(Dân trí) - Phải mở rộng mạng lưới hoạt động của xe buýt để làm sao người dân cứ ra đường là gặp xe buýt, ai cũng đi xe buýt thì mới hạn chế được ùn tắc giao thông. Đó là ý kiến của PGS. TS Võ Văn Sen, đại biểu HĐND TPHCM.
"Chết cứng" trong tắc đường, xe buýt cần 1 cú huých mạnh để phát triển (ảnh: TN).
Lại bài toán hạn chế xe cá nhân
Tại Hội nghị chuyên đề về giao thông do HĐND TPHCM tổ chức ngày 24/3, các đại biểu đều nhắc lại bài toán hạn chế xe cá nhân.
Bởi theo TS Phạm Xuân Mai (ĐH Bách khoa TPHCM), diện tích đường của TPHCM rất thấp, trong khi đó tỷ lệ xe cá nhân của TP là 515 xe/1.000 dân. Chỉ cần 60% số xe này ra đường cùng lúc thì TP sẽ kẹt cứng.
Theo ông Mai, diện tích cần cho 1 xe máy lưu thông là 10 - 12m2; trong khi đó diện tích 1 chỗ ngồi trên xe buýt chỉ cần 2m2 diện tích đường. Như vậy, chỉ có phát triển xe buýt mới có thể giải bài toán ùn tắc giao thông trong tình trạng đường eo hẹp như hiện nay.
Tuy nhiên, muốn phát triển xe buýt thì phải quay lại mệnh đề đầu là hạn chế xe cá nhân. Vì chỉ cần 50% số xe cá nhân lưu thông đã chật đường thì còn chỗ đâu cho xe buýt. Do vậy, các đại biểu đề xuất nên nghiên cứu các chế tài như thu phí xe gắn máy, hạn chế xe gắn máy vào trung tâm, tăng giá giữ xe… để hạn chế xe cá nhân.
TS Nguyễn Thị Bích Hằng (ĐH Giao thông vận tải) đề xuất nâng cao hiệu quả của công tác đấu thầu để tìm được những đơn vị tốt nhất đầu tư vào ngành vận tải công cộng.
Nhiều đại biểu khác thì đề xuất dùng thẻ từ thông minh thay cho vé xe buýt truyền thống để tránh tình trạng tiếp viên phân biệt đối xử giữa người sử dụng vé tháng và người mua vé trực tiếp; tăng cường giáo dục kỹ năng chăm sóc khách hàng cho tiếp viên, tài xế…
Ông Võ Văn Sen thì đề nghị cổ phần hóa các doanh nghiệp hoạt động xe buýt, tách biệt hoạt động quản lý hành chính và hoạt động điều hành để nâng cao hiệu quả hoạt động cho ngành. Đồng thời phải mở rộng mạng lưới tuyến đến tận các đường phố nhỏ ở khắp TP, tạo sự thuận tiện tối đa cho người dân mới mong kéo mọi người đến với xe buýt.
Kinh phí để phát triển
Tuy nhiên, nói đến việc mở rộng mạng lưới và phát triển hệ thống, Sở Giao thông Vận tải TPHCM lại e ngại nhất là vấn đề kinh phí.
Ông Dương Hồng Thanh, Phó Giám đốc Sở GTVT, cho rằng: hiện hệ thống xe buýt TP thiếu trầm trọng bến bãi và kinh phí phát triển xe mới. Bởi suốt mấy năm qua, TP không đầu tư thêm một chiếc xe buýt mới nào, các xe buýt cũ có từ năm 2003 cũng đã đến giai đoạn đại tu, nhiều xe vẻ ngoài đã xuống cấp trầm trọng, cần kinh phí để sửa chữa.
Như vấn đề kinh phí trợ giá năm 2009, do xăng dầu và lương nhân công tăng dẫn đến chi phí vận chuyển bình quân tăng đến 1,94 lần nên dự toán số tiền trợ giá năm nay sẽ phải cao hơn năm ngoái 120 - 130 tỷ đồng.
Trong khi đó, ngân sách TP kiên quyết không tăng thì chỉ còn 2 cách là: tăng lượng khách đi lại mỗi ngày lên 1,5 triệu lượt (hiện là 1 triệu lượt) để nâng công suất phục vụ, hạ chi phí vận chuyển. Hai là tăng giá vé để bù vào khoảng bội chi 120 - 130 tỷ đồng.
Tuy nhiên, trong tình hình kẹt xe triền miên như hiện nay thì việc nâng lượng khách lên 1,5 triệu lượt/ngày là điều viển vông (hiện ngành xe buýt TP đã cắt giảm 260 chuyến/ngày so với năm 2008 vì kẹt xe). Do vậy, giải pháp duy nhất là phải tăng giá vé xe buýt. Theo đề xuất của Sở thì sẽ tăng đồng loạt thêm 1.000 đồng/vé.
Về vấn đề này, Ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP nhắc nhở Sở GTVT phải cân nhắc kỹ càng, chọn thời điểm thích hợp để áp dụng. Làm sao vừa huy động được sự chia sẻ của người dân trong điều kiện đời sống còn nhiều khó khăn mà không ảnh hưởng đến sự phát triển của hoạt động xe buýt.
Tùng Nguyên