(Dân trí) - Từ một quyết định thu hồi đất, giữa UBND tỉnh Thanh Hoá và Bộ Tài nguyên Môi trường (TNMT) đã có nhiều quan điểm thiếu nhất quán. Sự việc trở lên phức tạp khi doanh nghiệp gửi “đơn kêu cứu” đi khắp nơi cho rằng tỉnh Thanh Hoá đã thu hồi đất trái pháp luật?!.
Từ lá đơn kêu cứu của doanh nghiệp
Tháng 7/1993, công ty Thương mại Hồ Thành, (khi đó có tên là công ty TNHH Bình Minh) mua lại toàn bộ khu nhà thanh lý của công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hoá trên diện tích đất 1715m2 để cải tạo thành khách sạn Hoa Hồng.
Để hoàn thiện thủ tục, ngày 12/5/1997 bà Hoàng Thị Thái, Giám đốc Công ty TNHH Bình Minh (giai đoạn 1993 đến 21/4/2000) đã ký Hợp đồng thuê đất số 157/HĐTĐ với Sở Địa chính, sau đó ngày 21/8/2001, ông Trương Công Khoa - Giám đốc công ty Hồ Thành (Bình Minh đổi tên giai đoạn từ 21/4/2000 đến 31/12/2004) cũng ký hợp đồng thuê đất số 842/HĐTĐ với Sở Địa chính.
Sau khi ly hôn, bà Hoàng Thị Thái đã thoả thuận giao lại khách sạn Hoa Hồng cho chồng là ông Trương Công Minh. Theo ông Minh, Giám đốc hiện tại của Hồ Thành thì: “Việc ký hai văn bản xin thuê đất là do thiếu hiểu biết pháp luật. Lẽ ra, các cơ quan chức năng của tỉnh Thanh Hoá phải hướng dẫn cho doanh nghiệp làm thủ tục giao đất theo như Luật đất đai 1987 đằng này lại hướng dẫn cho doanh nghiệp ký hợp đồng thuê đất”.
Chính vì Hợp đồng thuê đất này, dựa vào đó ngày 1/3/2006, UBND tỉnh Thanh Hoá ra Quyết định 542/QĐ-UBND “thu hồi 1715m2 đất đã hết thời hạn thuê Hồ Thành tại phường Điện Biên - Thành phố Thanh Hoá…”.
Không chấp nhận quyết định trên, Hồ Thành đã gửi đơn đề nghị xem xét lại nhưng tỉnh Thanh Hoá vẫn giữ nguyên quan điểm. Tháng 3/2006 Hồ Thành gửi đơn cùng toàn bộ hồ sơ có liên quan về khu đất khách sạn Hoa Hồng đến Bộ TNMT.
Bộ TNMT: “cần xem lại Quyết định thu hồi đất”
Trong công văn 1523/BTNMT, Bộ TNMT đề nghị UBND tỉnh Thanh Hoá “xem xét lại Quyết định thu hồi đất đối với Công ty Thương mại Hồ Thành…” vì các lý do:
Thứ nhất, tại thời điểm thực hiện thanh lý tài sản, (theo quy định của Luật đất đai 1987) thì người sử dụng đất không được chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà chỉ được chuyển nhượng, bán tài sản trên đất, người nhận chuyển nhượng, mua tài sản được nhà nước giao đất để tiếp tục sử dụng.
Việc thanh lý tài sản và bàn giao đất giữa hai đơn vị đã thực hiện theo đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, do thiếu hiểu biết nên sau khi mua, tuy vẫn tiếp tục sử dụng đất nhưng Công ty TNHH Bình Minh không đến các cơ quan chức năng làm các thủ tục cần thiết để được UBND tỉnh Thanh Hoá ra quyết định giao đất theo quy định.
Công văn của Bộ TNMT cũng nói rõ: Công ty TNHH Bình Minh mua thanh lý tài sản thuộc trường hợp được xác định trong Thông tư số 60TC/TCT ngày 16/7/1993 của Bộ Tài chính. Do đó, việc mua bán này được áp dụng theo quy định của Thông tư liên bộ số 856/LB/ĐC-TC: tạm thời chưa phải làm thủ tục thuê đất và nộp tiền thuê đất, vẫn thực hiện nộp thuế đất theo Pháp lệnh về thuế nhà đất.
UBND tỉnh Thanh Hoá: “kiên quyết thu hồi ”
Trong buổi làm việc với chúng tôi, ông Mai Văn Ninh - Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá khẳng định lại quan điểm của UBND tỉnh là “trước sau như một, kiên quyết thu hồi mảnh đất này trong tháng 10/2006”.
“Năm 1993 công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hoá có chuyển nhượng tài sản cho Bình Minh, trong hợp đồng số 186 ký ngày 15/7/1993 giữa hai doanh nghiệp không có "câu chữ" nào nói về chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất và bàn giao đất. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh xem xét và ra quyết định thu hồi đất sau khi hết thời gian thuê đất” - ông Ninh cho biết.
Vậy quan điểm của tỉnh về công văn 1523/BTNMT của Bộ TNMT như thế nào?
Công văn 1523 của Bộ TNMT nói việc ký hợp đồng số 186 giữa công ty Xuất nhập khẩu Thanh Hoá với Bình Minh gồm cả bàn giao tài sản gắn liền với đất là không đúng.
Bộ TNMT nói trong trường hợp của công ty Bình Minh không phải nộp tiền sử dụng đất mà được thực hiện theo thông tư 60 của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, hợp đồng giữa hai doanh nghiệp được ký ngày 15/7/1993 trong khi Thông tư 60 của Bộ Tài chính đến ngày 18/8/1993 mới có hiệu lực.
Công văn này cũng có hai điểm chưa đúng. Một là trình tự thủ tục giải quyết đơn thư khiếu nại không đúng, nếu là đơn khiếu nại phải hướng dẫn về UBND tỉnh giải quyết chứ Bộ không có thẩm quyền giải quyết. Thứ hai, nếu Bộ giải quyết khiếu nại thì sao lại gửi công văn về tỉnh xem xét vấn đề này.
Do đó về lý, tỉnh không phải trả lời vì Bộ không đi theo đúng trình tự. Nhưng xét về trách nhiệm chung, UBND tỉnh thấy cần phải trao đổi thêm với Bộ TNMT nên trong đợt Thứ trưởng thường trực Phạm Khôi Nguyên vào, UBND tỉnh đã báo cáo về vấn đề này.
“Quan điểm của UBND tỉnh trước sau như một. Chúng tôi sẽ thu hồi lại mảnh đất trong tháng 10 này. Mảnh đất này không thuộc phạm vi quảng trường Lam Sơn nhưng lại nằm trong quy hoạch tổng thể của thành phố Thanh Hoá” - ông Ninh chốt lại.
Phạm Hưng