Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Chặng đường khởi đầu 

Sau ngày thành lập, 02/10/1996, T.Ư Hội đã triển khai ngay các mặt hoạt động, mở đầu là Hội thảo góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết T.Ư 2 (Khoá VIII) về định hướng chiến lược phát triển giáo dục, góp ý vào bản dự thảo Luật Giáo dục về đề án mạng lưới các trường đại học và cao đẳng, về vấn đề tự học với tư cách là một phương pháp giáo dục quan trọng. Những ý kiến tư vấn của Hội được T.Ư Đảng chấp nhận, Quốc hội tham khảo khi thảo luận và thông qua Luật Giáo dục.

Ngày 3/6/1997, Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành T.Ư Hội (khoá I) đã ra Nghị quyết thúc đẩy việc xây dựng tổ chức và hoạt động Hội. Các hoạt động liên kết giữa Hội và các Bộ, ngành, đoàn thể được tiến hành, mở đầu là cuộc họp liên tịch giữa Trường trực T.Ư Hội với lãnh đạo Bộ Giáo dục & Đào tạo. Tiếp sau đó, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam có thông báo cho các đơn vị phối hợp hoạt động trong công tác khuyến học.

Bước vào năm 1998, Thường trực T.Ư Hội đã báo cáo với lãnh đạo Đảng và Nhà nước để xin ý kiến chỉ đạo hoạt động Hội. Mở đầu là cuộc làm việc với đại diện Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (ngày 5/2/1998) và với Thường trực Thường vụ Bộ Chính trị (ngày 12/3/1998). Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh hoan nghênh Hội đã thực hiện ba mục tiêu cơ bản đề ra, góp phần tích cực vào xã hội hoá giáo dục, tham gia xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học vào năm 2000.

Đến tháng 10/1998, trong phong trào khuyến học đã xuất hiện một số mô hình và điển hình tiên tiến. Ở 28 tỉnh, gần 100 huyện, quận, thị xã đã có các tổ chức của Hội với 100.000 hội viên. Phong trào phát triển tốt ở Nam Định, Quảng Nam, Đà Nẵng, Vĩnh Long, TPHCM...

Hội nghị biểu dương điển hình tiên tiến trong phong trào khyến học các tỉnh phía Bắc được tổ chức ở Nam Định (ngày 20/10/1998) và các tỉnh phía Nam ở TPHCM (ngày 18/12/1998) có ý nghĩa rất lớn. 30 đơn vị (cấp tỉnh, huyện và cơ sở cùng nhiều cá nhân) có thành tích xuất sắc đã được tuyên dương. Hội nghị đã rút ra được nhiều kinh nghiệm về tổ chức và phương thức hoạt động. Thành công của hai hội nghị đã tác động tích cực đến quá trình triển khai tổ chức và hoạt động, đến phong trào khuyến học ở nhiều địa phương. 

Giai đoạn trưởng thành

Đại hội lần thứ II được tiến hành vào ngày 16/6/1999 tại Thủ đô Hà Nội gồm 152 đại biểu chính thức của 50 đoàn đại biểu cấp tỉnh, 100 khách mời gồm các đồng chí lãnh đạo của Đảng, nhà nước, Mặt trận và các Bộ, ngành, đoàn thể, cơ quan báo chí ở Trung ương và Hà Nội tham dự.

Đại hội lần thứ II của Hội đã quyết định chương trình hành động của nhiệm kỳ 1999-2004; thông qua Điều lệ sửa đổi, bổ sung; cử ra Ban Chấp hành mới gồm 86 uỷ viên trong đó có 31 uỷ viên thường vụ. Đồng chí Vũ Oanh, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, được bầu làm Chủ tịch Ban chấp hành T.Ư Hội khoá II.

Đại hội II được coi như là một cột mốc quan trọng trên đường phát triển và trưởng thành của Hội, khẳng định được vai trò và vị thế của Hội. Cơ quan lãnh đạo của Hội được kiện toà một bước.

Ngày 10/8/1999, Bộ Chính trị ra Chỉ thị số 50/CT-T.Ư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với Hội Khuyến học Việt Nam”; Ngày 15/10/1999, Chí phủ ban hành Chỉ thị 29/1999/CT-TTg “Về việc phát huy vai trò của Hội Khuyến học Việt Nam trong phát triển sự nghiệp giáo dục”.

Ngày 9/9/1999, Thủ tướng Chính phủ cho phép thành lập Quỹ Khuyến học Việt Nam (Số 183/1999/QĐ-TTg) và Bộ Tài chính phê duyệt bản Điều lệ Quỹ khuyến học Việt Nam (số 123/1999/QĐ-TC).

Đến cuối năm 2000, tổ chức Hội đã được thành lập ở 46 tỉnh, thành phố, 200 quận, huyện, thị xã, hàng nghìn chi hội, gần nửa triệu hội viên. Quỹ Khuyến học Việt Nam ở Trung ương ra mắt vào đầu năm 2000, còn Quỹ Khyến học các địa phương tỉnh, huyện, xã phường, dòng họ thì đã có hàng chục tỷ đồng và có chiều hướng phát triển tốt.

Đại hội thi đua toàn quốc “Vì sự nghiệp khuyến học” họp ngày 25/10/2000 tại Hà Nội, Nam Định, Quảng Nam, Vĩnh Long, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng được nhận bằng khen của Chính phủ. Nhiều đơn vị tỉnh, quận, huyện, thị xã, xã, phường, dòng họ và cá nhân xuất sắc được nhận cờ thưởng, bằng khen của T.Ư Hội.

Nhiệm vụ chung của Hội Khuyến học Việt Nam năm 2001 được Hội nghị khẳng định là: “Tiếp tục khơi dậy và phát huy truyền thống hiếu học của nhân dân, mở rộng tổ chức Hội đến hầu khắp các địa phương và cơ sở, nâng cao chất lượng hoạt động theo 3 mục tiêu cơ bản, đưa phong trào khuyến học vào chiều sâu, góp phần đẩy mạnh phong trào toàn dân học tập, toàn đân tham gia giáo dục, từng bước xây dựng XHHT”.

Tháng 11/2003 Chính phủ đã có công văn số 176/VPCP-TB ngày 27/10/2003 giao cho Hội Khuyến học Việt Nam cùng Bộ Giáo dục & Đào tạo xây dựng đề án “Xây dựng cả nước trở thành một XHHT giai đoạn 2005 - 2010”.

Hiện nay 64 tỉnh, thành phố đã tổ chức Đại hội thành lập Hội Khuyến học, 99 huyện/thị, gần 94% xã/phường có Hội khuyến học. Đến cuối năm 2005 số hội viên đạt con số 3,8 triệu. Theo mục tiêu phát triển, hội viên của Hội cần đạt khoảng 10% dân số cả nước.

Hội đã phát động cuộc vận động thành lập “TTHTCĐ xã/phường” nhằm tạo cho dân những cơ hội học tập tại cơ sở. Số TTHTCĐ tăng lên rất nhanh: 7 (1999), 78 (2001), 680 (2002), 4789 (2004), đến nay đã có gần 7.000 TTHTCĐ xã, phường trong cả nước. TTHTCĐ đã có tác dụng nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài ở mỗi cộng đồng dân cư. TTHTCĐ còn tham gia vào công tác trật tự, an ninh xã hội.

Thông qua phong trào “Xây dựng cả nước trở thành một XHHT”, Hội khuyến học các cấp đã trở thành chỗ dựa của ngành giáo dục phục vụ sự nghiệp chấn hưng giáo dục, phát huy được nguồn nhân lực trong dân, tích cực tham gia xoá đói, giảm nghèo, tạo sự công bằng về quyền lợi học tập trong nhân dân. 

Xác định nhiệm vụ chính trị: Xây dựng xã hội học tập từ cơ sở

Ngày 5/12/2005, Đại hội lần thứ III của Hội đã được tổ chức tại Hà Nội. Tham gia Đại hội có 485 đại biểu chính thức.

Đại hội đã kiểm điểm những việc đã làm được trong nhiệm kỳ khoá II và đã đề ra phương hướng nhgiệm vụ của Hội nhiệm kỳ 2006-2010: “Tiếp tục phát triển các tổ chức của Hội, động viên cao độ tâm huyết và năng lực tư duy sáng tạo của cán bộ và hội viên, đưa hoạt động khuyến học khuyến tài trở thành một phong trào quần chúng sâu rộng, tích cực tham gia đẩy nhanh quá trình xây dựng xã hội học tập từ cơ sở theo tinh thần xã hội hoá, hợp tác chặt chẽ và hỗ trợ có hiệu quả cho ngành Giáo dục & Đào tạo, liên kết mọi lực lượng xã hội tham gia vào các quá trình giáo dục - đào tạo, tạo ra nhiều cơ hội để mỗi người dân thực hiện được nhiệm vụ học tập suốt đời, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, tích cực và chủ động hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế quốc tế và khu vực”.

Tại đại hội này, Đồng chí Nguyễn Mạnh Cầm, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng được Đại hội bầu làm Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam khoá III.

Ngày 13/5/2006, Thường vụ T.Ư Hội làm việc với Thủ tướng Phan Văn Khải. Thường vị T.Ư Hội đã trình bày những vấn đề đặt ra sau Đại hội lần thứ III và xin ý kiến thủ tướng về một số vấn đề cụ thể.

Đồng chí Phan Văn Khải đã kết luận: Sau 10 năm thành lập, Hội Khuyến học Việt Nam đã đạt được những bước phát triển nhanh về tổ chức và hoạt động. Hội đã tích cực tư vấn cho Chính phủ về công tác giáo dục, đào tạo, triển khai song song hoạt động khuyến học, khuyến tài đạt hiệu quả thiết thực... Thủ tướng đánh giá cao kết quả hoạt động của Hội Khuyến học Việt Nam trong thời gian qua.

Thủ tướng nhấn mạnh: Hội cần phát huy mạnh mẽ vai trò của mình, thực hiện chủ động xây dựng xã hội học tập, phối hợp chặt chẽ với các bộ, các cấp chính quyền và tổ chức xã hội triển khai các hoạt động phối hợp với chức năng nhiệm vụ của Hội.

Cũng tại Đại hội này, Nhà nước đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Hội. Đó là một phần thưởng cao quý nói lên sự đánh giá cao của Nhà nước đối với những hoạt động có hiệu quả của Hội trong giai đoạn 1996-1999 và 1999-2005.

Trong nhiệm kỳ Đại hội III, toàn Hội sẽ ra sức thi đua đẩy mạnh phong trào khuyến học, từng bước xác định mô hình xã hội học tập ở nước ta đến cuối năm 2010 để góp phần xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn về xã hội học tập ở một nước đang tiến hành sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá. 

Nhân dịp tổng kết 10 năm hoạt động của Hội và 7 năm Hội triển khai thực hiện Chỉ thị 50-CT/T.Ư của Bộ Chính trị Ban Chấp hành T.Ư Đảng, toàn thể hội viên xin được tỏ lòng biết ơn sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo sâu sát của Nhà nước và sự khích lệ, động viên và khích lệ của đồng bào cả nước.

Nhân dịp này, Ban Chấp hành T.Ư Hội sẽ khen thưởng những Tỉnh, Thành Hội và những cán bộ của Hội, những đơn vị trực thuộc T.Ư Hội như Quỹ Khuyến học Việt Nam, báo Khuyến học & Dân trí... đã có nhiều thành tích trong hoạt động khuyến học.

Sau lễ kỷ niệm 10 năm hoạt động của Hội, T.Ư Hội sẽ phát động thi đua xây dựng xã hội học tập theo hướng đa dạng hoá các hình thức học tập, tạo ra nhiều cơ hội học tập trong nhân dân, trên cơ sở đó sẽ tổng kết bước đầu về mô hình xã hội học tập ở Việt Nam. Đó là nhiệm vụ quan trọng và lớn lao do Nhà nước giao cho, là trọng tâm công tác của Hội trong nhiệm kỳ III, 2006-2010.

Nhóm PVGD