Ông Nguyễn Mạnh Hà, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) đã có cuộc trao đổi với báo giới xung quanh vấn đề này. Ông Hà cho biết:

Khách hàng nhà ở của chúng ta chưa có tính chuyên nghiệp, không xem xét kỹ đến các hợp đồng. Vì vậy, khi có những tranh chấp, biến động sẽ dẫn đến khiếu kiện và những khiếu kiện ấy rất khó khăn trong việc giải quyết.

Bởi thông thường, nếu có các tranh chấp hợp đồng dân sự thì phải ra tòa mới giải quyết được. Nhưng thực tế, không ai muốn ra tòa vì rất phiền phức và mất nhiều thời gian.

Theo ông, phải làm gì để hạn chế các vụ khiếu kiện liên quan đến mua bán nhà ở?

Tôi nghĩ, trước hết là các chủ đầu tư và khách hàng khi mua nhà nên xem xét hợp đồng kỹ càng. Ở các nước, khi triển khai ký hợp đồng mua bán các tài sản lớn (như nhà ở), người ta thường có luật sư và có những công ty môi giới chuyên nghiệp nắm rõ luật pháp để tư vấn cho chủ đầu tư cũng như khách hàng. Vì vậy rất ít khi xảy ra tranh chấp trong hợp đồng.

Hiện nay, do lượng cung hàng hóa BĐS vẫn ít hơn cầu nhiều, có thể khiến người bị “bắt chẹt” trong hợp đồng?

Trong luật nhà ở, Nghị định 90 đã có mẫu hợp đồng. Tuy nhiên, chúng tôi cũng sẽ nghiên cứu để có hướng dẫn cụ thể cho người dân trong quá trình mua bán nhà ở.

Tôi cũng muốn nói thêm, thị trường BĐS trong thời gian vừa qua có những đột biến mà ngay cả chủ đầu tư cũng như người mua cũng không thể dự đoán nổi.

Vì thế, trong bối cảnh bất khả kháng đó, chủ đầu tư và người dân nên ngồi lại với nhau giải quyết vấn đề, cùng chia sẻ gánh nặng, trách nhiệm cho cả hai bên.

Có một thực tế hiện nay, khi thiếu vốn các công ty kinh doanh BĐS đang “lách” luật bằng các hình thức vay vốn của dân. ngay cả dự án chưa GPMB. Xin ông có biết, có quy định nào hiện nay để kiểm soát vốn BĐS không?

Ông Nguyễn Mạnh Hà.

Nhà nước cũng không thể cấm được nếu việc huy động vốn của chủ đầu tư được coi là hợp pháp. Chúng ta cũng không thể cấm được người dân cho vay hoặc góp vốn để đầu tư mà không vi phạm pháp luật.

Nhưng như tôi nói, đây là giao dịch dân sự và những dự án nhà ở là rất phức tạp, như vậy các hợp đồng huy động vốn cần có các điều khoản rõ ràng, minh bạch trách nhiệm của từng bên và có những chế tài cụ thể.

Nếu người dân cho chủ đầu tư vay, ai sẽ là người kiểm soát việc chủ đầu tư sử dụng tiền đó làm gì?

Pháp luật quy định, huy động phải sử dụng đúng mục đích. Nhưng trong trường hợp này không phải là huy động vốn trong luật nhà ở quy định mà là vay vốn để đầu tư dự án. Vì vậy, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu vấn đề này để đề xuất với nhà nước.

Theo ông, việc các doanh nghiệp BĐS sắp tới đều phải giao dịch qua sàn liệu có hạn chế được việc các nhà đầu tư huy động vốn ngay cả với những dự án chưa GPMB xong?

Tôi cho rằng việc triển khai sàn giao dịch BĐS là quyết định rất đúng đắn, người dân khi tham gia giao dịch cũng sẽ có được nhiều thông tin hơn, được tư vấn một cách cụ thể hơn.

Chúng ta đang dần chuyên nghiệp hoá từ người bán cho đến người mua và cả trong quản lý. Từ đó, những tranh chấp trong hợp đồng và việc huy động vốn trái pháp luật thì sẽ hạn chế đi rất nhiều.

Hiện nhiều ngân hàng đang “bật đèn xanh” cho vay trở lại đối với BĐS. Theo ông việc này sẽ tác động đến thị trường?

Đó là dấu hiệu tốt cho thị trường BĐS. Tất nhiên chúng ta cũng phải thấy rằng sản phẩm của thị trường phải hợp với túi tiền của người dân.

Nếu chúng ta tập trung quá lớn vào phân khúc thị trường cao cấp thì nó sẽ không có thị trường, bắt buộc các chủ đầu tư phải điều chỉnh các kế hoạch của mình.

Xin cám ơn ông!

Lan Hương