Thứ Sáu, 15/07/2005 - 08:58

Độc quyền và “thân thế”
Vụ 260.000 điện kế điện tử (ĐKĐT) chưa rõ xuất xứ mà Công ty Điện lực TPHCM gắn cho dân đang làm xôn xao dư luận. Hai đoàn kiểm tra, một của Bộ Công nghiệp, một của Tổng Công ty Điện lực Việt Nam đang vào cuộc để kiểm tra kỹ thuật, tính pháp lý số ĐKĐT trên.

Gần một tuần làm việc vẫn chưa thể kết luận đúng sai và hướng xử lý! Tình hình diễn biến phức tạp đến mức đã có ý kiến cho rằng Thanh tra Chính phủ phải vào cuộc.

 

Vụ Nguyễn Lâm Thái, giám đốc một công ty TNHH, bằng việc tạo dựng mối quan hệ thân quen với một số vị ở Bộ Bưu chính Viễn thông và Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông (VNPT) đã “lừa” hàng loạt bưu điện các tỉnh mua thiết bị đã được nâng giá lên gấp nhiều lần, thu lợi hàng chục tỉ đồng vừa mới bị phanh phui.

 

Hai vụ việc trên là điển hình của nhiều vụ việc thể hiện sự độc quyền và chủ nghĩa thân quen trong làm ăn, con đẻ của cơ chế tập trung quan liêu bao cấp một thời. Ta đã từ bỏ cơ chế quan liêu bao cấp và đi vào công cuộc đổi mới đã gần 20 năm nay. Thế nhưng không ít người còn cố “núm níu” cơ chế cũ để duy trì kiểu làm ăn độc quyền và dựa dẫm chỗ thân quen để thủ lợi riêng.

 

Không vì độc quyền và thân quen thì dễ gì Công ty Điện lực TPHCM để cho bè cánh và người thân của mình được trúng thầu trong những công trình béo bở. Không tạo dựng được mối thân quen thì dễ gì VNPT có công văn chỉ thị bưu điện các tỉnh làm ăn với Nguyễn Lâm Thái. Và tất nhiên trong quá trình làm ăn theo kiểu này phải biết điều, có qua có lại. Ngẫm ra câu dân gian đúc kết thời tập trung quan liêu bao cấp: “Nhất thân, nhì thế, tam quyền, tứ chế” vẫn còn giá trị thời sự; đồng thời cho thấy đấu tranh đoạn tuyệt với cơ chế cũ, không để nó có điều kiện sống lại không dễ dàng chút nào!

 

Để đoạn tuyệt với cơ chế cũ phải xây dựng hoàn chỉnh cơ chế mới (ta đang làm) mà hai nội dung cốt lõi là công khai, minh bạch. Nếu mọi việc đều công khai, minh bạch thì kiểu làm ăn độc quyền và dựa dẫm chỗ thân quen sẽ không còn đất sống. Đây không chỉ là yêu cầu nội bộ của chúng ta mà còn là yêu cầu của các tổ chức, định chế tài chính quốc tế, các nước đối với ta trong quá trình hội nhập.

 

Minh Lê

Người lao động