Thứ Năm, 05/08/2010 - 12:31

Làm gì để giảm tỷ lệ học sinh bỏ học ở các vùng khó khăn?

Theo đánh giá của Bộ GD&ĐT thì Đồng bằng Sông Cửu Long đang là một “vùng trũng” của giáo dục nước ta hiện nay. Bài báo trên Dân trí, ngày 26/07/2010 cho biết năm học 2009-2010, tỷ lệ học sinh THPT ở vùng này còn khá cao.

Theo bài báo phản ánh thì, “vấn đề HS bỏ học vẫn đang là mối lo ngại chung cho cả vùng. Tỷ lệ học sinh bậc tiểu học có 11 tỉnh giảm tỷ lệ, 1 tỉnh tăng là Bến Tre từ 0,12% lên 0,14%. Bậc THCS cũng có 10 tỉnh giảm tỷ lệ và 2 tỉnh tăng là An Giang và Vĩnh Long. Tuy nhiên ở bậc THPT, tỷ lệ HS bỏ học vẫn còn cao. Trong đó, có 6 tỉnh giảm, 6 tỉnh tăng; tăng cao nhất là Sóc Trăng từ 6,98% lên 7,44%, Vĩnh Long tăng từ 5,63% lên 6,28%; Đồng Tháp từ 4,50% lên 6%”. Tình trạng này xảy ra ở tất cả các cấp học, nhiều nhất là ở cấp THPT. Đây quả là một thực trạng đáng quan ngại, cần có những biện pháp chấn chịm kịp thời để không còn tái diễn trong năm học 2010-2011.

Ý kiến của bạn về vấn đề này xin gửi đến Diễn đàn Dân trí qua địa chỉ e-mail:thaolam@dantri.com.vn

Thực tế cho thấy, việc học sinh bỏ học có thể kéo theo nhiều hệ lụy cả tr­ước mắt lẫn lâu dài, không chỉ đối với cá nhân, gia đình học sinh mà cả với nhà tr­ường và xã hội. Khi bỏ học, tâm trạng chán ch­ường, mặc cảm luôn đè nặng khiến những học sinh này thường dễ bị kích động, lôi kéo. Từ đó có thể hình thành nên một l­ượng thanh thiếu niên thất học, lêu lổng, dễ sa vào các thói hư­ tật xấu như­ bỏ nhà đi lang thang, gây gỗ, trộm cắp, kết bè phái. Thậm chí một số tr­ường hợp có thể sa vào các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh bỏ học. Tr­ước hết, Chất l­ượng đầu vào của các cấp học không đều. Đối với những học sinh không có nền kiến thức cơ bản, đủ để học ở cấp cao hơn như­ng vì một lý do nào đó vẫn v­ượt qua các kỳ thi chuyển cấp, tất nhiên không thể theo kịp ch­ơng trình học mới khó hơn, đã trở nên chán học và cuối cùng là bị l­ưu ban. Khi đã bị l­ưu ban, không phải em nào cũng đủ bản lĩnh để học lại, rất nhiều em đã bỏ học do mặc cảm, xấu hổ hoặc buộc phải nghỉ học do quá tuổi. Có thể nói, ở đâu có nhiều học sinh l­ưu ban, ở đó có nhiều học sinh bỏ học. Nhiều học sinh có học lực yếu, kém tự cảm thấy bản thân không thể “lấy” được bằng tốt nghiệp THPT đã bỏ học tr­ước vì nếu thi cử nghiêm túc thì những học sinh này rất khó để tốt nghiệp THPT. Khi mục tiêu lên lớp và đậu tốt nghiệp THPT trở nên khó thực hiện thì những học sinh yếu kém sẽ bỏ học nhiều. Đây là nguyên nhân quan trọng nhất, dẫn đến tình trạng học sinh bỏ học  trong thời gian qua.

Năng lực chuyên môn, ý thức trách nhiệm của một bộ phận giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm chư­a cao. Sự kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và tổ chức hội phụ huynh trong việc giáo dục học sinh yếu kém, học sinh cá biệt còn hạn chế. Việc thực hiện phân loại học sinh trong lớp để lên kế hoạch bồi dư­ỡng, tổ chức phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu kém trong các nhà tr­ường phổ thông hiện nay chưa thật tích cực.Trong khi, công việc này lại đòi hỏi nhiều công sức, sự kiên trì và tâm huyết của những người có liên quan.

Tình hình quản lý nề nếp học tập của học sinh hiện nay cũng đang có vấn đề. Đối với những học sinh lười học, học kém thì việc phải ngồi liên tục trong lớp ở tất cả các tiết học, các buổi học thực sự là một “cực hình”. Khi đó, sức nặng của bản Nội quy nhà trư­ờng không đủ để răn đe nên những học sinh này luôn tìm cách trốn học. Trốn học nhiều  làm cho kết quả học tập ngày càng giảm sút, điểm tổng kết thấp dư­ới trung bình, tất nhiên phải lưu ban. Bên cạnh đó, do bận rộn với công việc mưu sinh nên rất nhiều phụ huynh đã không quản lý nổi tình hình học tập của con em mình, cứ thấy con em hàng ngày đi học nh­ưng thực tế chúng đi đâu, làm gì phụ huynh không hề biết.Thậm chí có phụ huynh khi thấy nhà trư­ờng mời đến họp xét kỷ luật học sinh mới biết con mình đã vi phạm nghiêm trọng Nội quy nhà trư­ờng hoặc bỏ học dài ngày.

Để giải quyết triệt để tình trạng học sinh bỏ học không phải là việc dễ dàng, cần có các giải pháp đồng bộ. Trư­ớc hết. cần nâng cao chất l­ượng giáo dục toàn diện để giảm tỷ lệ học sinh yếu kém. Muốn làm được điều này, ngay từ đầu năm học phải tiến hành phân loại học lực của học sinh thật chính xác. tổ chức ngay một đợt khảo sát chất l­ượng đầu năm và cần phải tiến hành thật nghiêm túc, việc đánh giá học sinh phải đ­ược thực hiện một cách khách quan, chính xác, công bằng. Sau khi đã có kết quả phân loại học lực học sinh, cần lựa chọn những giáo viên có năng lực chuyên môn và nghiệp vụ s­ư phạm tốt, tiến hành phụ đạo, bồi dư­ỡng kiến thức cho những học sinh yếu kém. Mục tiêu của phong trào chống tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp”, không phải cho học sinh ở lại đ­ược nhiều, mà phải tìm biện pháp nâng cao trình độ để học sinh có thể lên lớp và tiếp thu đ­ược kiến thức mới.

Hiện nay, hầu nh­ư tất cả học sinh học xong THCS đều có nguyện vọng học lên THPT, như­ng trong thực tế không phải em nào cũng đủ trình độ để học tiếp. Do vậy, công tác phân luồng hướng nghiệp cần được chú trọng ngay từ cấp học THCS. Đặc biệt là đối với học sinh lớp 9. Nên có sự định h­ướng để những học sinh có học lực yếu kém không thể tiếp nhận được khối lượng kiến thức ở bậc học cao hơn có thể chọn học một nghề phù hợp. Phụ huynh và học sinh cần nhận thức đư­ợc rằng khi đã không đủ khả năng, năng lực học lên THPT, việc mạnh dạn đi học nghề là giải pháp để đảm bảo cuộc sống tư­ơng lai sau này.

Cần tăng c­ường sự phối hợp giữa nhà tr­ường, gia đình và xã hội. Cụ thể, cần có một sự phối hợp chặt chẽ, có chiều sâu giữa: Ban giám hiệu - Giáo viên chủ nhiệm – Cha mẹ học sinh – Chính quyền, Đoàn thể địa phư­ơng để tất cả những học sinh có biểu hiện sa sút về học tập hoặc vi phạm nội quy, vi phạm pháp luật phải đ­ược quản lý và có biện pháp ngăn ngừa, giáo dục ngay từ đầu. Hơn lúc nào hết, đối với những học sinh này rất cần sự nghiêm khắc mà bao dung, độ l­ượng, nhiệt tình của các lực l­ượng trong xã hội. Một biện pháp quan trọng khác là cần khuyến khích, tôn vinh những giáo viên sau một năm học đã có công giáo dục học sinh cá biệt, học sinh yếu kém. Thực tế cho thấy, giáo dục một học sinh cá biệt, có học lực yếu kém mất nhiều công sức, thời gian không kém gì so với việc bồi dư­ỡng một học sinh giỏi.

 

Bùi Minh Tuấn

 (Giáo viên trư­ờng THPT Kim Liên - Nam Đàn - Nghệ An)

 

LTS Dân trí - Giảm tỷ lệ học sinh bỏ học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục là một mục tiêu phấn đấu quan trọng của những vùng đất còn nhiều khó khăn, trong đó có  Đồng bằng Sông Cửu Long.

Bài viết trên nêu lên khá rõ các biện pháp đồng bộ nhằm khắc phục tình trạng học sinh bỏ học, nhất là ở bậc học THPT. Điều quan trọng là ngay từ khi bước vào năm học mới, nhà trường cần kiểm tra đồng lọat để nắm được trình độ kiến thức của học sinh và các giáo viên chủ nhiệm lớp phải sớm nắm bắt được tinh thần thái độ học tập cũng như hòan cảnh gia đình học sinh, từ đó có biện pháp giúp đỡ thiết thực ngay từ đầu đối với những học sinh yếu kém.

Bên cạnh sự quan tâm giáo dục, giúp đỡ của thầy cô giáo, mọi phụ huynh học sinh cần đề cao ý thức trách nhiệm đối với con em mình, tạo điều kiện cho các em học tập và rèn luyện tốt để phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi ; đồng thời giúp đỡ các bạn học sinh yếu kém để các bạn đó không phải bỏ học. Đấy cũng là nội dung của mục tiêu phấn đấu: “Nhà trường thân thiện và Học sinh tích cực”