(Dân trí) - Trong ba ngày từ 24 - 26/3, hàng vạn đồng bào các dân tộc huyện miền núi Na Mèo, Quan Sơn (Thanh Hóa) sẽ lại có dịp giao lưu vui chơi cùng lễ hội Mường Xia lần thứ nhất năm 2010.
Mường Xia - Mường Chu Sàn bao gồm hai xã Sơn Thuỷ và Na Mèo là một trong những Mường lớn của tộc người Thái ở khu vực biên giới phía miền Tây Thanh Hóa. Đây còn là nơi giao hoà của dòng suối Xia bắt nguồn từ đất nước bạn Lào đổ về Việt Nam.
Tương truyền, vào khoảng thế kỷ XV, nơi đây chính là trung tâm của đất Mường Chu Sàn cũng là nơi gắn liền với truyền thuyết chuyện tình bi ai của Tạo Mường Chu Sàn.
Cũng chính nơi đây vào khoảng thế kỷ XVII Tư Mã Hai Đào đã từng chọn để xây dựng thủ phủ sinh sống đến cuối đời. Ông cũng chính là người có công cùng với các dòng họ tại vùng đất Mường Xia xây dựng Mường Xia trở thành vùng đất ngày càng tươi đẹp và giàu có.
Đây là lễ hội văn hóa nhằm ôn lại truyền thống được tổ chức tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy - nơi đây gắn liền với nhiều danh lam thắng cảnh liên quan đến chuyện tình ba ai của Tạo Mường Chu Sàn và tướng quân Tư Mã Hai Đào như Núi Pha Dùa, Hòn đá vía.
Sau 53 năm bị mai một và lãng quên, hòa cùng khí sắc mùa suân đang rộn rang khắp nơi, trong ba ngày từ 24 - 26/3, hàng vạn người dân 13 bản của xã Sơn Thủy cùng các xã khác của huyện Quan Sơn lại nô nức trở về thủ phủ Mường Xia để trẩy hội Mường Xia lần thứ nhất năm 2010. Trong ba ngày diễn ra lễ hội với các nghi lễ văn hóa tâm linh và các hoạt động văn hóa thể thao như: thi người đẹp các dân tộc, ném còn, khua luống, kéo co, đánh trận giả…
Ngoài các nghi lễ và trò chơi giân dan, lễ hội còn có nhiều tiết mục văn nghệ giao lưu văn hóa giữa các dân tộc trong vùng và với huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn của nước bạn Lào và hội trại giữa các đơn vị trong huyện. Đặc biệt du khách đến đây còn được chứng kiến cuộc thi người đẹp các dân tộc của 26 thiếu nữ đến từ 13 xã trong huyện.
Lễ hội đã thu hút hàng vạn người dân từ các bản làng xa xôi trong huyện và du khách khắp nơi về tham gia. Trong những ngày qua từ những người già, trẻ con và nhất là lớp thanh niên nam nữ các dân tộc huyện Quan Sơn lại có dịp hội tụ về đây gặp gỡ giao lưu.
Chưa bao giờ người dân nơi đây lại được chứng kiến những tiếng khèn, tiếng trống, tiếng cồng chiêng và cả những điệu múa vang lên làm rung động cả núi rừng, lay động lòng người. Có lẽ du khách sẽ khó quên giây phút xúc động khi chứng kiến màn biểu diễn của nam thanh nữ tú trong vùng về mối tình có một không hai giữa nàng Lá Nọi - con gái của Tạo Mường Mìn và người con trai Chu Sàn.
Lễ hội năm nay là điểm khởi đầu để hàng năm địa phương sẽ được tổ chức cho nhân dân trong vùng ôn lại truyền thống văn hóa lịch sử của vùng đất Mường Xia năm xưa và tưởng nhớ về cội nguồn của mình.
Trước khi tạm biệt Mường Xia, du khách không thể không ghé qua Đền thờ Tư Mã Hai Đào thắp nén hương thơm tưởng nhớ người có công gìn giữ biên cương và xây dựng Mường Xia đông vui trù phú.
Một số hình ảnh PV Dân trí ghi lại lễ hội Mường Xia:
Lễ rước hòn đá vía
Khua luống - một nét đẹp văn hóa của người Thái
Đánh cồng chiêng hú vía
Nam thanh nữ tú các dân tộc diễn lại chuyện tình cảm động giữa nàng Lá Nọi và người con trai Chu Sàn
Ôn lại chiến thắng của tướng quân Tư Mã Hai Đào
Những cô gái người Mông Lào trong trang phục xinh xắn đi lễ hội
Một tiết mục múa hát của các cô gái Mông ở nước bạn Lào góp vui cho lễ hội thêm phần trang trọng
Hàng vạn người tham gia lễ hội
Địu con đi xem lễ hội
Người đẹp núi rừng đua tài, khoe sắc trong lễ hội
Dâng chút thành kính cầu bằng an và tưởng nhớ công ơn tướng quân Tư Mã Hai Đào
Duy Tuyên