Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

Giá bán điện của Việt Nam đang cao hơn so với nhiều nước trên thế giới. Vậy tại sao Bộ Tài chính cũng đồng tình tăng giá lên cao hơn?

Kế hoạch tăng giá lần này cũng xuất phát từ chỗ để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới, đòi hỏi điều hành giá theo cơ chế thị trường. Chủ trương của Nhà nước tới đây là không bao cấp mà để các ngành sản xuất tự hạch toán. Chính vì thế sau khi xem xét, Bộ Tài chính đã đồng ý và trình lên Chính phủ phương án tăng giá, đồng thời yêu cầu ngành điện phải tiết kiệm tiêu hao, cắt giảm chi phí, hạn chế mức thấp nhất việc tăng giá thành sản phẩm.

Tôi khẳng định việc điều chỉnh giá bán điện hay một số mặt hàng khác không phải nhằm mục đích tăng thu ngân sách mà để hạch toán đầy đủ, để các ngành phản ánh thực hơn hiệu quả sản xuất kinh doanh, chủ động hội nhập.

Bản thân ngành điện hiện cũng đang rất cần vốn để đầu tư. Theo dự báo, nếu không đầu tư phát triển nguồn điện thì tới đây Việt Nam sẽ phải đối mặt với nguy cơ thiếu điện. Khi ấy bắt buộc chúng ta sẽ phải nhập khẩu điện từ nước ngoài vào với giá cao, không thuận lợi cho nền kinh tế. Vì thế Nhà nước có lộ trình điều chỉnh giá một cách hợp lý, vừa bảo đảm sản xuất kinh doanh và nguồn lực đầu tư theo yêu cầu của ngành điện. 

Vì sao Bộ Tài chính lại chọn thời điểm tăng giá là từ tháng 12?

Theo phân tích của các chuyên gia thì hiện nay chỉ số giá tiêu dùng của năm vẫn giữ được chỉ tiêu mà Quốc hội đề ra. Hơn nữa, năm nay nhuận, Tết Nguyên đán rơi vào tháng 2/2007. Nếu chọn thời điểm tháng 1/2007 để tăng giá điện thì khi ấy mức độ tác động của nó lớn hơn.

Ngành than cũng có kế hoạch tăng giá, nhưng Chính phủ chưa phê duyệt vì phải cân nhắc với giá điện. Nếu giá điện điều chỉnh trước thì kế hoạch tăng giá than có thể lùi lại. Việc Bộ Tài chính đề xuất tăng giá điện ngay trong năm nay cũng không nằm ngoài mục đích là tránh gây sốc cho nền kinh tế và người dân, chứ không điều hành mang tính “giật cục” như trước đây, mỗi giai đoạn tăng quá lớn.

Theo Bộ trưởng, đợt tăng giá điện sắp tới ảnh hưởng thế nào đến đời sống người dân?

Việc tăng giá điện được Nhà nước tính toán kỹ nhằm đảm bảo lợi ích từ nhiều phía, trong đó có tính đến việc kìm chế tốc độ tăng giá tránh ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của người dân. Trên thực tế, Việt Nam đã điều chỉnh chính sách tiền lương sớm hơn so với lộ trình hai năm. Theo kế hoạch, cuối năm nay lương tối thiểu mới lên mức 400.000 đồng, nhưng từ đầu quý IV, lương tối thiểu đã tăng lên mức 450.000 đồng. Đây cũng là cố gắng lớn của Chính phủ để làm thế nào nền kinh tế hạch toán đầy đủ đồng thời chăm lo đời sống của người dân.

Nhiều ý kiến cho rằng, có nhiều cách để huy động vốn đầu tư cho ngành điện chứ không nhất thiết phải tăng giá điện, Bộ trưởng nghĩ sao?

Thực ra lộ trình tăng giá điện đã đặt ra từ lâu rồi nhưng chúng ta thực hiện hơi chậm. Hiện nay, một số nước trong khu vực đang chào bán giá điện rất cao, nếu Việt Nam phải nhập khẩu điện thì sẽ phải trả chi phí rất lớn. Chính vì thế, chúng ta phải cân đối giá điện trong nước sao cho phù hợp khu vực và thế giới. Hơn nữa, việc tăng giá điện cũng không phải là giải pháp duy nhất để bảo đảm huy động vốn đầu tư cho ngành điện.

Bên cạnh việc tăng giá, ngành điện cũng phải thực hiện rất nhiều biện pháp khác như phát hành trái phiếu điện lực, Chính phủ hỗ trợ. Ngoài EVN còn có nhiều nhà máy điện là của tư nhân, một số nhà máy liên doanh.

Việc tăng giá điện chỉ là một giải pháp để có nguồn đầu tư, không phải là giải pháp duy nhất. Lộ trình tăng giá điện đã được đặt ra từ lâu nhưng để tránh những xáo trộn đối với nền kinh tế, kể cả sản xuất và đời sống chúng ta đã làm chậm tiến độ thực hiện lộ trình này. Thời điểm này là lúc phải thực hiện. Tuy nhiên phải huy động những nguồn lực khác, kể cả từ ngoài nước, thì mới có thể đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn điện.

Theo Minh Khuyên
Vnexpress