý do dẫn đến những yếu kém trong xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo.
Để khắc phục tình trạng này, Bộ trưởng đề xuất một số giải pháp, trong đó coi việc chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục là khâu đột phá trong năm 2006-2007 để lập lại trật tự, kỷ cương nền nếp trong dạy học và quản lý giáo dục.
Một trong những giải pháp quan trọng mà Bộ trưởng đưa ra là thành lập cơ quan chuyên trách chăm lo phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo để khắc phục tình trạng yếu kém và tiêu cực trong ngành.
Các trường sư phạm phải tiến hành điều chỉnh nội dung, chương trình, giáo trình đào tạo, bồi dưỡng năng lực tự học của sinh viên, gắn kết học tập với thực hành. Đẩy mạnh bồi dưỡng chuẩn hoá số giáo viên dưới chuẩn, đồng thời chấm dứt đào tạo giáo viên dưới chuẩn.
Bộ trưởng cũng kiến nghị cần có chính sách tiền lương thoả đáng và khôi phục lại chế độ phụ cấp thâm niên cho NG&CBGD để đội ngũ này yên tâm công tác.
Tăng ngân sách hằng năm và tăng dần tỷ lệ đầu tư cho dạy nghề trong ngân sách chi cho giáo dục, để đến năm 2010 đạt từ 10%-12% nhằm đáp ứng yêu cầu mới.
Đức Hoà