Có người nói nếu một hôm nào đó, sáng ra chợt thấy cây cối xung quanh hồ Gươm biến mất, chắc cả thành phố sẽ phát điên vì như bị đánh cắp linh hồn. Nguy cơ đấy đang hiện diện khi thỉnh thoảng có cây cổ thụ hàng trăm tuổi bỗng dưng bị đổ vì thân cây mối mọt, vì gió bão hoặc vì nó mải làm đỏm soi gương xuống mặt hồ…
Năm 1774, phía đông hồ Gươm toạ lạc hai ngôi chùa lớn là chùa Phổ Giác và chùa Báo Ân, khuôn viên chùa rộng tới mép hồ. Nhưng đến năm 1883, thực dân Pháp phá chùa Phổ Giác, xây toà Đốc lý; năm 1892 phá tiếp chùa Báo Ân, xây phủ Thống sứ... Di tích của hai ngôi chùa còn lại là tháp Hoà Phong và một số cây cổ thụ.
Năm 1864, nhà nho Nguyễn Văn Siêu xây tháp Bút và đài Nghiên. Ông Siêu lại cho trồng 5 cây vông, hoa đỏ rực rỡ, tạo nền cho tháp Bút.
Những cây cổ thụ ấy bây giờ ra sao?
Chỉ xin điểm một số cây:
Cây phượng đẹp nhất từ từ đổ xuống năm 2006:
Cây gạo xế cửa UBND TP Hà Nội toả bóng mấy trăm năm, nay gốc bị mối ăn rỗng hoác:
Năm cây vông bên tháp Bút, mối đã ăn mất 3:
Nhiều cây có giá trị lịch sử đã bị “bêtông hoá” tận gốc, đất không còn chỗ thở:
Cây sanh cạnh tháp Hoà Phong gục ngã vì mối xông năm 2003:
Hai cây vông còn lại cũng bị bỏ mặc sâu bệnh tàn phá:
Cách đây gần chục năm, một cây gạo cổ thụ ngay trước cửa đền Ngọc Sơn, nghe nói do chính tay cụ Nguyễn Văn Siêu trồng cũng bị mục rỗng trong gốc vì thời gian hơn trăm năm. Sau khi cây chết đi, chính quyền thành phố đã mua một cây gạo ở Hà Tây về trồng đúng vào chỗ đó, đến nay gần 10 năm, cây gạo mới vẫn chỉ là chú bé con, chưa khép tán, chưa ra hoa. Phải hàng trăm năm nữa Hà Nội mới có được một cây gạo cổ thụ như đã từng có…
Hiện nay, quanh Hồ Gươm chỉ còn một cây gạo duy nhất mọc chỗ vườn hoa Lý Thái Tổ trông sang. Nó đã xù ra trăm mắt gốc để nói lên cái tuổi già đáng kính của mình.
Đi xuôi vài chục bước chân, đến gần tháp Hoà Phong, có một hàng cây si cổ thụ, toả bóng xuống mặt hồ. Có một cây mải vuốt râu mình trong gió, nên bị đổ nghiêng. Thành phố đã phải mang cả dây cáp và cần trục đến cứu nó, dựng lại ngay ngắn. Tiếc thay chỉ được một thời gian, cây si này đã ra đi để lại một khoảng trống bên hồ khiến hàng liễu non mới trồng không thể thay thế cái màu xanh quan lục của lá si già đã biếc trong lòng nhiều người.
Bờ Hồ Gươm phía đông trước cửa Sở Điện Lực trông sang, trước đây có một cây đa búp đỏ hàng trăm tuổi, hai thân gày gộc nối nhau bằng một thân phụ bắt chéo trông như một chữ N hoa, rễ nó bò ngổn ngang trên mặt đất. Sau một trận bão, cây đa hai thân này đã không còn…
Ngàn năm Thăng Long - Hà Nội đang tới gần. Cây cổ thụ kêu cứu!
Theo Lao Động, Hà Nội Mới