Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Mặc dù từ năm 2004 tỉnh Cao Bằng đã tiến hành thu hồi đất của một số hộ dân thuộc phường Sông Hiến để xây dựng khu đô thị mới Đề Thám. Đến tháng 12 năm 2005, những hộ có đất bị thu hồi đã nộp tiền đất tái định cư cho Hội đồng giải phóng mặt bằng (HĐGP MB) thị xã. Đến nay đã 3 năm 4 tháng trôi qua nhưng gần 10 hộ vẫn chưa nhận được đất tái định cư.

Ông Sầm Đăng Linh, một trong số những người đứng đơn kiện, bức xúc nói: “Gia đình tôi đã nộp tiền 7 lô đất từ tháng 12/2005 với tổng số tiền là gần 200 triệu đồng song đến nay vẫn chưa được cấp đất. Vậy chiếu theo Điều 16/Nghị định 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai thì chính quyền thị xã sẽ phải bị phạt ở mức 0.04% số tiền phải bồi thường cho mỗi ngày chậm bồi thường. Còn theo điều 142 luật đất đai năm 2003 thì quy định: Người nào có hành vi vi phạm pháp luật về đất đai mà gây thiệt hại cho Nhà nước, cho người khác, ngoài việc bị xử lý theo quy định tại điều 140 và điều 141 còn phải bồi thường theo mức thiệt hại thực tế cho Nhà nước hoặc cho người bị thiệt hại. Do vậy, không có lý do gì chính quyền thị xã lại không bồi thường cho chúng tôi!”.

Nếu cứ chiểu theo luật thì số tiền mà chính quyền thị xã phải bồi thường cho các hộ dân cũng không hề nhỏ vì số tiền mà HĐGP MB thị xã thu của dân phải tính bằng tỷ đồng. Điều quan trọng hơn là giá một lô đất tái định cư mà những người đã được nhận hiện nay bán được khoảng 200- 250 triệu đồng/lô. Nếu được giao đất đúng thời hạn, một số hộ đã làm được nhà, hoặc bán đi lấy tiền gửi tiết kiệm cũng được 10%- 15% năm, hay nếu xây một công trình nào đấy thì giá nguyên vật liệu năm 2005 chỉ bằng 1/3 so với hiện nay.

Một điểm bất hợp lý nữa là khi áp giá đền bù cho người dân, UBND thị xã áp giá từ năm 1998 nhưng khi thu tiền đất tái định cư của dân lại áp giá của năm 2005. Vì vậy, xảy ra tình trạng có những hộ bị thu hồi hàng ngàn m2 nhưng không đủ tiền mua một lô đất 67,5m2 của Nhà nước. Nếu đúng theo luật thì thu hồi ở thời điểm nào phải áp giá đền bù ở thời điểm đó. Hơn nữa đơn vị thu hồi phải tạo quỹ đất tái định cư trước khi tiến hành giải phóng mặt bằng. Như vậy có thể thấy cách làm của chính quyền thị xã Cao Bằng là hoàn toàn ngược với quy trình thu hồi đất mà Nhà nước quy định.

Một điều đáng buồn là khi được nhân dân chất vấn về trình tự thu hồi đất, ông Đàm Viết Hà, Chủ tịch thị xã Cao Bằng đã có công văn trả lời: “Trình tự thu hồi đất cơ bản HĐGP MB đã thực hiện đúng theo Điều 130 của Nghị định 181/2004/NĐ-CP”. Nhưng trên thực tế theo điểm A, khoản 2, điều 67 của Nghị định 84/2007/NĐ-Cp ngày 25/5/2007 đã bãi bỏ điều 130 của Nghị định 181/2004/NĐ-CP. Vấn đề này người dân nào thuộc diện thu hồi đất cũng biết, chẳng lẽ ông Chủ tịch thị xã lại không biết?

Hiện nay đến bất kỳ gia đình nào thuộc diện phải giải toả để xây dựng khu đô thị mới Đề Thám cũng thấy có một quyển luật đất đai và nhiều Nghị định khác của Chính phủ liên quan đến luật đất đai. Điều đó quả đáng mừng khi người dân đã có ý thức tìm hiểu luật để rồi sống và làm việc theo pháp luật.

Tuy nhiên nó cũng chính là nguyên nhân làm cho các nhà lãnh đạo thị xã Cao Bằng phải đau đầu. Bởi nếu đúng như những gì một số hộ dân kiến nghị thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm và đâu chỉ là trách nhiệm không thôi bởi số tiền phải đền bù cho dân là quá lớn, và sẽ phải lấy từ nguồn nào để đền bù?

Xem ra liều thuốc hữu hiệu nhất là những người thực hiện công việc này hãy bỏ thêm thời gian ra để nghiên cứu luật kỹ hơn và hãy làm việc có trách nhiệm hơn, đúng luật hơn để hạn chế những sai sót khiến người dân phải khiếu kiện nhiều lần, nhiều cấp.

Mạnh Hà

 TTXVN