Đông Triều – Nguội lòng với sứ - Xã hội

Thứ Hai, 29/08/2005 - 16:50

Đông Triều – Nguội lòng với sứ

(Dân trí) - Ít nhất đôi lần, một vị khách thương hồ mời tôi theo thuyền về miền Đông bắc “ăn” hàng gốm sứ, ấy là vùng Đông Triều, Quảng Ninh. Ở phía Bắc, duy chỉ có nơi đây làm sứ nặng lửa từ những năm 50 của thế kỷ trước.

Nghe bảo, sứ ở đây xương tốt do làm chủ yếu bằng cao lanh, nung trong lửa ở nhiệt độ hơn 1.300 độ C nên mỗi sản phẩm ra lò gõ vào nghe vang như tiếng chuông ngân. Vị khách gạ: “Đêm trăng, thả neo trên những dòng sông xanh xao uống rượu ba kích thì chẳng gì bằng”. Hấp dẫn thật nhưng tôi vốn mạng thổ, sợ sông nước nên không theo ông được.

Tôi đi xe khách Hà Nội – Hạ Long đến Đông Triều thì xuống. Phố xá vùng than bụi bặm ngẩn ngơ dăm cửa hàng bán đồ sứ. Lần mò vào một ngõ nhỏ, đôi lò sứ đang lên hàng chuẩn bị đốt. Đám thợ lo lắng nhìn bầu trời nặng mây. Ông chủ Nguyễn Xuân Khoa khoanh tay đứng nói chuyện với tôi. Cũng chỉ lấy công làm lời. Mỗi tháng đốt 4 lò, kiếm dăm triệu nuôi vợ con cũng không khá lên được.

Nghề làm đồ sứ ở Đông Triều có từ năm 1959, thời ấy một xóm nhỏ cũng có đến chục lò hoạt động, Nghe bảo, men chảy một loại men mà người Trung quốc nắm giữ bí quyết cũng được một lão thành ở vùng này tìm tòi ra. Sứ Đông Triều hoá ra cũng đã có một thời hoàng kim.

Anh Khoa bảo: “Cả vùng giờ chỉ còn hơn chục lò hoạt động, giá nguyên liệu đắt nên đa số lò chỉ hoạt động cầm chừng. Các lò nhỏ chắc nay mai rồi cũng tắt lửa”. Nhà Khoa đã 3 đời làm nghề này, kể từ khi cụ thân sinh anh mất năm 2001, anh cũng không còn hứng thú với nghề. Không có thương hiệu, sứ Đông Triều giờ muốn bán đi các nơi đều phải qua cửa Bát Tràng. Ngay cả các cửa hàng bán gốm sứ ở đây cũng xanh đỏ toàn hàng Trung Quốc. Ngẫm vậy mới thấy rằng: Đông Triều đã nguội lòng với sứ.