"Chơi với mọi người mãi cũng chán, bây giờ tôi chỉ thích chơi với chính mình. Tôi không muốn gặp gỡ báo chí truyền hình mà muốn dành thời gian để thư giãn và viết lách lăng nhăng cho vui".

Cả ngày nằm nhìn trần nhà và... mơ mộng

Nói như vậy có vẻ ích kỷ, nhưng khi nằm nhìn trần nhà mơ mộng thôi cũng không gì thú bằng. Chỉ mất 45 giây, bấm thang máy là vèo xuống đường nhưng cũng ngại. Xin tiết lộ căn hộ của Trần Tiến được thiết kế đặc biệt, 2 tầng, một hồ bơi khá rộng trên gác thượng, tha hồ lặn ngụp và ngắm trời mây...

Trần Tiến còn cất trong kho hàng   trăm ca khúc, những ca khúc viết riêng cho mình và không có ý định phổ biến, như bài hát viết tặng con chim cu cườm, tặng cái cây trồng trong vườn... đủ thứ để tặng, hứng lên thì viết, rồi vào phòng thu ghi lại... Thích lắm chứ!

Bây giờ có tuổi rồi, con cái ở xa (hai cô gái, một ở Pháp, một ở Anh), không phải lo toan gì nhiều. Ngâm cả một dãy bình rượu lớn để thỉnh thoảng mấy ông bạn thân tới nhà nhâm nhi. Có những người bạn hơn 20 năm mới gặp lại, rượu vào lại bồi hồi hàn ôn chuyện ngày xưa.

Hồi trước muốn có tiền mua rượu, thằng bạn thân xúi mình về nhà mang cuốn sách đắt tiền nhất bán đi cũng chỉ đủ mua hai ly rượu tây, vào bar, hai thằng ngồi gác chân lên bàn tán dóc, cũng oách lắm! Bây giờ thì rượu... miễn phí, muốn bao nhiêu ly cũng có, nhưng bạn bè lại tản mát mỗi người một nơi, đâu dễ gặp như ngày xưa?

Tôi ao ước được trở lại ngày xưa, những buổi chiều ngồi ngắm hoàng hôn trên bờ sông Hồng, có khi ngủ luôn ở đấy đến khi cả nhà đi tìm loạn cả lên. Cái thời ở truồng tắm mưa sao mà lắm chuyện thú vị thế! Nhưng cuộc sống mỗi thời lại có cái hay riêng, cứ sống đi rồi sẽ biết cuộc đời đưa mình đến đâu.

Bây giờ là lúc tôi sống thật nhất!

Tôi sáng tác nhạc, ca hát, có lúc đi dạy học nhưng không phải lúc nào cũng vì đam mê mà thường là vì mưu sinh. Thực ra tôi mê làm khoa học, mê nghiên cứu tự nhiên hơn viết nhạc. Nhưng cuộc đời đã cho tôi những cơ hội tốt, bố mẹ cho tôi cái gen ham sống, ham làm việc, và bản thân tôi thì xác định mình phải làm sao để xứng đáng là thằng đàn ông. Sự nổi tiếng bây giờ là trời cho thôi chứ tôi không giỏi bằng bạn bè của tôi đâu.

Bây giờ lúc tôi sống thật nhất, người ta thật nhất khi chỉ có một mình. Bạn bè nhiều đứa bảo tôi hay "diễn". Thú thật là cũng có lúc tôi "diễn" đôi chút, tí ti thôi, vì sống buộc mình phải thế, nhưng với bạn bè, bao giờ tôi cũng trải hết lòng mình. Ăn nói có thể điệu đà một chút nhưng tính tôi nó vậy, có "diễn" gì đâu?

Nhạc sĩ Trần Tiến cười sảng khoái nhưng trong giọng nói của anh, trong đôi mắt anh và trong cái nhìn nheo tinh quái ấy, dường như vẫn có một chút gì buồn. Anh nói nhỏ: "không phải cái gì cũng có thể nói ra được và nhất là không phải cái gì nói ra được cũng có thể đưa lên mặt báo được đâu!".

Bài hát về bóng đá: Họ mớm lời cho tôi viết

Khán giả yêu nhạc không chỉ biết Trần Tiến với nhiều tình khúc nổi tiếng mà anh còn có cả một bản "túc cầu ca". Anh hẳn là người mê bóng đá? Anh cảm thấy thế nào khi mùa World Cup gần kề?

Tôi chỉ quan tâm bóng đá từ hồi còn Pelé, còn bây giờ, thú thật tôi mù tịt. Bài hát về bóng đá là tôi viết theo đơn đặt hàng! Năm đó là kỷ niệm 100 năm bóng đá Việt Nam, hồi đó có Nguyễn Hồng Sơn, Lê Huỳnh Đức... đá hay lắm, tôi viết bài để động viên các bạn ấy.

Tôi thỉnh thoảng xem một số trận tuyển Việt Nam đi đá quốc tế, xem vì tinh thần dân tộc. Cả nước xem, mình cũng xem để có chuyện mà bàn. Mấy năm trước, thấy tôi có bài hát về bóng đá khá hay, mọi người tưởng tôi là dân sành bóng đá, nhưng có phải đâu, người ta mớm lời cho tôi như... mớm cung đấy chứ! (cười)

Đàn ông mà không hề mê bóng đá, chỉ thích ngồi nhà một mình, có thể hình dung anh đang ở chốn thiền môn?

Tôi thiền thật chứ hình dung gì! Có những thời kì tôi không chơi với ai hết, chỉ thích chơi với cái thằng tôi thôi! Có khi cả tuần tôi chỉ ở lì trong nhà. 5-10 năm nay, tự nhiên nảy nòi ra thói này. Thường là tôi thích ngồi nghĩ ngợi một cái gì đó, khám phá một cái gì đó trong tâm linh mình.

Bây giờ viết lách nghịch ngợm lăng nhăng cho vui thôi

Anh thường nghĩ về điều gì nhiều nhất? Về các người đẹp chẳng hạn?

Chuyện người đẹp thuộc về thời tuổi trẻ. Có thằng nghệ sĩ nào không đa tình, lãng mạn? Tôi là người yêu rất muộn. Hồi trẻ ham chơi, thanh niên thì vào quân ngũ, chẳng kịp nghĩ tới chuyện yêu đương nữa.

Một người "gàn" như anh có dễ dàng chấp nhận làm cái mình không thích chỉ vì cơm áo gạo tiền?

Thú thật là tôi lao động nghệ thuật để sống chứ không phải để làm nghệ thuật đâu. Nhập ngũ, tôi làm khuân vác, làm âm thanh hậu đài. Tôi nghĩ mình có trình độ tại sao phải làm chân sai vặt? Tôi tự luyện giọng, rồi xin vào hát đồng ca, lên tốp ca, song ca, rồi opera.

Tôi từ một người lao công chuyển sang sáng tác nhạc và ca hát. Trời cho tôi cơ hội, tôi lao động cần cù rồi trở thành nhạc sĩ chuyên nghiệp lúc nào không biết. Nhưng dẫu sao tôi cũng không phải là người mê... nhạc!

Anh đang có trong kho cả trăm bài hát mới, sao anh giấu biến không cho ai hay?

Tôi lớn tuổi rồi, viết lách nghịch ngợm lăng nhăng cho vui thôi. Viết để biết mình còn tồn tại quan trọng hơn chứ tôi không có ý định phổ biến.

Hồi trẻ: Không nhảy đầm, tán gái, chuyện gẫu, đánh bài

Hồi trẻ anh ước nhiều thứ, vậy bây giờ anh ước điều gì, với hoàn cảnh sống như hiện nay?

Lắm lúc tôi chỉ muốn quay về thời tuổi trẻ ngu ngơ khờ dại. Nhưng ngẫm lại mỗi thời có cái hay riêng, thời trẻ làm sao tôi viết được những ca khúc như Lữ khách sông Hồng, Mưa bay tháp cổ...? Con người cứ thế mà sống và đi lên điểm cuối cùng, không nên quay lại. Mỗi cái ở mỗi thời đều có giá trị ngang nhau.

Hồi trẻ tôi sống đốt cháy hết mình, khát khao hết mình, làm việc hết mình. Tôi ít khi lo chuyện tình cảm riêng tư, bỏ qua cả những thú vui đàn ông: nhảy đầm, tán gái, chuyện gẫu, đánh bài. Tôi tránh những cuộc trò chuyện salon, những câu chuyện nhảm chỉ để tâng bốc nhau, khoe mẽ... Đàn ông có lắm thú vui, tôi thích cái họ không thích. Chẳng hạn tôi thích nằm dài ra nhìn lên trần nhà, mơ mộng.

Nghe có vẻ rất giản dị, trái ngược với căn nhà lộng lẫy mà anh đang sở hữu hiện giờ?

Tôi làm nhạc kiếm tiền để sống, chứ không phải để săn đuổi tiện nghi. Còn căn nhà này là để cho các con tôi. Tôi thích sống cuộc đời lang thang. Một căn gác xép ẩm mốc yên tĩnh tôi còn thích hơn. Ở tuổi này, đồ đạc tiện nghi không có ảnh hưởng gì nhiều. Tôi có thể ngồi quán cóc, bãi sông hay khách sạn 5 sao cũng thế, vẫn nghĩ được nhiều điều hay. Tôi là người khó bị cái gì chi phối, dù là tiền hay danh vọng.

Nguyễn Cường tài năng hơn tôi nhiều

Trong số các bạn thân có nhiều người tài, họ đều giỏi hơn tôi. Với các bạn nhạc sĩ, tôi thích sự dại khờ của Nguyễn Cường (dại khờ với tôi thôi, còn với người khác thì tôi không biết), nhưng Cường tài năng hơn tôi nhiều.

Họ sinh ra để làm âm nhạc, còn với tôi âm nhạc chỉ là cái phao cứu sinh. Tôi thân với các nhạc sĩ Dương Thụ, Phúc Tiến. Nhưng bây giờ mỗi người có một con đường, nên chúng tôi ít có dịp gặp nhau. Đó là những con người đam mê nghệ thuật ghê gớm.

Tôi phục anh Trần Hiếu ở tính chuyên nghiệp

Nhạc sĩ có thể nói gì về ông anh cũng rất nổi tiếng của mình - NSND Trần Hiếu?

Tôi phục anh ấy ở tính chuyên nghiệp. Anh là người thầy tận tụy, lại vui tính. Thời gian đầu, tôi chịu ảnh hưởng từ anh ấy nhiều, nhưng khoảng 3 năm sau, tôi thấy mình đủ lông đủ cánh và bắt đầu tìm cho mình hướng đi riêng. Tôi sáng tác từ năm 19 tuổi các ca khúc đầu tay Thanh niên ra tiền tuyến và Cô gái sầm Nưa. Cái số tôi rất hên, chẳng biết thế nào mà Hội Nhạc sĩ lại trao giải nhất sáng tác cho ca khúc đầu tiên của tôi.

Hai anh em tôi cũng có điểm khác nhau, anh ấy là con người trầm tĩnh còn tôi hoạt bát và đôi khi "bô lô ba la". Nhưng cái giống nhau vì người thân, bè bạn, hết lòng với những gì mình mong muốn và cả những điều mình không mong muốn nhưng vì trách nhiệm phải làm. Mà đã làm cái gì là làm đến nơi đến chố, không làm thì thôi. Đến cháu Hà cũng thừa hưởng ở anh em tôi cái tính ấy.

Trần Thu Hà gần gũi với tôi còn hơn với bố

Anh nhận xét thế nào về cô cháu gái cưng của mình?

Hà Trần là đứa không có giọng hát thiên phú, nhưng tự luyện trở thành hay và hát hay hơn cả bố mẹ. Nó là đứa nghiên cứu thanh nhạc rất chuyên nghiệp. Theo tôi, hiện nay nó là đứa hát chuyên nghiệp nhất. Mẹ cháu chưa bao giờ dạy cháu hát. Em mẹ cháu dạy cháu.

Hà ảnh hưởng từ tôi nhiều, nhưng tôi có biết hát hay đâu? Các anh Trịnh Công Sơn, Từ Huy phát hiện ra đấy. Nó gọi tôi là "bố", nó gần gũi tôi hơn cả bố nó, tôi không dạy nó hát mà chỉ dạy cho nó những cái ngoài nghệ thuật. Hà được phát hiện hát năm 16 tuổi, nhưng đến khi Hà khoảng 22-24 tuổi, tôi mới thấy nó hát đạt nhất.

Mất mẹ từ sớm, Hà lo bươn chải sống. Hà mà đã làm cái gì thì làm đến cùng, nó là đứa sắc sảo. Nó tự học và tự hoàn thiện mình. Nó có khả năng điều hòa cái mới của âm nhạc thế giới và cái cổ điển của Việt Nam. Nó là đứa rất biết nghĩ.