Báo điện tử của báo khuyến học & Dân Trí

“Mình đã khổ, mấy con heo còn khổ hơn”

“Mình ở bẩn quen rồi thế mà ở đây vẫn phải bịt mũi”.

Ngồi trong căn nhà vốn là chiếc chuồng heo, Y Săn bần thần nghĩ đến cái ngày cuối tháng 9 vừa rồi khi cơn bão số 9 ập xuống thôn Kon Leng 1, xã Đăk Lông, huyện Kon Plông (Kom Tum), gương mặt chị vẫn chưa hết bàng hoàng. Căn nhà gỗ của mẹ con Y Săn bị bão quật ngã, chỉ còn lại mấy tấm gỗ. Thật may lúc đó hai mẹ con chị Y Săn đang ở nhà hàng xóm nên thoát khỏi bàn tay tử thần. 

Đêm đó, khi nước lũ vẫn không ngừng đổ về bản làng, mẹ con Y Săn phải leo lên đống củi trước nhà để ngủ. Nhiều đêm liền như thế vì tục của người dân ở đây không được ở nhờ nhà hàng xóm. “Đêm không dám nhắm mắt lại vì sợ nước cuốn mất đứa con của mình”, Y Săn kể. 

Chồng chị Y Săn mất vì bệnh tiêu chảy từ năm con bé Y Be - năm nay 13 tuổi - chưa chào đời. Cả thôn Kon Leng 1 này mọi người đều phải cảm phục lòng chung thủy của Y Săn. Suốt bao năm chị không hề có ý định đi bước nữa. Y Săn ngân ngấn nước mắt: “Trước khi chồng chết, tôi đã chỉ vào cái bụng bầu của mình thề sẽ ở vậy nuôi con. Lấy bố dượng về, mình thì sướng thật nhưng đứa con gái sẽ khổ”. 

Từ hôm lũ chưa được một bữa no

Trong chuồng heo của mẹ con Y Săn không có đồ vật nào giá trị ngoài can dầu ăn vừa được xã hỗ trợ.  Y Săn quý lắm nhưng cũng chẳng mấy khi dùng đến vì từ hôm nhà sập, hai mẹ con cũng ăn cơm với muối, có thức ăn đâu mà phải dùng đến dầu. 

Chị Y Săn được xã hỗ trợ 35kg gạo. Chỉ chừng ấy thôi thế mà hơn một tháng rưỡi rồi vẫn còn một bịch nhỏ. Hai mẹ con phải ăn dè, mỗi ngày chỉ dám nấu hai chén gạo nhỏ, rồi chia ra ăn cả ngày. 

“Từ hôm giờ không dám ăn no bữa nào. Chỉ dám nấu đúng chừng đó thôi vì sợ hết gạo lắm. Mùa lạnh này mau đói lắm. Mình thì chịu được nhưng con bé, nó lội bộ đi học xa, đói lả mà không dám kêu nửa lời. Cơm rơi ra giữa nền chuồng heo này, mẹ con vẫn phải nhặt lên ăn…”, người mẹ vừa kể vừa ngân ngấn nước mắt. 

Thế rồi Y Săn khóc thật: “Nhà sập còn có chuồng heo để ở  nhưng ruộng bị lũ làm sạt lở thành suối hết rồi. Giờ mà hết gạo cứu trợ biết lấy gì để ăn đây”. 

Chiếc bếp lửa ở  sát ngay tấm gỗ hai mẹ con nằm ngủ. Chỗ học của bé Y Be là một chiếc ghế gỗ, mỗi lần học là nó ngồi còm lưng từ giường sang. Y Săn cầm cuốn vở tập viết của con gái, dòng chữ đều và rất đẹp ra khoe. “Mình không biết chữ nhưng con gái đi học được khen thưởng đấy. Mình nghe nói phải biết chữ mới hết khổ, nhiều lần con bé đòi bỏ học ở nhà đi rẫy, mình lại phải khóc xin”. 

Đúng lúc đó Y Be gánh củi về. Gánh củi trên vai con bé lớn phải gấp đôi người nó. “Mẹ nói gánh ít thôi nhưng em tham lại muốn gánh thật nhiều. Mùa này lạnh rồi, phải có nhiều củi để sưởi chứ hai mẹ con không có áo ấm đâu. Mình gánh ít mẹ lại phải đi lấy thêm, mà tối nào ngủ mẹ cũng ho, có hôm còn ho ra máu… ”, cô bé Y Be thật thà. 

Hoài Nam