Mặc dù không có chức năng tiếp dân, nhưng như đã thành thông lệ, cứ thứ Ba và thứ Năm hàng tuần, đông đảo người dân lại tìm đến Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng để đưa đơn khiếu kiện.
Tấm biển nhỏ nằm trước cổng tòa nhà màu trắng ở đầu phố Hoàng Văn Thụ (Hà Nội) đề dòng chữ: Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng. Phía trước tòa nhà là một con phố rợp bóng cây, nơi đặt trụ sở nhiều cơ quan quan trọng của Đảng.
Xếp hàng ở số 1 Hoàng Văn Thụ
Một chiều đầu năm 2007, tôi tìm đến đầu phố Hoàng Văn Thụ và cũng đứng xếp hàng với những bà con đang “tay xách, nách mang” ở đây. Đông người, khuôn mặt ai cũng lộ vẻ nặng nề với từng xấp đơn thư trong tay, ánh mắt họ nôn nóng trông vào phía sau tấm biển nhỏ nhưng thái độ xếp hàng luôn ngay ngắn và trật tự.
Xếp hàng phía trước tôi là một người đàn ông tóc đã nhuốm bạc trong chiếc áo ấm cũ sờn. Ông là Nguyễn Văn Long, ở thị xã Cam Ranh, Khánh Hòa. Đã gần 3 năm nay, ông Long xa quê ra Hà Nội “đeo bám” các trụ sở tiếp dân, theo lời ông nói là để tố cáo một số cán bộ của chính quyền sở tại đã tham nhũng làm hại đến ông.
Hỏi vì sao ông biết trụ sở Văn phòng để tìm đến, ông nói: “Tụi tui đi khiếu kiện rồi truyền tai cho nhau biết thôi, nghe nói ở đây là Ban Chống tham nhũng của Trung ương, Tướng Nguyễn Việt Thành cũng về làm ở đây mà, tụi tui tin ổng lắm. Tui đang thuê trọ chỗ ngõ 94, phố Ngọc Hà, chỗ đó cũng có nhiều người đi kiện trọ lắm, mỗi ngày cả tiền trọ cả ăn uống cũng mất trên dưới mười ngàn, cực lắm chú ơi”.
Phía sau tôi là một người đàn bà ăn vận lịch sự, cầm trên tay tập hồ sơ được đóng cẩn thận, bọc giấy kính trắng, đề dòng chữ tố cáo một quan chức ở thành phố Hà Nội…
Chuyện trong phòng tiếp nhận đơn thư khiếu kiện
Phòng Tiếp nhận thông tin của Ban chỉ đạo nằm phía bên phải tòa nhà màu trắng, đông chật người vây quanh chiếc bàn gỗ hình chữ nhật. Trong phòng ồn ã với đủ giọng nói Nam, Trung, Bắc. Ông Nguyễn Đắc Hưng, người hiện thời phụ trách công tác tiếp nhận thông tin của Văn phòng, “ngập” trong từng xấp hồ sơ, trong đó có nhiều bộ hồ sơ kèm theo băng ghi âm, ảnh chụp để làm bằng chứng, thậm chí có những bộ hồ sơ được gói gọn trong đĩa CD...
Ông Hưng vốn là “quân” của Ban chỉ đạo TƯ 6 (lần 2), sau khi Ban chỉ đạo này hoàn thành nhiệm vụ và kết thúc hoạt động, ông Hưng được chuyển sang Văn phòng. Cứ mỗi bộ hồ sơ do người dân trực tiếp chuyển đến, ông Hưng lại viết một giấy biên nhận và ký vào, không ít đơn thư của bà con đề dòng chữ “Đơn kêu cứu khẩn cấp” và ông Hưng lại phải giải thích cho từng người rằng chỉ có đơn khiếu nại, đơn tố cáo, hoặc đơn khiếu tố…, chứ không có loại “đơn kêu cứu khẩn cấp”.
Nhiều bà con sau khi đưa hồ sơ ra đến cửa rồi mới hớt hải chạy vào, giọng gấp gáp: “Anh Hưng ơi, sao giấy biên nhận này không có dấu đỏ”, và ông Hưng tiếp tục giải thích: “Văn phòng không phải cơ quan tiếp dân nên không thể đóng dấu cơ quan tiếp dân được, việc đóng dấu Quốc huy lên giấy biên nhận thì phải là đồng chí có đủ thẩm quyền của Văn phòng… Tôi hiểu tâm lý bà con muốn có dấu đỏ mực đen, nhưng quan trọng hơn là vấn đề bà con cung cấp như thế nào và có được giải quyết hay không? Khi vấn đề đã thực sự được giải quyết thì công văn trả lời công dân sẽ là công văn đóng dấu”.
Ông Hưng vốn xuất thân là một thầy giáo nên cung cách tiếp dân cũng rất nhã nhặn, mềm dẻo.
Giải quyết đơn thư thế nào?
Sau hơn 2 tháng hoạt động, Văn phòng đã nhận được khoảng 3.000 đơn thư, trong đó hơn 2.000 đơn thư được người dân đưa trực tiếp. Tại sao người dân lại tìm đến Văn phòng đông như vậy?
|
Văn phòng Ban chỉ đạo TƯ về phòng, chống tham nhũng được thành lập theo Nghị quyết 1039/2006/NQ-UBTVQH11, ngày 28/8/2006, có chức năng tham mưu, giúp việc Ban chỉ đạo.
Thực tế thời gian vừa qua, nhiều người dân cứ nghĩ Ban chỉ đạo do Thủ tướng đứng đầu thì bất cứ việc gì cũng giải quyết, trước mắt Ban chỉ đạo đang giải thích và thuyết phục cho người dân tìm đến đưa đơn thư biết được những thông tin ban đầu về chức năng của Văn phòng.
Được biết, vào trung tuần tháng 1 này, Văn phòng Ban chỉ đạo sẽ tổ chức họp báo, để qua các phương tiện truyền thông đại chúng, giới thiệu với nhân dân về một số nội dung hoạt động của Văn phòng Ban chỉ đạo. |
Tôi đưa ra câu hỏi với các chuyên viên ở đây và nhận được câu trả lời: “Qua nghiên cứu đơn thư, chúng tôi phát hiện ra đa số người dân đến khiếu tố ở Văn phòng đều đã đi kêu kiện nhiều năm, phần lớn là trên dưới 10 năm, thậm chí có những trường hợp tới 40 năm vẫn đang còn theo kiện.
Nội dung đơn thư rất đa dạng, nhưng chủ yếu xoay quanh vấn đề đất đai và chế độ chính sách. Đa phần đơn thư không phản ánh rõ những dấu hiệu tham nhũng, tuy nhiên một phần cũng có thông tin rất bổ ích về việc tố giác tham nhũng.
Một vấn đề khác là, mặc dù không loại trừ có những đối tượng lợi dụng và bị lợi dụng trong việc khiếu kiện này, nhưng nhìn chung người dân đến với Văn phòng đều bày tỏ sự bức xúc, nhất là ở cách cư xử của cán bộ cơ sở đối với dân, không những không thể hiện sự công khai, minh bạch mà đôi khi còn cửa quyền, và trù dập những người dân dám đấu tranh”.
Qua tìm hiểu của các chuyên viên thuộc Văn phòng, khi đã phải “vác” đơn thư lên TƯ, đa số người dân đều lần lượt đi đến các “cửa” như: Quốc hội, Thanh tra Chính phủ, Trụ sở tiếp dân của Đảng và Nhà nước, Văn phòng Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc và đến Văn phòng Ban chỉ đạo TƯ về phòng chống tham nhũng là địa chỉ cuối cùng.
Mặc dù đã được giải thích rất kỹ về chức năng của Văn phòng, nhưng người dân vẫn đến đông với lý do “sự việc của chúng tôi như thế, nếu không có tham nhũng tiêu cực tại sao lại kéo dài không giải quyết được” - một người dân đến khiếu kiện tại Văn phòng nói.
Trò chuyện với tôi tại Phòng Tiếp nhận thông tin, bà Dương Tú Phương (thành phố Plâyku, tỉnh Gia Lai) nói trong nước mắt: “Tôi bị người ta chiếm nhà đã đi kiện 25 năm nay mà chưa được giải quyết, cứ như con kiến mà leo cành đa thôi”.
Ông Nguyễn Đắc Hưng bày tỏ quan điểm của mình: “Tôi nghĩ hiện nay, để giải quyết vấn đề khiếu kiện vượt cấp, điều quan trọng là cần thành lập ngay các tổ công tác của TƯ về kiểm tra việc thực hiện Luật Khiếu nại tố cáo ở các địa phương”.
Ông Hưng cũng cho biết về cách thức xử lý đơn thư của Văn phòng: “Trước mắt, chúng tôi tạm thời phân các đơn thư nhận được thành hai loại, loại đơn thư có liên quan đến vấn đề tham nhũng thì để lại nghiên cứu, còn lại các đơn khác chuyển sang Văn phòng Chính phủ hoặc các cơ quan nội chính, tư pháp để xử lý theo thẩm quyền.
Về thời gian thụ lý đơn thư, chúng tôi cũng chưa thể xác định cụ thể với người dân, vì còn tuỳ thuộc vào nội dung và các chứng cứ mà đơn thư cung cấp, thực ra việc xác minh có tham nhũng hay không còn tùy thuộc vào nhiều vấn đề khác, từ thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra sau đó mới đi đến kết luận. Tới đây, khi hệ thống Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng được thành lập ở các tỉnh, hy vọng sẽ giảm tải những đơn thư gửi đến Ban chỉ đạo TƯ.
Đối với những đơn thư phản ánh được dấu hiệu tham nhũng tương đối rõ, thường có 2 hình thức, một là chuyển sang cơ quan thanh tra, trên cơ sở thanh tra mà có dấu hiệu tội phạm thì chuyển sang điều tra, còn với các đơn thư đã có đầy đủ dấu hiệu tham nhũng thì chúng tôi sẽ chuyển sang cơ quan điều tra ngay. Bên cạnh đó, nếu xuất hiện những vấn đề phức tạp, thì Văn phòng sẽ mời các cơ quan chức năng khác cùng phối hợp giải quyết”.
Cũng theo ông Hưng, bên cạnh việc giải quyết đơn thư về vấn đề tham nhũng, Văn phòng cũng đang nghiên cứu đề xuất các phương án về vấn đề bảo vệ những người tố giác tham nhũng, và sẽ có những biện pháp cụ thể trong thời gian tới đây.
Còn nhớ, ngay sau khi Trung tướng Nguyễn Việt Thành nhận nhiệm vụ mới tại Văn phòng Ban chỉ đạo, ông đã nói với cánh báo chí rằng: “Đội ngũ cán bộ phòng chống tham nhũng phải là người có tâm, có tầm, liêm khiết và hết lòng với công việc được giao”.
Hẳn là không chỉ có những người dân đến đưa đơn thư khiếu kiện tại Văn phòng, mà tất cả nhân dân đều mong chờ như vậy.
Theo Võ Văn Thành
Tiền Phong