(Dân trí) - Mục tiêu xây dựng 200 nghìn chỗ ở cho sinh viên, gần 200 nghìn chỗ ở cho công nhân và hàng chục nghìn căn hộ cho người thu nhập thấp vào cuối năm 2010, đầu năm 2011 là hoàn toàn khả thi - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam khẳng định.
Ngày 14/4, Bộ Xây dựng đã tổ chức họp trực tuyến với 5 tỉnh, thành là Hà Nội, TPHCM, Vĩnh Phúc, Đồng Nai, Bình Dương về Nghị quyết của Chính phủ đẩy mạnh phát triển nhà cho các đối tượng khó khăn về nhà ở. Nhân dịp này, Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam đã có cuộc trao đổi với báo giới xung quanh vấn đề này.
Không sợ thiếu quỹ đất và tiền để xây dựng nhà ở xã hội (Ảnh: Lan Hương)
Cơ sở nào để tin rằng, việc xây dựng nhà ở cho sinh viên đang được triển khai một cách có hiệu quả, thưa ông?
Chúng ta đã có quy hoạch 2 trường đại học quốc gia lớn ở TPHCM và Hà Nội. Trong đó, tại TPHCM, hàng trăm ha đất được dành để xây dựng nhà ở cho sinh viên. Khu đất này đã được giải phóng đền bù cơ bản và cũng đã sẵn sàng triển khai cho giai đoạn năm 2009 và 2010.
Tại Hà Nội, theo báo cáo của Sở xây dựng, đã có quy hoạch ba khu đất để xây dựng nhà ở tập trung cho sinh viên ở Mễ Trì (Thanh Xuân), khu Mỹ Đình và phía Đông Bắc. Như vậy, về cơ bản các quỹ đất, chúng ta đã chuẩn bị sẵn sàng.
Ông có nghĩ với nhà ở dành cho người có thu nhập thấp và công nhân ở các khu công nghiệp (KCN), sẽ có khó khăn trong việc tìm kiếm quỹ đất “sạch”?
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, vẫn còn trên 70ha đất mà các doanh nghiệp đầu tư khu đô thị giao lại cho thành phố. Đây đều là đất “sạch”, thậm chí đã có hạ tầng. Do vậy, theo ý kiến tôi, quỹ đất để triển khai xây dựng quỹ nhà này cho giai đoạn 2009-2010 cơ bản đã có. Chưa kể hiện chúng tôi đã có danh sách khoảng 80 dự án do các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đã có quỹ đất “sạch” sẵn sàng triển khai.
Hai yếu tố chính tạo nên quỹ nhà là đất và tiền. Vậy khi đất đã có thì tiền được lấy từ đâu để xây dựng?
Nguồn vốn đầu tư nhà ở cho sinh viên sẽ được thực hiện bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, cụ thể là đầu tư từ nguồn trái phiếu Chính phủ, trong 2 năm 2009-2010 khoảng 8 nghìn tỷ đồng, chắc chắn con số này sẽ còn lớn hơn nữa trong giai đoạn 2011-2015.
Đối với nhà ở công nhân các KCN, những người thu nhập thấp thì cơ chế hỗ trợ của nhà nước rất mạnh mẽ về tiền sử dụng đất, thuế, về hỗ trợ tín dụng cũng như về quy hoạch xây dựng và các cơ chế hạch toán tài chính khác.
Với những cơ chế này, cộng với sự chủ động hỗ trợ thêm từ các quỹ hỗ trợ phát triển nhà ở của các địa phương, tôi nghĩ số lượng doanh nghiệp tham gia xây dựng nhà ở cho công nhân và nhà ở cho người thu nhập thấp rất lớn.
Có nhiều ý kiến lo ngại về việc liệu nhà ở xã hội có thể bị đẩy ra quá xa nội thành, đi lại khó khăn khiến những người được thụ hưởng chính sách này lại không muốn ở đó. Ông nghĩ sao về việc này?
Một mặt, chúng ta cũng phải xuất phát từ quan điểm thực tế là nhà ở cho người thu nhập thấp, cho công nhân thì cũng không thể ở trung tâm thành phố, những khu đắt tiền.
Tuy nhiên, khái niệm trung tâm thành phố cũng khác. Chúng ta đang phát triển đô thị theo hướng nhiều trung tâm. Các trung tâm này được hình thành trong quá trình quy hoạch và phát triển.
Nhưng mặt khác, chúng ta cũng tránh tình trạng đẩy người thu nhập thấp, công nhân ở khu quá xa, không có hạ tầng xã hội, không được hưởng thụ những lợi ích công cộng cũng như giá trị văn hoá tinh thần.
Với tinh thần đó, Bộ Xây dựng đã dự thảo nghị quyết của Chính phủ cũng như trong quyết định của Thủ tướng là sẽ chỉ đạo các tỉnh thành trước hết làm tốt công tác quy hoạch, trong đó có xen kẽ dự án nhà ở cho sinh viên, công nhân với dự án nhà ở thương mại khác.
Nhưng việc xen kẽ này liệu có tạo ra sự lem nhem và không thể không nghĩ tới những vấn đề phát sinh về mặt an sinh xã hội, an ninh trật tự…?
Phải giải quyết vấn đề này bằng quy hoạch. Ở các khu đô thị cao cấp, có giá trị thương mại cao thì theo dự kiến thay vì đóng góp quỹ đất, các chủ đầu tư sẽ được chuyển thành tiền để bổ sung vào quỹ phát triển nhà ở.
Ở những đô thị mức từ khá trở xuống thì dứt khoát phải dành 20% quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội. Chúng ta cũng không sợ lem nhem vì bây giờ đã có thiết kế mẫu điển hình và có bộ máy quản lý đảm bảo đô thị phát triển hài hoà.
Thời gian để hoàn thành mục tiêu đang rất gần. Vậy theo ông, nhiệm vụ cấp bách lúc này là gì?
Phải nhanh chóng tập hợp các dự án trình thủ tướng phê duyệt, đôn đốc các địa phương, các ban ngành tạo điều kiện tối đa về mặt thủ tục, hành chính cho các doanh nghiệp để nhanh chóng khởi công trong quý III/2009.
Nếu làm ngay, mục tiêu 200 nghìn chỗ ở cho sinh viên, gần 200 nghìn chỗ ở cho công nhân và hàng chục nghìn căn hộ cho người thu nhập thấp vào cuối năm 2010, 2011 hoàn toàn là khả thi.
Cùng với việc ban hành Nghị quyết, Bộ Xây dựng đang dự thảo 3 quyết định của Thủ tướng dự kiến ban hành trong tháng 4 này, trong đó quy định cụ thể về nguồn vốn, về tiêu chí, cách thức giải ngân cũng như cơ chế… tạo điều kiện cho các doanh nghiệp triển khai nhanh chóng và đưa dự án vào vận hành trong thời gian tới.
Xin cảm ơn ông!
Lan Hương