(Dân trí) - “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” là hai mục tiêu lớn trong năm học 2006-2007 mà Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân phát động. Tuy nhiên, những “biến tướng” trong cung cách quản lý ở các cơ sở và những “bất ổn” từ sách giáo khoa đang là trở ngại khá lớn ngăn cản phong trào trở thành hiện thực.
Xã hội đã đặt một niềm tin khá lớn vào Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân, người đã dám đối mặt với tiêu cực và quyết tâm loại trừ nó ra khỏi ngành giáo dục nước nhà. Trong suốt cuộc hành trình từ Bắc vào Nam để tiếp xúc với các cấp cơ sở nhằm có cái nhìn tổng quan về nền giáo dục nước nhà, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đang phải đối mặt với những khó khăn trước mắt đó là: Tiêu cực trong giáo dục và vấn đề phân ban THPT.
Khi phong trào chống tiêu cực nở rộ...
Có lẽ chưa bao giờ vấn đề tiêu cực giáo dục được xã hội quan tâm đến thế. Từ sự kiện giám thị Đỗ Việt Khoa tố cáo về sự gian lận "có tổ chức" của trường PTTH Phú Xuyên A - Hà Tây trong kì thi tốt nghiệp phổ thông trung học 2006-2007 cho đến sự kiện giám thị Lê Đình Hoàng đưa những đoạn video "loạn thi" ở trường PTTH Nam Đàn 2 lên trên mạng đã cho thấy sự yếu kém về chất lượng giáo dục nước nhà.
Bên cạnh đó, hẳn ít ai quên được cuộc mua bán điểm bằng một cuộc gạ tình "kinh điển" ở trường Cao đẳng Phát thanh Tuyền hình Trung ương I hay sự gian lận trong kì thi tuyển công chức ở Bộ ngay cạnh phòng Bộ trưởng...
Ngoài ra còn "phong trào" viết thư cho Bộ trưởng trên diễn đàn của Bộ GD-ĐT, mà trong những bức thư đó là sự lên án về việc các trường làm trái quy chế của Bộ...
Tất cả những sự kiện gần đây, đang đẩy nền giáo dục nước nhà đứng trước một thử thách: Chấp nhận chịu đau hay phải cải cách từ từ?
Trong vụ chạy trường ở trường PTTH Lê Quý Đôn - TPHCM, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân từng cương quyết xử lý đến cùng vụ việc cho dù có phải "đau" đến mức độ nào. Việc làm cứng rắn này tưởng chừng có thể là bài học kinh nghiệm cho các trường khác. Tuy nhiên, những sự bức xúc về những việc làm trái quy chế của Bộ vẫn ngày diễn ra trước mắt.
Không ít học sinh ở trường THPT Nguyễn Du quận 10, THPT Nguyễn Hiền quận 11 ở TPHCM đã tỏ ra bức xúc về việc tăng tiết, hay là những bất cập về chuyện dạy thêm ở trường Đông Sơn I - Thanh hoá... đang được bàn luận một cách sôi nổi trên diễn đàn Edu.net.
Phải chăng khi phong trào chống tiêu cực lên cao, xã hội lại càng có cái nhìn sát thực hơn về nền giáo dục nước nhà? Những khối u nhọt lâu nay được bao bọc bởi những lớp bề ngoài "dối trá" ngày càng hiện nguyên hình đến mức khó kiểm soát?
Với thực lực hiện nay, liệu những khối u nhọt nhức nhối này có thể được ngăn chặn? Hay chỉ là những khẩu hiệu mang tính hình thức?
Không gian lận thi cử liệu có thành hiện thực?
Nền tảng để xã hội có thể tin tưởng việc "gian lận" trong thi cử sẽ không tái diễn nếu chất lượng giáo dục đào tạo được nâng cao, khi các em làm chủ được kiến thức của mình và xem các kì thi là một môi trường khẳng định bản thân thực sự. Nhưng có lẽ hiện thực đó khó có thể thành sự thật khi mà chương trình học đang là nỗi ám ảnh của không ít giáo viên và học sinh.
Ngày cuộc họp tiếp xúc giữa UBND TPHCM với ngành giáo dục thì hơn 100 hiệu trưởng, trưởng phòng giáo dục tại địa bàn thành phố đều có ý kiến chương trình sách giáo khoa hiện đang quá tải đối với học với học sinh phổ thông.
Do các trường không thể có chương trình dạy học khác Bộ và cũng chưa có sự đầu tư thích đáng về phương tiện dạy và học nên nhiều ý kiến cho rằng: "Muốn đi đầu trong chất lượng giáo dục, phải để các em học sinh tự học, tự nghiên cứu nhiều". Nhưng thực tế thì với số lượng kiến thức khá nặng, thời gian học trên trường gần như chiếm hết quỹ thời gian của các em. Liệu các em có còn thời gian để tự học và tự nghiên cứu?
Thêm vào đó, thời gian gần đây sự bất ổn của sách giáo khoa được khá nhiều nhà phân tích chuyên môn lên án. Sự sai sót về chuyên môn kể cả việc chuyển tải kiến thức cho đối tượng học làm cho không ít người tâm huyết giáo dục phải "giật mình".
Bên cạnh đó là sự không ráp nối giữa người viết sách giáo khoa và người phân phối chương trình. Chẳng hạn, với một bài cụ thể, người soạn thiết kế cho năm tiết, người áp chương trình lại "chỉ dẫn" ba tiết.
Vậy giáo viên phải giảng dạy như thế nào đây? Làm có thế nào để dạy có chất lượng? Đây là một câu hỏi mà chưa có lời giải đáp.
Chưa bao giờ giáo dục lại biến động nhiều đến thế, cho dù những tiêu cực gần đây đều được xử lý dứt điểm. Tuy nhiên với những bất cập như hiện nay, có lẽ đến lúc cả xã hội cần phải góp sức cùng Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhận trên con đường cải cách giáo dục, mà trong đó phong trào "hai không" là bước khởi đầu trên con đường đổi mới.
P.V