Thứ Hai, 08/02/2010 - 10:00
Hương vị Tết quê nhà
Mỗi năm, khi những cơn mưa cuối đông vừa dứt, tiết trời còn se lạnh thì những tia nắng ấm áp mang mùa xuân mới trở về. Thời khắc giao mùa ấy, ngôi làng nằm ven con sông Hồng - một làng quê ở ngoại thành Hà Nội lại rạo rực, sôi động hẳn lên.
Năm hết Tết đến. Công việc chuẩn bị cho cái Tết khá tất bật. Tết đến gần lắm rồi!
Từ 23 tháng Chạp, Tết Ông Công Ông Táo đã mở đầu cho Tết Canh Dần. Từ 25 tháng chạp trở đi, cả làng đã nghe tiếng lợn giết thịt cúng tất niên kêu eng éc. Hương vị từ các bếp lửa, từ các loại bánh trái hòa quyện cùng trầm hương lan tỏa khắp thôn xóm.
Công việc đầu tiên của mẹ tôi là chăm chút cho nồi bánh chưng. Mẹ chọn những tấm lá dong xanh mướt to bản rửa cẩn thận rồi lau sạch và xếp ngay ngắn để bố chuẩn bị gói bánh. Gạo nếp được đãi sạch để trên giàn cho ráo nước. Bánh chưng gói xong, mẹ nổi lửa để nấu bánh. Cũng từ gạo nếp và đường tán, mẹ và chị tôi làm ra nhiều loại bánh như: bánh in, bánh da, bánh nổ...
Thời khắc chờ đón giao thừa đối với mỗi đứa trẻ làng tôi là một cái gì đó rất đặc biệt. Nằm trên giường, tôi nôn nao không thể chợp mắt. Chỉ còn vài giờ nữa thôi thì năm mới đã về. Tôi sẽ được mẹ cho mặc bộ áo quần mới đi chơi Tết và được người lớn tặng tiền mừng tuổi nữa! Những tờ tiền giấy mới tinh hay những đồng xu nhỏ được bỏ vào phong bao màu đỏ xinh xinh. Sớm mai, tôi sẽ theo chị đi hái lộc nữa. Người lớn thường nói, năm mới mỗi người hái cho mình một lộc nõn để cầu mong điều may mắn.
Mẹ thường dặn chúng tôi, năm mới “xuất hành” phải đi về hướng Đông-hướng mặt trời mọc. Mẹ cũng dặn, sáng Mùng Một không nên “đạp đất” nhà người khác. Nếu lỡ năm ấy, nhà người ta xảy ra chuyện gì thì họ sẽ cho mình đem điều không tốt đến gia đình họ. Tôi lắng nghe lời mẹ, nhưng rồi đua vui cùng bạn bè, nhiều khi lại quên mất.
Thế là Tết đã đến! Tôi buột miệng kêu lên như thế. Khi anh em tôi rửa mặt xong, mẹ và chị tôi cùng bày mâm ngũ quả ra trước hiên nhà. Trên các ban thờ, đèn nến cũng được thắp lên. Khói hương nghi ngút. Các loại bánh làm ra mẹ đã bày trên dĩa để thờ cúng tổ tiên, ông bà. Nhà hàng xóm cũng đang chuẩn bị cúng đất. Mâm cúng đất thường có con gà trống tơ, một đĩa xôi nếp, vài chén cháo, hoa quả và bánh trái. Cúng đất xong, cả nhà quây quần bên mâm cổ. Thịt gà được xé phay, bóp muối tiêu và rau răm. Hai chân gà mẹ lấy giấy gói lại để mai mốt nhờ người “xem chân” để biết năm mới làm ăn có phát tài hay không. Sau khi cúng, cháo trắng ở nồi còn nóng hổi, thịt gà trống tơ trộn rau răm thơm phức là hương vị đầu tiên của cái Tết quê mà tôi được thưởng thức...
Ba ngày Tết, tôi được mẹ dẫn đi thăm và chúc Tết bên ngoại, bên nội. Các cô, các bác, các cậu, các dì và anh chị họ hàng hai bên đều mừng tuổi tôi. Những phong bao mừng tuổi dày lên trong túi áo. Thật là vui khi được nhiều người mừng tuổi. Thôn xóm ba ngày Tết rộn rã tiếng nói cười, tiếng chúc nhau năm mới làm ăn phát tài phát lộc. Hội bài chòi tại sân đình mở từ nửa buổi sáng đến tận khuya. Những ngã ba làng, người ta chụm lại tổ chức chơi “bầu cua”. Lũ con nít chúng tôi đứng vòng xung quanh xem, chốc chốc lại kêu lên khi ba con cờ có cùng một mặt như bầu hoặc cua, tôm, gà, nai, cá… Mấy ngày Tết, tôi được đi chơi thật thỏa thích.
Đối với bọn trẻ con chúng tôi sao thấy mấy ngày Tết qua nhanh thế. Nhưng sau Tết, hương vị mùa xuân vẫn còn. Mỗi buổi đi học về, tôi được mẹ để phần cho vài lát bánh tro hay bánh chưng chiên. Hương Tết quê nhà trải dài cho hết tháng Giêng...
Lại một mùa xuân nữa đang đến với đất trời. Khi những giá rét mùa đông dần vơi đi, những tia nắng ấm áp của mùa xuân lại về, tôi lại nôn nao nhớ về những cái Tết quê thuở thiếu thời. Giàn mướp trước sân bắt đầu nở hoa vàng. Khói trầm nhang quyện cùng hương thơm hoa trái. Hương Tết quê nhà trở thành kỷ niệm không thể nào quên…
Đỗ Bình
Đông Anh-Hà Nội
LTS Dân trí - Trong ký ức mỗi người thường có những kỷ niệm không thể phai mờ về những ngày Tết của tuổi ấu thơ, nhất là Tết ở quê nhà. Hương vị Tết ở làng quê Việt thật đặc trưng từ những loại bánh trái, món ăn dân tộc cho đến những trò chơi dân gian… Tất cả đều toát lên không khí đầm ấm, vui vẻ và tràn đầy niềm hy vọng vào một năm mới tốt lành.
Qua hơn 20 năm đổi mới, làng quê Việt đã biến đổi rất nhiều, nhưng phong tục tập quán cổ truyền và nhất là sự chân thành, đằm thắm của tình người nông dân thì lúc nào cũng vậy. Tết Canh dần này, chúng ta hãy dành thời gian về thăm quê, để được sống lại trong không khí ấm cúng với những nét đặc trưng của quê nhà.