(Dân trí) - Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhất trí với mục tiêu tăng trưởng 6,5% cho năm 2010, nhưng lại đề nghị hạ chỉ tiêu về bội chi ngân sách, “nới” chỉ tiêu về chỉ số giá tiêu dùng và tăng tổng kim ngạch xuất khẩu so với đề xuất của Chính phủ.
Sáng nay (2/10), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, Hà Văn Hiền đã trình bày báo cáo thẩm tra của Ủy ban này về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2009 và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2010 tại Thường vụ Quốc hội.
60% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài “nhắm” vào BĐS
Theo ông Hiền, chúng ta đã ngăn chặn suy giảm kinh tế, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hợp lý, giữ ổn định các cân đối vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội.
Tuy nhiên, bội chi ngân sách cao trong nhiều năm trở lại đây và riêng năm 2009 lên tới 6,9% GDP, trong khi mức bội chi này chưa tính đến các khoản chi từ nguồn trái phiếu Chính phủ, các khoản Chính phủ vay về cho doanh nghiệp vay lại.
Cùng đó, nợ Chính phủ tăng mạnh (năm 2008 nợ của Chính phủ khoảng 36,5% GDP, năm 2009 ước lên đến 40% GDP, năm 2010 dự kiến khoảng 44%), nếu không có giải pháp quyết liệt để giảm dần bội chi ngân sách thì trong vài năm tới nợ Chính phủ sẽ tiến dần đến mức giới hạn an toàn được cảnh báo.
Chỉ khoảng 20% doanh nghiệp được vay vốn hỗ trợ lãi suất (Ảnh có tính minh hoạ)
Cũng theo ông Hiền, tăng trưởng kinh tế vẫn theo qui mô chiều rộng, chất lượng tăng trưởng chưa cao, tổng mức đầu tư toàn xã hội bằng 42,2% GDP (kế hoạch là 39,5%), trong khi tốc độ tăng trưởng sụt giảm chỉ còn khoảng 5,2%, chỉ số ICOR tăng lên trên 8 so với mức 6,66 của năm 2008.
Nhiều ý kiến trong UB Kinh tế cho rằng, cơ cấu vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài có xu hướng tập trung nhiều vào lĩnh vực bất động sản. Năm 2007, tỉ trọng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực bất động sản chỉ chiếm khoảng 25%, đến năm 2008 tăng lên 36,8%, 6 tháng đầu năm 2009 chiếm trên 60% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam.
“Với cơ cấu vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài như vậy sẽ không tạo ra nhiều việc làm và ít có khả năng tạo ra sự chuyển dịch mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế, không đẩy mạnh được xuất khẩu”, ông Hiền nhấn mạnh.
Về thực hiện cho vay hỗ trợ lãi suất theo Quyết định 131/QĐ – TTg, đa số ý kiến trong UB Kinh tế cho rằng, gói hỗ trợ lãi suất vay vốn ngắn hạn đã hoàn thành vai trò “giải cứu” cho một bộ phận doanh nghiệp gặp khó khăn.
Tuy nhiên, thực tế số doanh nghiệp được vay vốn hỗ trợ lãi suất theo quyết định trên không nhiều (chỉ khoảng 20% tổng số doanh nghiệp). Điều này đã gây ra sự thiếu bình đẳng trong quan hệ kinh tế giữa các doanh nghiệp và giảm đi ý nghĩa của chủ trương kích cầu.
UB Kinh tế cũng cho rằng, khó kiểm soát hiệu quả thực chất của các khoản tín dụng. Có ý kiến cho rằng, có hiện tượng dùng vốn vay để đảo nợ, đầu tư vào chứng khoán hoặc đầu tư vào bất động sản, thậm chí có doanh nghiệp vay vốn hỗ trợ lãi suất tại ngân hàng này và gửi sang ngân hàng khác để hưởng chênh lệch hay có vốn gửi vào ngân hàng thương mại để hưởng lãi suất cao, nhưng vẫn vay vốn VNĐ để hưởng hỗ trợ lãi suất…
Với nhận định nền kinh tế cơ bản đã vượt qua thời điểm khó khăn nhất, UB Kinh tế đề nghị dừng chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn vốn ngắn hạn theo đúng thời hạn đã được công bố (31/12/2008).
Đề xuất chỉnh 3/5 chỉ tiêu lớn của năm 2010
Về tốc độ tăng trưởng 2010, một số ý kiến trong UB Kinh tế cho rằng, với triển vọng phục hồi kinh tế thế giới, cùng với dự báo tốc độ tăng trưởng kinh tế quí IV/2009 đạt trên 6,5%, tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2010 có thể đạt 6,5 – 7%.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến nhìn nhận, trong điều kiện các cân đối vĩ mô tuy ổn định, nhưng chưa vững chắc, hiệu quả đầu tư chưa được cải thiện thì không nên quá tập trung vào tốc độ tăng trưởng mà nên chú trọng đến chất lượng tăng trưởng. Do vậy, UB Kinh tế nhất trí đề nghị tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2010 khoảng 6,5%.
Về chỉ số giá tiêu dùng, đa số thành viên UB Kinh tế đồng tình với nhận định là kinh tế thế giới trong năm 2010 chưa gây biến động lớn về giá cả, tuy nhiên sẽ có một số nhân tố tác động gây sức ép tăng chỉ số giá tiêu dùng của Việt Nam cao hơn 2009.
Cụ thể, giá cả trên thị trường quốc tế sẽ tăng cao hơn năm 2009 do tác động của phục hồi kinh tế. Nhu cầu trong nước sẽ tăng cao hơn trong năm 2010, đặc biệt là do tác động của gói kích thích kinh tế và thực hiện chính sách tiền tệ, sự gia tăng tín dụng, chính sách tài khoá nới lỏng, sức ép lạm phát sẽ cao hơn năm 2009.
Bởi vậy, để chủ động hơn cho công tác chỉ đạo điều hành, đề nghị chỉ tiêu chỉ số giá tiêu dùng tăng không quá 8%, thay vì khoảng 7% như đề xuất của Chính phủ.
Về kim ngạch xuất khẩu, đa số ý kiến UB Kinh tế cho rằng, với mức dự báo tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2010 tăng 6% thì thực chất vẫn giảm khoảng 4,5% so với năm 2008. “Đây là mức tăng còn thấp, do đó đề nghị chỉ tiêu tốc độ tăng tổng kim ngạch xuất khẩu 8 – 10%”, ông Hiền nhấn mạnh.
Về bội chi ngân sách, Chính phủ đề xuất mức 6,5% GDP, nhưng UB Kinh tế chưa đồng tình và đề nghị không quá 6%, đồng thời cần có kế hoạch cụ thể để giảm bội chi ngân sách nhà nước dưới 5% trong các năm sau.
Về các chỉ tiêu xã hội, môi trường, UB Kinh tế đề nghị tập trung cho những chỉ tiêu chưa đạt của mục tiêu 2006- 2010.
Cấn Cường