Thứ Năm, 18/10/2007 - 10:39
Những phòng thí nghiệm “triệu đô”: Kết quả của hơn 1.000 tỷ đồng là gì?
(Dân trí) - Chưa có quy chế hoạt động chính thức, những sản phẩm nghiên cứu của các phòng thí nghiệm “triệu đô” phải “đội lốt” tên khác. Và sự đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng cho các phòng thí nghiệm đã cho ra đời những kết quả… giật mình.
>> Những phòng thí nghiệm “triệu đô” khắc khoải chờ quy chế
Hiệu quả ở dạng… tiềm năng
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Khoa học & Công nghệ, đến thời điểm này, các cơ quan liên quan đã chi 1.063 tỷ đồng cho các phòng thí nghiệm trọng điểm (PTNTĐ), đạt 95% tổng dự toán kinh phí là 1.125 tỷ đồng.
Cho đến thời điểm này đã có tất cả 17 PTN, phòng ít nhất được đầu tư 3 triệu USD, phòng nhiều nhất là 10 triệu USD.
Cũng theo báo cáo này, sự đầu tư ngân sách được thực hiện theo tiến độ từng năm. Kết quả là đã có 640 bài báo, công trình được công bố, trong đó 30 công trình đăng ở tạp chí nước ngoài; đào tạo mới 56 tiến sĩ và 58 thạc sĩ, đào tạo nâng cao trình độ cho nhiều tiến sĩ khác; có 22 công trình có kết quả đã đăng ký để cấp bằng sáng chế hoặc giải pháp hữu ích, trong đó có 3 giải pháp hữu ích đã được cấp bằng; hơn 300 công trình đăng ký trình tự gen đã được công nhận.
Song tất cả chỉ vỏn vẹn có vậy.
Nhận xét của Bộ này về kết quả trên như sau: “Các kết quả nêu trên mới chỉ là bước đầu nên giá trị các công nghệ chuyển giao còn hạn chế và hiệu quả đầu tư nhìn chung còn ở dạng tiềm năng…”.
Sự thụ hưởng những phát kiến khoa học, nhờ PTN, đã trở thành một nỗi thất vọng đang hiện hữu.
Lý giải
Chiến lược phát triển PTN của Ban chấp hành Trung ương Đảng là tập trung xây dựng một số PTNTĐ cần thiết đạt trình độ tiên tiến trong khu vực trên các lĩnh vực công nghệ trọng điểm để phát triển nhanh các lĩnh vực khoa học và công nghệ ưu tiên.
Tuy nhiên, kể từ khi ra đời đến nay, PTN hoạt động dựa trên một Quy chế tạm thời được ký năm 2002. Sau hơn 6 năm ra đời, PTN đã không có những sản phẩm để “phát triển nhanh” các lĩnh vực ưu tiên như chiến lược đề cập. Và vì vậy, từ đó đến nay, PTN không có tổ chức, không có nhân sự và kèm theo là không có nhiều những hoạt động tạo ra sản phẩm.
Ông Nguyễn Trọng Thụ, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính, Bộ Khoa học & Công nghệ nói với Dân trí rằng mô hình PTN được nêu trên là “chưa chính thống”. ông Thụ né tránh các bình luận liên quan đến hiệu năng của PTN và sự đầu tư của Chính phủ, về việc đề án như vậy có hiệu quả hay không.
Theo một nhà khoa học - “giám đốc không ghế” của một PTN, sự đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng cho một mô hình như vậy là lãng phí. “Vì không làm tổ chức, không có nhân sự nên hiện nay, PTN rơi vào tình trạng “cha chung không ai khóc” và không biết quy trách nhiệm cho cá nhân, cho tổ chức nào”, nhà khoa học này nhận xét.
Việt Dũng