1 tỷ USD hỗ trợ cho “nhà giàu”?
Giám đốc Công ty chăn nuôi, chế biến và xuất khẩu Aproximex, Đoàn Trọng Lý cho rằng, trong khủng hoảng, ngành nông nghiệp gánh hậu quả nặng nề hơn cả trong năm qua. Những sản phẩm người nông dân làm ra lỗ tới 30%.
Thực tế 20 - 25% số nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi phải đóng cửa, những đơn vị cầm cự được cũng chỉ hoạt động với 50% công suất. Ông Lý "kêu gào" việc doanh nghiệp lâm nạn như “những người sắp chết đuối” đang trông đợi phao cứu sinh từ nhà nước.
Tuy nhiên giám đốc Lý than trời vì gói kích cầu 1 tỷ USD vừa được Chính phủ đưa ra chưa có địa chỉ cứu trợ cụ thể. “Mà có địa chỉ thì cũng không đúng. Tại sao lại dành sự hỗ trợ cho doanh nghiệp nộp thuế thu nhập doanh nghiệp. Đã có thu nhập nghĩa là làm ăn có lãi. Như vậy là lại đi hỗ trợ… nhà giàu?” - ông Lý đặt vấn đề.
Theo ông Lý, khó khăn thời điểm này nhắm vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp sản xuất. Đây mới là đối tượng cần được hỗ trợ về lãi suất, về thuế. Còn các tập đoàn, Tổng Công ty sẽ không bao giờ chết vì được nâng đỡ… toàn phần.
Chủ nhiệm UB kinh tế Hà Văn Hiền, ngắt ngang dòng bức xúc của vị giám đốc doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, bằng việc trích đọc một loạt văn bản điều chỉnh về thuế đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Giám đốc Lý lật lại, đó là những chủ trương miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, tức là những ưu đãi dành cho doanh nghiệp có lợi nhuận. Ông Lý đòi hỏi chính sách hỗ trợ cho những đơn vị khó khăn, thua lỗ.
Tổng Giám đốc tập đoàn Việt Á, bà Phạm Thị Loan tỏ ý tán đồng: “Cơ chế chính sách đề ra đang hỗ trợ những doanh nghiệp làm ăn có lãi. Doanh nghiệp khó khăn, đang đe doạ phá sản thì chưa có”.
Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty xây dựng Sông Đà, Lê Văn Tốn phát biểu ở vị trí “kẻ mạnh”. Ông Tốn khoe doanh thu năm 2008 tăng cao, lợi nhuận trước thuế đạt 830 tỷ đồng, năm 2009, dự kiến lợi nhuận sẽ tăng đến 900 tỷ đồng.
Về gói kích cầu 1 tỷ USD, ông Tốn đề nghị, một phần để đầu tư cho các công trình hạ tầng không hoàn vốn, phần còn lại đầu tư thích đáng cho chính sách tam nông.
“Khó khăn doanh nghiệp phải tự cứu mình. Không dùng khoản này hỗ trợ cho các doanh nghiệp, đặc biệt các tập đoàn. Họ phải tự bươn chải” - ông Tốn cao giọng. Vị lãnh đạo này cho rằng, kể cả việc hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ thì cũng phải hoàn lại.
“Ông lớn” đòi… bảo vệ
Kêu khó nhiều nhất vẫn là những “ông lớn” xi măng, thép, xăng dầu, dệt may… Ông Đậu Văn Hùng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty thép Việt Nam dẫn giải, 2008 là năm của những hiện tượng chưa từng thấy với với ngành thép.
6 tháng đầu năm làm ăn như “múa”, lãi cao nhưng 6 tháng cuối năm lại rơi vào tình cảnh “trở tay không kịp”, lỗ hết cả phần lãi vừa có, "lẹm" thêm cả vào phần vốn mà không thể rút chân ra được.
Trong tình huống suy giảm kinh tế, ông Hùng kêu gọi cần bảo vệ doanh nghiệp trong nước bằng hàng rào thuế quan. “Bảo vệ chứ không phải bảo hộ. Phải sử dụng hết các công cụ để bảo vệ ngành thép” - vị lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước "đính chính".
Bàn về phương cách vượt qua thách thức, nắm bắt cơ hội, Tổng Giám đốc Hùng cũng nhìn nhận thời cơ ở việc mua bán, sáp nhập doanh nghiệp vì thời giá thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung. Ông Hùng cho rằng nếu chớp được cơ hội “ôm” một vài đơn vị khó khăn thì… lời lớn. “Ông lớn” thép cười xoà với phép tính toán, làm ăn to.
Đại diện tập đoàn dệt may, Phó Tổng Giám đốc Lê Tiến Trường lại “tị” khi cho rằng ngành dệt may lâu nay đã quen với cạnh tranh, không được hưởng sự hỗ trợ nào của nhà nước, sang 2008 lợi nhuận đã giảm 60%. Không mong được bảo hộ hay bảo vệ, “ông lớn” dệt may chỉ xin cơ chế vay vốn xuất khẩu bằng USD.
Phó Tổng Giám đốc Trường than khổ khi 8 tháng đầu năm, xuất khẩu rất tốt nhưng vẫn không lời lãi vì chỉ được vay vốn bằng VND, mua USD với giá bên ngoài tới 19.000 đồng/USD, lúc bán lại mắc giá nhà nước, chỉ được hơn 16.000 đồng/USD, riêng khoản chênh lệch tỷ giá đã mất không 50 - 70 tỷ đồng.
Cơ hội thị trường năm tới với ngành dệt may, theo ông Trường là “không có gì”, chỉ có cơ hội mua nhà máy xơ, sợi, dệt… với giá rẻ (loại hàng hoá mà cả thế giới đều… thừa).
Tổng Giám đốc Tổng Công ty xăng dầu Việt Nam Petrolimex, Bùi Ngọc Bảo thở than về cơ chế điều chỉnh giá. Ông Bảo kêu khó khi đến thời điểm giá xăng dầu thế giới đã xuống rất thấp vẫn chưa được… tự quyết.
“Đến giờ, muốn giảm giá cũng phải chờ báo cáo nên chúng tôi bị báo chí… chỉ trích luôn. Cơ chế của chúng ta đáp ứng không kịp thời khi giá dầu biến động, nhiều khi cũng khó tranh thủ được thời cơ chênh lệch giá” - Đại diện Petrolimex đề xuất xin được tự điều chỉnh giá nếu không ở tình trạng phải khống chế giá trần để đảm bảo mục đích bình ổn giá.
P.Thảo