(Dân trí) - Những tàu, thuyền có tải trọng lớn chở than không có nguồn gốc hợp pháp thường lợi dụng lúc sóng to, gió lớn đi ngoài luồng hoặc ra phao số 0 để trốn sự kiểm tra của lực lượng chức năng...
Than quặng xuất lậu tràn lan
Thời gian qua, tại tuyến biên giới phía Bắc, tình trạng xuất lậu than trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh diễn ra rất phức tạp. Một số tổ chức đã ký hợp đồng với Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) khai thác và móc ngoặc với các đơn vị khác để đưa than ra ngoài.
Một số doanh nghiệp ngoài TKV thấy khu vực có than thì lập dự án phát triển lâm nghiệp và khai thác. Doanh nghiệp (điện, phân bón, xi măng, giấy) được cung ứng với giá ưu đãi có thể đã bán lại lượng than được cung ứng ra ngoài bằng cách dùng tàu mua than nhưng không chuyển về đơn vị mà chuyển sang Trung Quốc....
Hay một số đầu nậu tổ chức khai thác bất hợp pháp ở các “lò thổ phỉ”; một số hộ dân sinh sống ở các khu vực có than đã đào bới than lộ thiên… là nguồn trôi nổi rồi mua hoá đơn để hợp thức nguồn gốc, sau đó xuất đi Trung Quốc.
Để tuồn được hàng trăm tấn than qua khỏi khu vực biên giới, các đối tượng đã tìm đủ trăm phương nghìn kế. Chúng còn lợi dụng việc có nhiều cụm cảng, bến không nằm trong quy hoạch (cụ thể từ Đông Triều đến Cẩm phả có tới trên 40 cụm cảng, bến không nằm trong qui hoạch), than từ các điểm khai thác được đưa đến những nơi đó rồi xuất đi bằng đường biển sang Trung Quốc.
Những tàu, thuyền có tải trọng lớn chở than không có nguồn gốc hợp pháp thường lợi dụng lúc sóng to, gió lớn đi ngoài luồng hoặc ra phao số 0 để trốn tránh việc kiểm tra của các lực lượng chức năng. Trong khi đó, vấn đề kiểm soát khi làm thủ tục thông quan vẫn còn kẽ hở trong giám sát hải quan.
Theo báo cáo của ban chỉ đạo 127, từ 1/1/2008 đến 17/4/2008 qua 3 đợt ra quân cao điểm đã xử lý 382 điểm lò, bãi khai thác thu gom than trái phép; xử lý 646 vụ, tạm giữ hình sự 4 đối tượng vận chuyển 746 tấn than trái phép qua biên giới.
Không chỉ có than, quặng sắt, quặng chì… cũng được xuất lậu. Và vùng biển miền Trung được coi là trọng điểm xuất lậu quặng các loại. Lợi dụng đặc điểm địa hình khu vực ven biển khá dài, các chủ đầu nậu vận chuyển hàng đi thẳng Trung Quốc hoặc dùng bộ hồ sơ lưu thông trong nội địa để hợp thức hoá khi có lực lượng kiểm soát, đưa tàu ra lãnh hải quốc tế rồi rẽ đi Trung Quốc.
Nhập thuốc ngoại, rượu ngoại, mỹ phẩm gia tăng
Tại tuyến biên giới Việt - Lào, trong 6 tháng qua, tình hình buôn lậu, vận chuyển hàng hoá trái phép ở khu vực này có chiều hướng gia tăng và ngày càng phức tạp. Buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới tập trung chủ yếu vào các mặt hàng: thuốc lá ngoại, rượu ngoại, nước giải khát, máy điều hoà nhiệt độ, gỗ quý hiếm, động vật hoang dã quý hiếm...
Hàng nhập lậu phổ biến từ đường Thái Lan rồi qua Campuchia về Việt Nam là xe đạp điện, thuốc lá ngoại, mỹ phẩm, quần áo cũ, vải khúc các loại... có chiều hướng tăng mạnh.
Địa bàn trọng điểm là khu vực cửa khẩu quốc tế Nậm Cắm, cửa khẩu Ta Đo, cửa khẩu Mỹ Lý - Nghệ An; cửa khẩu Cầu Treo - Hà Tĩnh; khu vực cửa khẩu Lao Bảo - Quảng Trị. Nổi lên trên tuyến này là hoạt động vận chuyển trái phép gỗ Trắc từ Lào về Việt Nam, tập trung ở Hà Tĩnh - Quảng Trị...
Tình hình buôn lậu thuốc lá điếu tại tuyến này vẫn diễn biến phức tạp, các lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát đối với thuốc lá điếu ngoại nhập lậu. Riêng 5 tháng đầu năm các lực lượng chức năng tại Quảng Trị đã bắt giữ hơn 1 triệu gói thuốc lá, tổ chức tiêu huỷ 1,2 triệu gói thuốc lá ngoại các loại.
Đáng chú ý là vẫn còn có những người dân địa phương ở gần Cổng B - Khu Thương mại đặc biệt Lao Bảo tham gia trực tiếp vào việc gùi cõng hàng hoá cho các đối tượng, gây nên tình trạng lộn xộn, phức tạp trên địa bàn.
Theo nhận định của cơ quan chức năng, phương thức, thủ đoạn phổ biến của các đối tượng là lợi dụng đêm tối, những giờ cao điểm để đưa hàng qua biên giới, nhanh chóng cất giấu vào các nhà dân ở ven biên giới, bến xe, các khu thương mại, chợ... sau đó tìm cách đưa hàng vào nội địa tiêu thụ bằng đường bộ, đường sắt. Các đối tượng được trang bị máy thông tin, liên lạc để theo dõi lực lượng chức năng và điều hành buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới.
Nói chung, hầu hết các mặt hàng xuất và nhập lậu đều có nguy cơ tăng mạnh trên tất cả các khu vực biên giới với tính chất ngày càng phức tạp và tinh vi. Riêng tình trạng xuất lậu xăng dầu, tuy trong thời gian vừa qua có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp ở khu vực biên giới phía Tây Nam như Kiên Giang, An Giang, Long An, Tây Ninh, Đồng Tháp cả trên đường bộ và đường biển. Nhưng do giá xăng trong nước đã tăng nên tình trạng đó giảm hẳn và được dự báo sẽ không còn là vấn đề nhức nhối nữa.
Lan Hương