Thứ Hai, 06/11/2006 - 11:25
Lớp học đặc biệt cho các thầy cô
(Dân trí) - “Làm thế nào để học sinh hiểu được mong muốn của tôi đối với các em?” “Tôi phải làm gì điều gì đặc biệt để các em học tốt hơn?”, “Một số học sinh trong lớp học kém hơn các bạn khác. Làm sao để giúp các em theo kịp các bạn?”…
Đó chính là tinh thần của lớp tập huấn biên soạn tài liệu đổi mới đánh giá kết quả học tập các môn học của học sinh THCS do Dự án Phát triển Giáo dục THCS II (Bộ GD-ĐT) tổ chức trong 3 ngày 3, 4, 5/11
“Cái kích” để thay đổi cả nền giáo dục
Đó là nhận xét của cô giáo Phạm Thị Kim Anh, trường ĐH Sư phạm Hà Nội, một trong gần 70 thành viên của lớp học. Theo cô Kim Anh, từ trước đến nay, trong hệ thống giáo dục Việt Nam chưa có một trường lớp “chính quy” nào dạy cho các thầy cô giáo cách ra đề đạt yêu cầu. Hầu hết, việc ra đề mới chỉ theo hướng “ra cho có, ra cho xong và chủ yếu dựa vào kinh nghiệm là chính” trong khi việc ra đề thế nào để đánh giá cho được năng lực của học sinh có tác động lớn đến nền giáo dục và thật sự nó gần như là một “cái kích” có thể thay đổi cả nền giáo dục.
Còn theo Thạc sỹ Phạm Quang Huân, trường ĐH Sư phạm Hà Nội thì việc “học” về phương pháp ra đề vẫn là một khái niệm tương đối mới mẻ nhưng nó lại rất cần thiết cho công tác đổi mới chất lượng học tập và nó điều chỉnh lại quá trình dạy học theo một định hướng tốt. Đây là khâu cuối cùng trong cả một quy trình đổi mới nhưng là khâu vô cùng quan trọng giúp cho giáo viên và các cấp quản lý đánh giá được chất lượng học tập của học sinh.
Quả thật từ trước đến nay, chúng ta đã quá quen thuộc với những cách ra đề “lối mòn”. Và điều này đã khiến cho cả nền giáo dục “ngủ đông” trong suốt hơn 20 năm qua.
|
“Then chốt và quan trọng nhất là thay đổi cách ra đề thi!”
“Muốn chống bệnh thành tích trong ngành giáo dục phải chăng trước hết các bậc phụ huynh phải kiên quyết từ chối việc thi cử, đánh giá học sinh bằng điểm thi cao hơn khả năng thuộc về các em.
Theo kinh nghiệm của Singapore, để chuyển đổi hiệu quả từ một nền giáo dục thuộc lòng sang một nền giáo dục tạo ra con người có nhân cách, có tri thức, có kỹ năng, biết cách tự học và nghiên cứu suốt đời thì then chốt và quan trọng nhất là thay đổi cách ra đề thi. Singapore đã ra đề theo hướng đòi hỏi học sinh phải vận dụng các tri thức, kỹ năng đã được học để làm bài, còn nếu chỉ học thuộc lòng thì không thể làm được.
Để có thể dạy cho học sinh trở thành người ham học và là người sáng tạo, có sáng kiến thì bản thân các thầy cô phải dạy đuợc theo tinh thần đó.
Do đó, phải co một chương trình đào tạo lại giáo viên để giáo viên có khả năng đào tạo ra những học sinh có phẩm chất, chất lượng mới”.
Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân |
“Phải học về ma trận đề thi và đồng thời cũng phải học để biết cách phá ma trận này - đó là bài toán cực kỳ khó cho chúng tôi, những người làm thầy. Nhưng chỉ có cách đó mới “cứu” được sự sáng tạo cho các em và chúng tôi sẽ phải nỗ lực nhiều. Không thể để những giờ học trên lớp tiếp tục là những giờ học thụ động nhàm chán.Các hoạt động của học sinh trong một thời gian dài có kết quả là một sản phâm và chúng tôi không thể tiếp tục để sản phẩm đó phần nhiều bị “phủ bụi””- Thầy Nguyễn Năng Lý, giảng viên trường CĐ Sư phạm Hà Nội đã khẳng định như vậy.
Giáo viên cần “thổi hồn” vào điểm
“Nếu chỉ đánh giá với mục đích kiểm tra và chấm điểm thì không thể nâng cao được chất lượng của học sinh. Học sinh cần được biết những mong muốn của thầy cô và các bậc phụ huynh đối với việc học của các em. Các em cũng phải biết vận dụng quy trình tư duy cũng như đưa ra các đáp án chính xác trong mỗi bài kểm tra” - Đó là phần kết luận của thầy giáo lớp học cách ra đề thi - GS Anthony J. Nitko.
Cũng theo GS Nitko thì đối với bậc THCS ở Việt Nam, các giáo viên và cán bộ của Phòng giáo dục, Sở giáo dục thường đưa ra các bài kiểm tra cho các kỳ thi. Hiện nay, Bộ GD-ĐT đã đưa ra một chương trình học mới với các chuẩn kiến thức và kỹ năng. Công việc kiểm tra đánh giá cần phải thống nhất với các chuẩn này để có sự đồng nhất chung về chất lượng trên toàn quốc. Đó là một trong những nguyên nhân của việc các thầy cô phải học về cách đánh giá thông qua hình thức ra đề. Một đề thi sáng tạo sẽ tạo ra được những bài làm sáng tạo.
Theo đánh giá của Dự án Phát triển Giáo dục THCS II thì xã hội còn nhiều băn khoăn về độ tin cậy của cách đánh giá hiện nay trong nhà trường phổ thông, đặc biệt là kết quả của các kỳ thi, của các cách phân loại. Tính khách quan trong đánh giá bị vi phạm nặng nề vì nhiều lý do và một trong những lý do chủ yếu là bệnh thành tích cũng như sự chi phối của các biểu hiện tiêu cực.
Đánh giá toàn diện là vấn đề còn rất khó, gây nhiều lúng túng đối với các nhà quản lý và giáo viên. Mục tiêu của giáo dục quá khái quát, chưa cụ thể hoá thành tiêu chí hoặc chuẩn mực cụ thể. Một trong những điểm yếu kém nhất so với các nước trên thế giới là là cách đánh giá các loại năng lực của người học. Chúng ta vẫn còn nhiều lúng túng cả trong cách nghĩ, phương pháp cho đến quy trình, kỹ thuật thực hiện.
Chính vì những điều này mà mong muốn của TS. Trần Đình Châu, Giám đốc Dự án Phát triển giáo dục THCS II là lớp học đầu tiên về “ma trận” này sẽ là sự khởi nguồn cho sự đổi mới về đánh giá học sinh và cũng như mọi “sản phẩm” khác của Dự án, nó sẽ tạo nên được một sức sống mới trong nhà trường phổ thông.
Nhóm PV Giáo dục
(Thực hiện)