Cho trẻ một mái ấm, giúp bà mẹ éo le
Vũ Đình Khản là bị cáo đầu tiên bị truy trong phần xét hỏi. Bị cáo phủ nhận tất cả các nội dung cáo buộc, từ việc thu chi tài chính, “thăn” tiền hỗ trợ, đưa con trai vào làm kế toán trưởng trung tâm, lập hệ thống thu gom, nhập - xuất trẻ…
Khản “phủi” trách nhiệm thu chi, nhận tiền tài trợ từ các tổ chức nước ngoài cho cấp phó đang bỏ trốn Trương Văn Phúc. Bị cáo cũng khẳng định con trai Vũ Văn Kiêm chỉ giúp việc cho Phúc, không thể được bố bổ nhiệm kế toán trưởng vì trái quy định.
Bị cáo Vũ Đình Khản, Giám đốc trung tâm bảo trợ xã hội Trực Ninh.
Tuy nhiên, Khản cũng khai nhận, trung tâm thành lập năm 2005, đến 2006 bị cáo đã nảy ra ý tưởng tìm nguồn cung trẻ bằng hệ thống trạm trưởng y tế, trưởng công an xã. Thời gian đầu, chi “bồi dưỡng” cho những người giới thiệu, lập hồ sơ trẻ, Khản và Phúc lấy tiền túi ra, sau đó mới sử dụng tiền của trung tâm khi đơn vị đã có nguồn thu.
“Bị cáo cứ đến các xã nhờ các anh ấy… giúp cho” - Khản khai. “Giúp là giúp gì?” - chủ tọa truy. “Giúp làm hồ sơ giả” - Giám đốc Vũ Đình Khản hồn nhiên.
Bị cáo cũng thừa nhận việc gom nuôi các bà bầu tại trung tâm, chi một chút tiền cho họ để lại con. Khoảng hai tháng trước khi sinh, những người này được trung tâm nhận về nuôi ăn, ở.
Sau khi sinh con, các bà mẹ này được “hỗ trợ” khoảng 1 triệu đồng, để lại con cho Trung tâm “lo tiếp”. Tất cả số trẻ sau đó hợp thức hóa thành “trẻ bị bỏ rơi” để giới thiệu đi làm con nuôi người nước ngoài. Tuy nhiên, việc làm này được biện minh chỉ vì để cho trẻ một mái ấm, “cưu mang nhân đạo, giúp đỡ người có hoàn cảnh éo le”.
HĐXX lập tức trích đọc quy chế hoạt động của trung tâm: chỉ được phép tiếp nhận 4 loại đối tượng là, trẻ em mồ côi, người tàn tật, người già cô đơn, người tâm thần. Hơn nữa, Cơ quan chủ quản (UBND huyện Trực Ninh) mới có thẩm quyền quyết định tiếp nhận các đối tượng vào Trung tâm chứ Giám đốc Trung tâm không có quyền tự ý tiếp nhận.
Tòa cũng truy ráo riết về con số 50 thai phụ được gom về trung tâm riêng tại xã Việt Hùng, huyện Trực Ninh nơi Khản trực tiếp làm trạm trưởng y tế, bị cáo lúng túng không lý giải được. Về tung tích, nguồn gốc thật số bà mẹ mang thai ngoài ý muốn, bỏ con này, Khản đành thừa nhận “phải phân rải về các xã khác nhau để tránh nghi ngờ vì số liệu bất thường”.
Hồ sơ “leo” giá
Theo cáo buộc của VKS, bản thân Vũ Đình Khản và cấp phó Trương Văn Phúc đã trực tiếp làm giả hồ sơ 164 trường hợp trẻ bị bỏ rơi.
Toàn cảnh phiên xử, ngày làm việc đầu tiên.
Khản lập sẵn các bộ hồ sơ mẫu, đưa tên, tuổi, giới tính, ngày tháng năm sinh của trẻ chuyển cho các trạm trưởng trạm y tế xã để họ viết vào hồ sơ. Còn tên tuổi, địa chỉ của sản phụ là do các các trạm trưởng tự “bịa” ra rồi xin chữ ký xác nhận của Chủ tịch, Phó chủ tịch hoặc trưởng, phó công an xã.
Chuyên nghiệp hóa dần hoạt động, về sau các bị cáo còn mang hẳn máy tính xách tay xuống hiện trường để gõ điền, sửa chữa thông tin cho ăn khớp.
Thời gian đầu “đạo diễn” việc làm hồ sơ giả, Khản cho biết chỉ phải chi từ vài trăm nghìn đến một triệu đồng cho những người có trách nhiệm. Nhưng những năm tiếp theo thì chi phí tăng từ 1 - 2 triệu đồng, thậm chí có những trường hợp phải chi đến 3 - 4 triệu đồng cho một bộ hồ sơ.
Trạm trưởng y tế xã Tân Thịnh (huyện Nam Trực), bị cáo Vũ Đình Kỳ thừa nhận, ban đầu chỉ làm giả hồ sơ giúp Khản vì mục đích nhân đạo. “Số tiền Khản đưa anh em chúng tôi chỉ đương nhiên coi là tiền bồi dưỡng, không đặt vấn đề lợi nhuận gì” - bị cáo biện giải.
“Vậy không có tiền, bị cáo có làm?” - đại diện VKS hỏi xoáy. “Tôi đã rất đắn đo. Ban đầu quả thật không dám làm vì biết trái pháp luật. Nhưng nếu… không có tiền tôi… vẫn cứ làm” - Kỳ ấp úng.
Ngoài trạm trưởng y tế, thủ tục còn phải cậy nhờ cả đến các Chủ tịch, phó chủ tịch hoặc Trưởng, Phó công an xã. Mỗi chữ ký, mỗi con dấu đều phải “mua”. Bị cáo khai đã chi cho trưởng công an xã Xuân Ngọc (huyện Xuân Trường) 4 triệu đồng cho một bộ hồ sơ.
Tương tự tại xã Xuân Hùng (huyện Xuân Trường), xã Nam Hồng, Nam Mỹ, Nam Thắng (huyện Nam Trực)… công việc của Khản đều “xuôi” do những chữ ký vàng của các trưởng công an xã.
Hết nhóm bị cáo nằm trong đường dây của Vũ Đình Khản, ngày mai tòa xét hỏi sang nhóm bị cáo “cung hàng” cho trung tâm Ý Yên của Trần Thị Lương.
P. Thảo