Cái chết của ông Lê Hùng Cường không phải là sự việc ngẫu nhiên, đột xuất, mà là hậu quả tất yếu của một hiện tượng đã được cảnh báo từ lâu, nhưng không được ngăn chặn kịp thời.
Đó là vào mỗi dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán, nhu cầu đi lại tăng cao, các nhà xe được cơ hội bắt chẹt, nhồi nhét, hành hạ hành khách. Giá xe tăng cao vô tội vạ, như muốn vét cạn những đồng tiền chắt bóp của người lao động nghèo.
Tác giả Lê Chân Nhân trong bài “Nạn nhân là người nghèo” trên báo Lao động ngày 22/1/10 đã phân tích: “Đa số họ là những người nghèo, cho nên xe khách là phương tiện mà họ lựa chọn, bởi vì họ không thể có đủ tiền để đi tàu hay máy bay”. Những người giàu khác đã có ô tô riêng. Tác giả cho biết tình trạng tăng vé xe dịp Tết đã đến mức quá đáng, từ 80-200%. Ngoài ra hành khách còn bị “bán”, phải trả tiền hai lần như chị em Nga-Việt trong bài phản ánh.
Câu “Khách hàng là Thượng đế” có lẽ quá xa lạ đối với những nhà xe đường dài. Khách hàng đối với họ là những “con mồi”, đã rơi vào tay họ là phải nhẫn nhục, chịu đựng, “nín thở qua sông”, nếu không sẽ bị đánh đập, chửi bới. Đã có rất nhiều trường hợp hành khách vì phản ứng trước sự ngang ngược của chúng mà bị đánh trọng thương, hay tử vong.
Tình thương yêu đồng loại và văn hoá kinh doanh, có lẽ không “có trong bộ nhớ” của họ. Nhiều lái xe nghiện hút, lại chưa có bằng lái (dùng bằng giả, bằng mua), phóng nhanh, chạy ẩu để giành khách, quay vòng nhanh. Nhiều lái xe, phụ xe quen thói côn đồ, lưu manh, chỉ cần xích mích nhỏ là dùng bạo lực, hay sỉ nhục khách hàng.
Ngoài ra còn nạn cơm tù, nay đã không trắng trợn như trước, nhưng hầu như chưa bao giờ hành khách đường dài được họ tôn trọng, đối xử đàng hoàng, công bằng. Vì hành khách không còn sự lựa chọn nào khác. Vì tiền, con người trở nên tha hoá và tàn nhẫn đến mức đáng sợ.
Vụ việc khiến dư luận đặt câu hỏi, tại sao chúng ta có bộ máy bảo vệ pháp luật hoàn chỉnh, lực lượng công an giao thông thường xuyên chốt chặn trên các quãng đường, thậm chí mật độ khá dày đặc mà vẫn để xẩy ra những hiện tượng nhồi nhét, hành hạ người dân?
Hai chị em Nga-Việt trình bày khi nghe tin cha bị chết, xin xuống xe, nhà xe không cho, lại còn bị đe doạ. Phải sau khi có can thiệp từ một luật sư, xe cảnh sát mới đuổi theo xe ô tô, buộc nhà xe trả lại tiền và cho hai chị em Nga-Việt xuống xe.
Sự việc cho thấy CSGT đã không hành động kịp thời ngăn chặn những kẻ côn đồ hành hạ người dân. Hiện tượng những chiếc xe nhồi nhét khách kinh hoàng chạy từ Bắc vào Nam, đi qua rất nhiều trạm kiểm soát của CSGT nhưng đều được cho qua trở nên rất phổ biến. Hiện tượng CSGT dừng xe, nhà xe lại “trình giấy” rồi đi thường diễn ra như cơm bữa.
Thỉnh thoảng có hiện tượng bắt xe vi phạm, lập biên bản xử phạt…nhưng đó chỉ là những hành động “tượng trưng”, chứ không phải là quyết tâm làm triệt để, nghiêm túc.
Công luận đã gọi tên hành vi đó là “mãi lộ”, nhận mỗi xe một ít tiền rồi cho đi tưởng “đơn giản, gọn nhẹ” nhưng đã gây ra những hậu quả hết sức nghiêm trọng. Nhà xe càng có cơ hội tha hồ nhồi nhét khách, tha hồ chạy nhanh, vượt ẩu để quay vòng kiếm lời.
Tác giả Lê Thanh Phong phản ánh trên báo Lao động ngày 1/3/10: “Trong đợt cao điểm kiểm tra xử lý xe khách, môtô vi phạm trật tự an toàn giao thông trong dịp tết, cảnh sát giao thông Công an Đà Nẵng phát hiện và xử lý trên 680 trường hợp ôtô khách vi phạm, trong đó có gần 250 xe nhồi nhét khách”.
Tác giả đặt câu hỏi: “Có một điều lạ nữa, đó là xe nhồi nhét khách như mắm, đi từ Thanh Hóa, qua nhiều địa phương nhưng không bị phát hiện, chỉ đến Đà Nẵng thì bị tóm”. Như vậy nếu tất cả các tỉnh đều làm kiên quyết như Đà Nẵng thì nạn nhồi nhét, hành hạ khách hết đất dụng võ.
Nói cách khác, nếu muốn dẹp yên “cơm tù, xe cướp” thì trước hết phải triệt tiêu hành vi mãi lộ của CSGT, cho nên đã bỏ qua những điều vi phạm luật của nhà xe. Đây là hành vi “Cố ý phạm tội” theo quy định tại khoản 2, điều 9 Bộ Luật hình sự “Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra”.
Chẳng lẽ CSGT không nhận thức được hậu quả từ hành vi “mãi lộ” của mình? Và dĩ nhiên là họ để mặc cho nó xẩy ra! Xin đừng coi thường tính mạng người dân.
Văn Hiệp
(Hà Tĩnh)
LTS Dân trí - Đi lại là nhu cầu thiết thân của người dân, nhất là trong dịp lễ tết càng cần đi lại nhiều. Tuy nhiên, tình hình xe ô tô chở khách gây khó khăn và cửa quyền với khách, chở chen chúc, quá tải đến mức đi đường xa mà không có chỗ ngồi, lại còn bị “mua đi bán lại” như một món hàng và buộc phải trả hai lần tiền. Nếu người nào tỏ thái độ bất bình, không chịu tuân theo sự đối xử phi lý, bất công liền bị nhà xe gây gổ, thậm chí bị đánh và đuổi xuống xe.
Cảnh sát giao thông là những người có trách nhiệm kiểm soát và giữ gìn trật tự, an toàn giao thông, ngăn ngừa và xử lý mọi vi phạm của các xe chở khách. Nhưng trên thực tế vẫn còn để xảy ra những điều đáng chê trách như bài viết trên đây đã phản ảnh.
Mong rằng các cấp quản lý lực lượng cảnh sát giao thông tăng cường giám sát, kiểm tra, đôn đốc cấp dưới nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ, không để cho xe khách chở quá tải và o ép hành khách.