(Dân trí) - Sinh viên mới tốt nghiệp đến xin việc tại một ngân hàng và đề nghị cho làm việc phù hợp. Tuy nhiên, khi người phỏng vấn hỏi lại thế việc nào phù hợp với bản thân thì tân cử nhân không trả lời được.
SV mờ mịt về thị trường lao động
Tại buổi hội thảo Định hướng nghề nghiệp, việc làm cho sinh viên do ĐHQG TPHCM tổ chức vào ngày 23/12, bà Phạm Bích Thủy (Giám đốc Phát triển nguồn nhân lực ngân hàng ACB) dẫn ra câu chuyện để chứng minh cho nhận định rằng nhiều tân cử nhân ngành tài chính ngân hàng hoàn toàn không biết những công việc cơ bản của một ngân hàng là như thế nào. Sinh viên hiện nay khá hơn các thế hệ trước về khả năng ăn nói và ngoại hình nhưng năng lực thì không bằng. Nhà tuyển dụng sau khi đào tạo lại 3-6 tháng thì tân cử nhân mới nhận ra mình không phù hợp nên bỏ ngang công việc.
Theo TS. Lê Thị Thanh Mai, ĐHQG TPHCM thì ít nhất 60% sinh viên ra trường phải được đào tạo lại hoặc tự đào tạo. Điều này một phần là do việc tuyển sinh cứng nhắc theo ngành ngay từ đầu. Nhiều thí sinh lựa chọn ngành học theo cảm tính đến khi trúng tuyển vào trường lại thiếu thông tin về thị trường lao động khiến cơ hội thích nghi với yêu cầu của nhà tuyển dụng ngày càng xa vời.
Câu chuyện của bà Bích Thủy khá phù hợp với thống kê của TS. Nguyễn Ánh Hồng, Trưởng khoa Giáo dục học, Trường ĐH KHXH&NV TPHCM với 246 sinh viên năm cuối. Với câu hỏi “Bạn có hiểu biết như thế nào về yêu cầu của thị trường lao động đối với nghề nghề của bạn”, thì chỉ có 18,3% biết rõ thị trường lao động. Có đến 72,8% chỉ biết một phần và 8,9% hoàn toàn không biết gì.
SV tìm việc làm ở trung tâm Hỗ trợ SV TPHCM.
Không những thế, kết quả tìm hiểu của TS. Nguyễn Ánh Hồng cũng nhận thấy sinh viên năm cuối chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của kiến thức chuyên môn trong thực tiễn công việc. TS. Hồng cho rằng nếu không có hiểu biết đầy đủ về yêu cầu của thị trường lao động thì làm sao có thể thành công trong công việc được.
Cần kiến thức mở rộng
Kết quả khảo sát 938 thông tin tuyển dụng đăng tải trên báo chí của 2 tác giả Nguyễn Ngọc Lê Trâm và Nguyễn Thị Lan Hương (ĐHQG TPHCM) cho thấy một số doanh nghiệp không chỉ đơn giản là đòi hỏi bằng cấp hay loại tốt nghiệp mà còn yêu cầu thêm kiến thức liên ngành. Chính vì thế, sinh viên ngoài việc học chuyên ngành của mình thì cũng nên tìm hiểu thêm kiến thức ngành liên quan.
Đó là sự liên quan về kiến thức giữa ngành kế toán - kiểm toán và tài chính - tín dụng, kế toán - kiểm toán và thống kê, công nghệ thông tin và kinh tế, kinh tế và quản trị kinh doanh, công nghệ thông tin và điện tử - viễn thông, cơ khí và quản trị kinh doanh, kinh tế và công nghệ thực phẩm, luật và quản trị kinh doanh, quản trị kinh doanh và một ngành khoa học.
Trong khi đó, một số vị trí tuyển dụng lại đòi hỏi chứng chỉ hành nghề như: giám sát xây dựng, hướng dẫn viên du lịch.
Từ kết quả khảo sát này, 2 tác giả đi đến nhận định: “Với xu thế phân ngành học hẹp ngay từ năm thứ nhất cũng là điểm hạn chế khả năng thích ứng của sinh viên tốt nghiệp với yêu cầu tuyển dụng”.
Cần trình độ đại học
Khảo sát của hai tác giả trên cũng cho thấy thị trường lao động hiện nay vẫn rất chuộng trình độ. Kết quả khảo sát thông tin tuyển dụng trên báo chí cho thấy, 85,1% các vị trí tuyển dụng yêu cầu người tốt nghiệp có trình độ đại học. Trong khi đó, chỉ có 5,7% yêu cầu trình độ cao đẳng và 9,3% yêu cầu trình độ trung cấp chuyên nghiệp (TCCN). Kết quả khảo sát 1.131 thông tin tuyển dụng trên trang http://www.careerjet.com.vn/ cũng cho kết quả tương tự với 72,8% yêu cầu trình độ đại học, 14,3% yêu cầu trình độ cao đẳng và 12,9% yêu cầu trình độ TCCN.
Ở trình độ đại học, các ngành học có nhiều cơ hội việc làm là: Kinh tế - quản trị kinh doanh, Kế toán - kiểm toán, Tài chính - ngân hàng, Ngoại ngữ, Cơ khí, CNTT, Xây dựng, Hành chính, Điện - điện tử, Y - dược.
Ở trình độ cao đẳng, các ngành học có nhiều cơ hội việc làm là: Kinh tế -quản trịn kinh doanh, Kế toán - kiểm toán, Cơ khí, Hành chính. Những ngành ở cao đẳng ít có vị trí tuyển dụng là: Y - dược, Luật - kinh tế, Điện tử - viễn thông, Mỹ thuật công nghiệp, Dầu - mỏ.
Trong khi đó, ở trình độ TCCN, cơ hội việc làm lại cao hơn trình độ cao đẳng, tập trung vào các ngành Kinh tế - quản trị kinh doanh, Kế toán - kiểm toán, Y - dược, Cơ điện tử, Cơ khí, CNTT, Du lịch - nhà hàng - khách sạn. Ngoài ra, có một số ngành, thị trường lao động chỉ tuyển ở trình độ TCC: KTV Cơ điện, KTV sửa chữa điện thoại di động, lái xe, điện thoại viên, họa viên, thư viện.
Hiếu Hiền