PJICO “độc quyền” đòi nợ?
Bước vào buổi làm việc đầu giờ chiều, đại diện phía PJICO đã lên tiếng với vai trò nguyên đơn dân sự trong vụ án. Lập tức, người đại diện công ty được các luật sư (LS) “quan tâm” đặc biệt.
Các LS khơi mào với câu hỏi, tham dự phiên tòa với tư cách nguyên đơn dân sự, PJICO đưa ra yêu cầu đòi tiền với ai, ai là bị đơn. Phía công ty bảo hiểm “chỉnh” lại, họ cũng là người bị hại, giờ yêu cầu công ty Việt Thái Phong trả lại khoản tiền 3,8 tỷ đồng bảo hiểm đã được chi trả do hợp đồng ký khi đó là vô hiệu.
LS. Trương Đình Tùng yêu cầu cho biết hợp đồng bảo hiểm vô hiệu ở điểm nào. Chỉ chờ câu trả lời của PJICO là do người tham gia bảo hiểm không trung thực, khi giao kết hợp đồng, tổn thất đã xảy ra, LS “dồn” ngay: “Không trung thực ở điểm nào? PJICO có gì để chứng minh là Việt Thái Phong biết việc cháy tàu mới mua bảo hiểm”. Đến đây, PJICO từ chối trả lời. Đây cũng là điểm yếu nhất của cáo trạng mà các LS đã tập trung khai thác.
Cũng từ việc xét hỏi đại diện PJICO, Đỗ Thị Thanh Tâm - một LS khác của bị cáo Phan Hồng Thu chìa ra chứng cứ mới: thông báo tín dụng của một doanh nghiệp nước ngoài gửi cho PJICO ngày 18/4/2005 với nội dung đã chuyển gần 100.000 USD tái bảo hiểm cho lô hàng bị cháy của Việt Thái Phong. Số tiền hơn 44.000USD còn lại được chuyển vào đợt 2. PJICO gật đầu xác nhận.
Cả phòng xử án “ngã ngửa”, vai trò “nguyên đơn dân sự - người bị hại” của PJICO bị lật lại. Việc tái bảo hiểm này đã gánh hơn 2/3 nghĩa vụ thay cho PJICO trong số 3,8 tỷ tiền đã chi bảo hiểm cho Việt Thái Phong. Nhưng những người đã làm phần lớn nghĩa vụ này lại bị lẳng lặng “bỏ quên”. PJICO có “độc quyền” đòi Việt Thái Phong 3,8 tỷ tiền thụ hưởng bảo hiểm?
Bản hợp đồng “bốc hơi”
Đề cập đến đối tượng thụ hưởng bảo hiểm, cáo trạng cáo buộc Phan Hồng Thu lập chứng từ khống, tài liệu giả mạo. Theo đó, công ty Sông Tiền không quan hệ mua bán hàng với Việt Thái Phong. Đối với lô hàng bị cháy, Việt Thái Phong và công ty TAIFUN (công ty Thụy Sĩ hợp đồng mua lô tôm đông lạnh) cũng không có hợp đồng cụ thể. Như vậy, một trong những lý do cáo buộc hợp đồng mua bảo hiểm vô hiệu là: bên mua không có quyền lợi có thể được bảo hiểm.
Đại diện của PJICO tại phiên tòa cũng dẫn ra những lý lẽ đó, khẳng định bị Việt Thái Phong lừa, trục lợi bảo hiểm. LS. Nguyễn Đức Quang (LS thứ 3 bảo vệ cho bị cáo Phan Hồng Thu) lập tức phản ứng. Ông Quang chìa ra bản hợp đồng dịch vụ chi tiết ngày 7/10/2002 giữa Việt Thái Phong ký với công ty TAIFUN, đơn vị mua lô tôm đông lạnh, về việc vận chuyển hàng tới cảng Humburg, giao cho công ty PIZOLER (Thụy Sĩ). Bản hợp đồng chứng minh tư cách đầy đủ của Việt Thái Phong trong việc mua bảo hiểm, hưởng bảo hiểm với lô hàng.
Các LS đặt nhiều câu hỏi nghi ngờ trong việc bản hợp đồng chi tiết này “bốc hơi” khỏi hồ sơ vụ án trong khi nó đã được Việt Thái Phong giao cho CQĐT - Bộ Công an theo biên bản xác minh ngày 28/6/2005.
LS. Trương Đình Tùng “bắt lỗi” 3 điểm trong cáo trạng truy tố của VKS liên quan đến bản chất vụ án. Thứ nhất, Việt Thái Phong hoàn toàn có tư cách thụ hưởng bảo hiểm theo hợp đồng dịch vụ chi tiết ký ngày 7/10/2002 với công ty TAIFUN.
Thứ hai, CQĐT không chứng minh được việc Việt Thái Phong biết tin tàu cháy trước khi ký hợp đồng mua bảo hiểm của PJICO 6 giờ đồng hồ, vì vậy, không thể kết luận có hành vi gian dối khi giao kết hợp đồng.
Thứ ba, theo quy định về hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam, thời điểm phát sinh hiệu lực của việc mua bảo hiểm là khi người mua nhận được chứng thư bảo hiểm chứ không phải thời điểm bên mua nộp tiền. Việt Thái Phong làm thủ tục và nhận chứng thư này ngày 11/11/2002, đến ngày 18/11 mới nộp tiền nhưng đương nhiên, hợp đồng bảo hiểm đã có hiệu lực trước đó 8 ngày.
Trước việc xuất hiện những tình tiết mới phát sinh, VKS đề nghị hoãn phiên tòa. HĐXX chấp nhận, quyết định trả hồ sơ cho VKS để yêu cầu điều tra tiếp những vấn đề các LS đưa ra vì ở phiên tòa không có điều kiện làm rõ.
Phương Thảo