Hiến máu cứu bạn, sao phải trả tiền?

Suốt mấy tháng nay, câu chuyện về việc đi hiến máu giúp bạn nhưng phải trả tiền xét nghiệm, trả tiền mua máu khiến gần như cả khoa Văn xôn xao, thậm chí nhiều thầy cô và bạn bè Bắc quyết định “quay lưng” phong trào hiến máu nhân đạo. Thực chất của câu chuyện này là thế nào?

Sáng ngày 8/1/2007, sinh viên Đinh Tố Bắc - lớp K56E khoa Ngữ văn được bạn bè và người thân đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện trung ương quân đội 103 trong tình trạng hết sức nguy kịch. Bị tai nạn mất máu khá nhiều nên Bắc cần được truyền máu cấp. Khi được tin, thầy trò trường ĐH Sư phạm đã vận động một nhóm sinh viên Khoa Ngữ văn đến ngay  Viện 103 để tham gia hiến máu cứu bạn Bắc và đã lấy được 28 đơn vị máu.

Ngày hôm sau, Trường Sư phạm lại quyết định phối hợp với Viện Huyết học - Truyền máu trung ương tổ chức một ngày hiến máu đặc biệt để cứu Bắc thoát khỏi cơn hiểm nghèo. Sinh viên các khoa đã đến rất đông với ước mong sao cho Bắc tai qua nạn khỏi. Tại Hội trường 1 nhà B, Viện Huyết học - Truyền máu trung ương đã lấy được thêm 33 đơn vị máu.

Tuy nhiên, điều đáng nói ở đây là, tại Viện 103, sau khi các bạn sinh viên tham gia hiến máu tình nguyện thì Viện đã thu của gia đình Bắc một số tiền hơn 130.000 đ/1 đơn vị máu với lý do là thanh toán tiền xét nghiệm máu? Hôm sau, khi Viện 103 hết máu để truyền thì họ nói với gia đình Bắc rằng: Cần phải qua Viện Huyết học - Truyền máu nhận máu để truyền tiếp.

Gia đình Bắc cùng với một số bạn bè cùng lớp, cùng khoa đã sang Viện Huyết học - Truyền máu “mua” đủ số máu về truyền. Tổng số chi phí cho máu và truyền máu của Bắc lên tới 7 triệu đồng. Do gia đình Bắc thuộc diện nghèo khó nên nhiều thầy cô và các bạn trong khoa đã gom góp và ủng hộ một phần chi phí.

Tại sao các bạn đi hiến máu mà gia đình Bắc phải trả tiền lại phải trả tiền xét nghiệm và mua máu? Đó là nỗi băn khoăn lớn nhất của những bạn sinh viên đi cùng người nhà Bắc đi mua máu và dần dần trở thành câu hỏi cùng nỗi bất bình của nhiều thầy trò khoa Ngữ văn.

“Hoá giải” hiểu nhầm

Mới đây, tại Hội thảo về hiến máu nhân đạo được tổ chức tại ĐH Sư phạm Hà Nội vào 19h30 ngày 9/4/2007 với chủ đề “Hãy đến với chúng tôi”, Bác sỹ Ngô Mạnh Quân, Phó Trưởng phòng tổ chức hiến máu nhân đạo, Viện huyết học - truyền máu trung ương đã “hóa giải” những hiểu nhầm đáng tiếc trên.

BS Quân cho biết: Theo quy định, bệnh nhân vào viện phải thanh toán các chi phí liên quan tới việc chẩn đoán, chăm sóc và điều trị. Máu là một loại thuốc cho điều trị nên bệnh nhân cũng phải thanh toán các chi phí này. Nếu bệnh nhân có bảo hiểm y tế, bảo hiểm sẽ chi trả theo quy định. Nếu bệnh nhân không có bảo hiểm, bệnh nhân sẽ phải chi trả các chi phí này (trừ các bệnh nhân có Giấy chứng nhận người nghèo, gia đình chính sách… sẽ được hỗ trợ theo quy định).

Bắc thuộc diện không có bảo hiểm, chưa hiến máu nên theo quy định, gia đình phải đóng toàn bộ chi phí cho máu và việc xét nghiệm hòa hợp. Tuy nhiên, vì Bắc thuộc diện khó khăn, dân tộc vùng cao nên sau đó, Viện Huyết học - Truyền máu trung ương đã hỗ trợ một phần kinh phí cho gia đình Bắc trong việc thanh toán chi phí máu và truyền máu. Số đơn vị máu còn lại, ngay sau đó đã được sử dụng kịp thời cho điều trị các bệnh nhân khác.

Chính vì những rắc rối trong các thủ tục cho máu - truyền máu và những hiều biết còn chưa đầy đủ, chính xác nên các bạn sinh viên đã cảm thấy hết sức bực bội với các nhân viên của các Viện và có nhìn nhận không chính xác đối với phong trào hiến máu nhân đạo - vốn là hoạt động phát triển mạnh mẽ trong hơn 10 năm nay ở Trường ĐH Sư phạm Hà Nội.

Chớ vội “quay lưng”

Sau sự hiểu nhầm này, tinh thần của các sinh viên khoa Ngữ văn đối với phong trào Hiến máu nhân đạo đi xuống hẳn. Bạn Tạ Thị Bích Liên, K55B Lịch sử - Chủ nhiệm câu lạc bộ HMNĐ của Trường cho biết: “Chuyện hiểu nhầm này bọn em đã có đến các lớp, thậm chí nói chuyện riêng với nhiều bạn để giải thích nhưng cũng chưa đủ. Nhiều bạn tuyên bố thẳng thừng rằng, họ sẽ không bao giờ tham gia hiến máu nữa. Nói thật, bọn em bó tay rồi”.

Tìm gặp bạn Mai Văn Điệp lớp K54E - Chủ tịch Hội sinh viên khoa Ngữ văn để tìm hiểu cho ra nhẽ, Điệp cũng bức xúc: “Hôm đó, chính em đã cùng gia đình Bắc đến Viện Huyết học - Truyền máu để mua máu. Khi biết phải chi trả một số tiền khá lớn với gia đình Bắc em cũng thấy băn khoăn vô cùng. Tại sao bọn em hiến máu, Viện 103 còn lấy tiền xét nghiệm, sang viện Huyết học thì lại phải mua cơ chứ?”.

Điệp cũng cho biết: “Thầy cô và các bạn trong khoa cũng thấy lạ. Nhưng lúc nãy nghe anh Ngô Mạnh Quân nói chuyện thì em đã hiểu hơn mọi chuyện. Tuy nhiên, y tế của mình vẫn bất cập quá. Em nghĩ không nên bắt người hiến máu tình nguyện phải trả tiền xét nghiệm cho dù là ở viện nào”.

Khi được hỏi về phong trào hiến máu nhân đạo của khoa trước và sau vụ việc của Bắc, Điệp nói: “Vẫn có một số bạn có hiểu biết đầy đủ thì tiếp tục tham gia, nhưng hầu hết là nhìn phong trào với ánh mắt hoài nghi. Với lại, các bạn Tuyên truyền viên chưa có cách tuyên truyền thuyết phục các bạn sinh viên. Theo mình, không nên nói quá nhiều đến hiến máu thế này thế kia, mà có thể đưa ra những tấm gương hiến máu hay người bệnh để đánh vào lòng trắc ẩn của các bạn. Như thế mới có hiệu quả thực sự”.

BS Ngô Mạnh Quân cho biết, hiện nay có hàng nghìn người bệnh đang mong chờ những đơn vị máu từ những người hiến máu tình nguyện. Nếu vì những hiểu nhầm mà vội “quay lưng” với phong trào cao đẹp này thì thật đáng tiếc. Sau vụ việc này, mong sao các bạn sinh viên trường Sư phạm nói riêng, sinh viên cả nước nói chung sẽ hiểu hơn về HMNĐ, đồng thời, các nhân viên y tế, nếu có điều kiện cũng nên giải thích cho mọi người hiểu hơn những qui định của ngành.

Hà Phương