(Dân trí) - Đầu buổi chiều, đã thấy bà Trần Thị Xuân tất tả lo tắm rửa cho đứa cháu ngoại nghịch ngợm. Mẹ nó đang nằm vật vã chờ chết vì căn bệnh ung thư quái ác hành hạ. Bố nó mất khi nó mới mấy tuổi đầu…
Những cái chết được báo trước
Chúng tôi đến thăm nhà ông Nguyễn Tiền ở thôn Đại An, xã Tam Đại, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam. Trên bàn thờ, di ảnh bà Võ Thị Chí, vợ ông, vẫn còn mới; mấy cây hương đang cháy dở. Nhà cửa ngổn ngang.
Vợ ông Tiền mới mất chưa đầy một tuần, ở tuổi 40 vì căn bệnh ung thư phổi, để lại cho chồng 3 đứa con thơ dại. Nhà ông Tiền làm nông, quanh năm vất vả mà vẫn nghèo túng. Từ ngày phát hiện vợ bị bệnh, gia cảnh càng khó khăn vì của nả lần lượt “đội nón ra đi”. Hai đứa con nhỏ phải bỏ học giữa chừng, đi phụ hồ kiếm tiền thuốc thang cho mẹ. Nhưng mọi cố gắng đều thành vô nghĩa. Hôm lo tang lễ cho vợ, ông Tiền phải chạy vạy khắp nơi mới đủ tiền ma chay.
Gia đình anh Võ Ngọc Châu có cháu Võ Thị Yến vừa tròn 10 tuổi, xinh xắn, ngoan hiền, mới ngày nào vẫn cười nói như chim sơn ca. Cháu vừa ra đi vĩnh viễn vì căn bệnh ung thư não. Anh Châu ngậm ngùi kể, từ lúc phát hiện bệnh đến lúc mất con, chỉ tròn 1 tháng…. Rồi anh bật khóc nức nở.
Chúng tôi còn được nghe kể về cô gái Trần Thị Sương, bị ung thư da khi cuộc đời đang phơi phới phía trước. Sương ra đi khi vừa tròn 25 tuổi. Hay Nguyễn Đại Sĩ, vừa tốt nghiệp đại học, vừa xin được việc làm, chưa kịp báo đáp cha mẹ đã ra đi mãi vì bị ung thư đại tràng.
Bà Nguyễn Thị Đáng - một phụ nữ goá bụa sống với mẹ già trong căn nhà nhỏ xíu, trống hoác không có một thứ tài sản nào giá trị. Bà mắc bệnh ung thư phổi đã gần 2 năm nay. Cách đây mấy tháng, để có tiền đi Bệnh viện Trung ương Huế điều trị, gia đình phải bán từ con bò, con chó đến lúa, khoai… mới được vài triệu đồng. Đến viện, bác sĩ lắc đầu cho về.
Bà suy sụp hoàn toàn, nghẹn nghào kể: “Mấy bác sĩ ngoài đó dặn ra khám lại, nhưng xoay mô ra tiền nữa mà đi chừ. Đành nằm ở nhà, được ngày nào hay ngày đó chứ biết mần răng!”.
Cùng nhận “cái án tử” treo lơ lửng còn có chị Nguyễn Thị Lễ, mới 28 tuổi. Chồng bị tai nạn giao thông chết trong Sài Gòn, để lại cho chị đứa con còn đỏ hỏn. Giờ chị lại nằm đó chờ chết vì căn bệnh ung thư vú. Tóc chị đã rụng hết, những cơn ho kéo dài, toàn thân phù nề đau đớn…
Những thân phận buồn như thế không ít ở thôn Đại An này. Chỉ tính từ đầu năm 2008 đến nay, đã có 6 người trong thôn về thế giới bên kia vì bệnh ung thư, hầu hết họ đều còn rất trẻ. Ông Phan Văn Xuân, Phó thôn Đại An, nói như than: “Tại sao căn bệnh quái ác này cứ gieo xuống những người dân nghèo vô tội? Rồi mảnh đất này sẽ ra sao đây?”.
Đâu là nguyên nhân?
Theo thống kê, cả thôn Đại An có khoảng gần 300 hộ dân, trong đó đã có 33 hộ có người thân bị chết vì căn bệnh ung thư. Đại An đang trở thành địa chỉ mới của “làng ung thư”.
Nhiều người cho rằng bệnh ung thư hoành hành dữ dội ở Đại An như vậy là do vùng đất này trước kia là điểm cao 159 - một căn cứ quân sự của Mỹ. Khu vực này trước đây đã bị rải rất nhiều hoá chất để phát quang cây cối. Lâu ngày, số hoá chất này ngấm vào nguồn nước, gieo rắc nên thảm họa ngày hôm nay.
Có một số người lại cho rằng ung thư là do nạn khai thác vàng trái phép. Bởi theo họ, một số người đã mang quặng vàng từ mỏ vàng Bông Miêu về địa phương rồi lén lút dùng hoá chất để tách vàng ra khỏi quặng. Số hoá chất này dần dần ngấm vào nguồn nước, trở thành tác nhân gây bệnh ung thư. Lại có thông tin nhiều người chôn hoá chất này dưới bụi tre, sau một thời gian sau cả bụi tre bị rụng hết lá rồi chết khô.
Nhưng tất cả nguyên nhân trên mới chỉ là… phỏng đoán. Ông Thái Hữu Niệm, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Đại, cho biết: “Trước tình hình căn bệnh ung thư gia tăng, đầu năm 2008, Trung tâm Y tế huyện Phú Ninh có về khảo sát, kiểm tra tình hình thực tế. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa thấy có kết luận. Phần về phía xã thì chúng tôi không biết giải thích như thế nào cho dân yên tâm”.
Minh San